کتاب رمانی در نه نامه: سه داستان کوتاه

کتاب رمانی در نه نامه شامل سه داستان کوتاه از فئودور داستایوفسکی است: «خواب یک آدم مضحک»، «قهرمان کوچک» و «رمانی در نه نامه». هر داستان بازتاب‌دهنده دوره‌ای متفاوت از زندگی داستایوفسکی است؛ یکی با زبانی گزنده و طعنه‌آمیز به طمع‌ها و خیانت‌های انسانی می‌پردازد، دیگری در دوران زندانی بودن نویسنده نوشته شده و سومی به نوعی مانند وصیت‌نامه‌ی معنوی اوست.

درباره‌ی کتاب رمانی در نه نامه

فئودور داستایوفسکی (Fyodor Dostoyevsky) را پیش از هر چیز با «چندصدایی» بودن داستان‌هایش می‌شناسیم. چه در لباس مردی ناامید و چه در قامت پسربچه‌ای خردسال، او لایه‌هایی پیچیده از انسان‌هایی را روایت می‌کند که در عین تفاوت، به خود او شباهت عجیبی دارند.

کتاب رمانی در نه نامه (A Novel in Nine Letters) شما را به شب‌های سرد و غمناک سن پترزبورگ می‌برد. حال و هوای داستان‌ها ترکیبی از تنهایی عمیق فلسفی، طنز تلخ اجتماعی و لحظات ناگهانی روشن‌بینی است. در داستان کوتاه «خواب یک آدم مضحک (The Dream of a Ridiculous Man)»، مردی با پوچی جهان اطراف خود مواجه می‌شود، تا آنکه یک خواب رویایی او را به دنیایی آرمانی می‌برد. در داستان «قهرمان کوچک (A Little Hero)»، پسری یازده ساله احساساتی عجیب نسبت به زنی جذاب پیدا می‌کند؛ در نهایت، در داستان «رمانی در نه نامه» با نه نامه‌ای روبرو می‌شویم که پر از فریب، طنز و کمدی سیاه است. این نامه‌ها، خواب‌ها و معصومیت‌ها، در کنار روابط پیچیده‌ی انسانی، مهارت فئودور داستایوفسکی را در ایجاد تنش و کنایه نشان می‌دهند.

نامه‌ها، خواب‌ها: گزیده‌ای از جهان داستایوفسکی

هر کدام از داستان‌ها پیش‌درآمدی دارند که نشان می‌دهد نویسنده در چه شرایط ذهنی و روحی‌ای دست به نگارش این داستان‌ها زده است. گاهی خواسته یک شبه، داستانی بنویسد که جای داستان‌های کوتاه نیکولای گوگول را بگیرد، گاهی هم در زندان، در انتظار محاکمه و تبعید شدن خواسته تا روح خودش را با نوشتن داستان قهرمان کوچک آرام کند. او در این قصه‌ها از عناصری مانند خواب دیدن برای کاوش کردن پوچی وجود، عشق الهی و فساد جامعه استفاده کرده و جملات طولانی و تامل‌برانگیزش خواننده را به چالش می‌کشد. در داستان اجتماعی قهرمان کوچک لحنی واقع‌گرایانه‌تر اما آمیخته با طنز و انتقاد از جامعه دارد و در داستان کوتاه رمانی در نه نامه، نامه‌های کوتاه و پرکنایه‌ای را می‌بینیم که پرده از ساحت‌هایی مخفی در زندگی اجتماعی نویسندگان آن‌ها برمی‌دارند.

کاوش در عمق روح: سه داستان از پوچی تا عشق

فئودور داستایوفسکی با مهارتی مثال‌زدنی ذهن خواننده‌اش را همزمان به اندیشیدن در باب معنای زندگی و پوچی آن مشغول می‌سازد. او از ملالی کهن سخن می‌گوید که مانند ابرهایی سیاه تمام آسمان زندگی‌اش را پوشانده. در این مجموعه هر بار نقبی به تاریک‌ترین ساحت‌های زندگی فردی و اجتماعی آدم‌ها زده می‌شود و در خلال آن معنا و هویتی جدید برای زیستن شکل می‌گیرند. مجموعه داستان کوتاه رمانی در نه نامه را عبدالمجید احمدی به صورت مستقیم از روسی به فارسی برگردانده و انتشارات چام آن را به چاپ رسانده است.

کتاب رمانی در نه نامه برای شما مناسب است اگر

• از طرفداران نوشته‌های فئودور داستایوفسکی هستید و می‌خواهید آثار کمتر منتشرشده‌اش را بخوانید.
• به داستان‌های روسی با تم فلسفی، اجتماعی و روانشناختی علاقه‌مند هستید.
• داستان‌های کوتاه با روایت پیچیده و لایه‌لایه توجهتان را جلب می‌کند.

در بخشی از کتاب رمانی در نه نامه: سه داستان کوتاه می‌خوانیم

این را نمی‌دانم که صدای اسب را بلافاصله زمانی که نزدیک آمد و متوقف شد، شنیدم یا اینکه مدتی طولانی صدایی را می‌شنیدم که تنها گوشم را قلقلک می‌داد و توان آن را نداشت تا من را از خیال‌پردازی‌هایم جدا کند. با کنجکاوی وارد بیشه شدم و چند قدمی برداشتم، صداهای نامفهومی به گوشم می‌رسید، واژگانی که بسیار تند ادا می‌شدند. نزدیک‌تر شدم، خیلی آرام آخرین برگ‌های آخرین بوته‌ها را کنار زدم، و بعد مبهوت به عقب پریدم: در مقابل چشمان من زنی با پیراهنِ بلندِ سفید و آشنایی ایستاده بود، صدای آرامَش در قلبم مثل موسیقی شنیده می‌شد. او مادام اِم. بود. کنارِ سواری ایستاده بود. سوار گویا عجله داشت و تأکید می‌کرد تا بانو از جلوی راه اسب کنار برود. آن سوار آقای اِن. بود. همانی که ظاهراً دیروز باید اینجا را ترک می‌کرد و مُسیو اِم.

هم دیروز برای بدرقه‌اش کلی دست‌وپا زده بود. گفته بودند او جای بسیار دوری می‌رود، به جنوب روسیه؛ و به‌همین‌دلیل، بسیار متعجب شدم وقتی او را دوباره به این زودی اینجا و تنها با مادام اِم. دیدم. مادام سرزنده و درعین‌حال نگران و هیجان‌زده به نظر می‌رسید، هرگز او را این‌طور ندیده بودم. اشک‌هایی روی گونه‌هایش می‌درخشیدند. آقای اِن دست بانو را در دستانش گرفته بود و در‌حالی‌که از روی زین خم شده بود، دستش را می‌بوسید. دقیقاً لحظه‌ی خداحافظی آن‌ها سر رسیده بودم. به نظر، هر دو عجله داشتند. بالاخره او از جیبش پاکت سربسته‌ای را بیرون کشید و به مادام اِم. داد، بدون اینکه از روی اسب پایین بیاید، برای بانو دست تکان داد. بعد هم شلاقی به اسبش زد؛ مثل تیری که از چله‌ی کمان رها شده باشد، از مقابل من عبور کرد.

مادام اِم. چند ثانیه‌ای او را همان‌طور با چشمانش بدرقه کرد، بعد غرق در افکار، و اندوهگین به‌سوی خانه به راه افتاد. چند قدم در میان بوته‌ها برداشت، بعد انگار که ناگهان از خوابی بیدار شده باشد، با عجله بیشه‌ها را کنار زد و از لابه‌لای آن‌ها به راه خود ادامه داد.