کتاب امید و امید درمانی اثری در حوزهی روانشناسی به قلم طاهره گلستانی بخت و مهدخت اکبری است که در آن به بررسی مفهوم علمی امیدواری پرداختهاند. این اثر که با تمرکز بر روانشناسی مثبتنگر نگاشته شده، در تلاش است تا به تبیین جایگاه امید در رواندرمانی بپردازد. کتاب فراتر از روانشناسی انگیزشی عامهپسند حرکت کرده و امید را به عنوان یک ابزار مداخله بالینی و تربیتی مبتنی بر شواهد معرفی میکند.
دربارهی کتاب امید و امید درمانی
طاهره گلستانی بخت و مهدخت اکبری در این کتاب، بعد از آنکه امیدواری را به لحاظ علمی بررسی کرده و شرح میدهند، ضرورت استفاده از آن در رویکردهای رواندرمانی را نیز به تفصیل توضیح میدهند. از نقطهنظر نویسندگان این اثر، امید پدیدهای چند بعدی است که در رابطه با ابعاد دیگر زندگی شخص، مثل ابعاد زیستی، روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی و معنوی پیوند خورده و رابطهی تنگاتنگی با آنها دارد.
نویسندگان در کتاب امید و امید درمانی نشان میدهند که در دنیای امروز، امید صرفا یک آرزو یا ایدهای انتزاعی نیست؛ بلکه مهارتی آگاهانه و مبتنی بر عمل است که به فرد قدرت میدهد با تکیه بر عقلانیت و تلاش شخصی، مسیرهای تازهای برای عبور از مشکلات بسازد. آنها همچنین نشان میدهند که امید چه جایگاهی در رواندرمانی دارد و به چه طریقی میتوان از آن در درمان مشکلات بسیاری از مراجعین استفاده کرد.

راهکارهایی برای رسیدن به احساس امیدواری
در کتاب امید و امید درمانی، تفکر امیدوارانه حاصل ترکیب سه بعد اصلی است: هدف، مسیرها و عاملیت. هدفگرایی که بخشی از ذات انسان است و از کودکی به شکل خواستههایی برای بقا در نوزادان وجود دارد. مسیرها به توانایی فرد در یافتن راههای رسیدن به مقصد اشاره دارد و عاملیت نیز به باور فرد به تواناییهای خود برای حرکت و رسیدن به هدف مربوط میشود.
از منظر کتاب امید و امیددرمانی، امیدواری زمانی به نیرویی اثرگذار در زندگی تبدیل میشود که فرد هم مقصد را بشناسد، هم راه رسیدن به آن را بیابد و هم به قدرت خود برای پیمودن آن مسیر ایمان داشته باشد. علاوه بر این سایر مفاهیم وابسته به امیدواری مانند خوشبینی، شوخطبعی و... که در مراحل بعدی زندگی و به تدریج شکل میگیرد باعث پرورش و افزایش امید در انسانها میشود.
طاهره گلستانی و مهدخت اکبری در کتاب امید و امید درمانی، راهکارهایی برای کاهش ناامیدی و افزایش احساس امیدواری و توانمندی ارائه میدهند. در وهلهی نخست و بعد از تعیین هدف توسط فرد، وی میتواند با تقسیم کردن یک هدف، به اهداف کوچکتر و شناختن موانع، اهداف را به تدریج محقق کند و احساس توانمندی را در خود افزایش دهد.
جایگاه امید در رواندرمانی
کتاب امید و امید درمانی انتشارات ارجمند ساختاری سهبخشی دارد و مفاهیم خود را گامبهگام پیش میبرد. در فصل نخست، نویسندگان به تبیین دقیق مفهوم امیدواری میپردازند و چگونگی شکلگیری و تحول آن را در طول عمر، از دوران کودکی تا سالمندی، بررسی میکنند. فصل دوم بر جنبههای کاربردیتر تمرکز دارد و نشان میدهد که چگونه میتوان امیدواری را همچون مهارتی شناختی-رفتاری در بستر خانواده و فضاهای آموزشی مانند مدارس پرورش داد.
در بخش پایانی کتاب امید و امید درمانی، کاربرد این رویکرد در درمان اختلالات روانی گوناگون تشریح میشود و حتی رویکرد ویژه امیددرمانی زنانهنگر (فمینیستی) مورد توجه قرار میگیرد. در این اثر، امید نه فقط یک مفهوم ذهنی، بلکه عاملی مشترک میان روشهای مختلف رواندرمانی شناخته میشود؛ ابزاری اثرگذار که بستری مناسب برای درک و اجرای بهتر مداخلههای شناختی-رفتاری فراهم میکند و کیفیت زندگی را بهبود میبخشد.
اگر به دنبال کتابی هستید که مفهوم امید و احساس امیدواری را نه در قالب یک روانشناسی زرد بلکه بهشکل روانشناسی مثبتگرا ارائه دهد، خرید کتاب امید و امید درمانی در دسترس شما قرار دارد. این اثر توسط انتشارات کتاب ارجمند به بازار کتاب عرضه شده است.
کتاب امید و امید درمانی برای شما مناسب است اگر
- روانشناس یا درمانگر هستید و میخواهید مداخلات درمانی خود را با مفاهیم کاربردی روانشناسی مثبتنگر آمیخته کنید.
- مربی، معلم یا والدینی هستید که قصد دارید احساس توانمندی به واسطهی مهارت امیدواری را در کودکان تقویت کنید.
- به دنبال راهکارهایی علمی و ملموس میگردید تا انگیزهی حرکت و امید داشتن را در زندگی حفظ کنید.
در بخشی از کتاب امید و امید درمانی: از دیدگاه روانشناسی مثبت نگر میخوانیم
در نظریۀ امید عقیده بر این است که سطوح امیدواری دانشجویان آنها را در انتخاب اهداف آموزشی و عملی هدایت میکند. در شرایطی که دانشجویان با موانعی در طول مسیرشان مواجه میشوند، دانشجویان امیدوار و بهخصوص آنهایی که قدرت راهیابی بالایی دارند، میتوانند راهکارهای زیادی را برای رسیدن به هدفهایشان ترسیم و راههای احتمالی را نیز برنامهریزی کنند. حتی با وجود موانع ودشواریها، افراد امیدوار این هدف مسدود شده را چالشی میدانند که باید از طریق ایجاد راههای انتخابی دیگر بر آن غلبه و از آن گذر کنند. امیدواری مردم را در برخورد با عوامل استرسزا مانند موانعی که جلوی هدف را میگیرند یا موجب ناکامی میشوند، حفظ میکند و موجب افزایش انگیزۀ افراد برای دستیابی به هدف میشود. افراد با داشتن احساس روشنی از مسیرهای رسیدن به هدف، اهداف بیشتری را در زندگی خود دنبال میکنند و از آنجا که احساس قویتری نسبت به افکار عامل و گذرگاههای آن دارند حتی هدفهای مشکلتری را انتخاب کرده و چالش بیشتری را ایجاد میکنند، ضمن اینکه افراد امیدوارتر واقعاً به اهداف مشکل و چالشبرانگیزی هم که خودشان تعیین کردهاند، میرسند.
برخی پژوهشگران معتقدند انگیزش تنها عاملی است که به طور مستقیم بر موفقیّت تحصیلی اثر میگذارد و سایر عوامل متغیرهای میانجی موثر بر موفقیّت تحصیلی هستند. بنابراین انگیزش مؤثّرترین عامل موفقیّت تحصیلی در بین سایر عوامل شناخته شده است. نظریۀ امید یک نظریۀ انگیزشی نیست و امید هم یک هیجان محسوب نمیشود اما امیدواری را میتوان نظام پویای انگیزشی_ شناختی محسوب کرد. امید فرایندی از افکار است که به اهداف شخصی همراه با انگیزش برای حرکت به سمت آن اهداف (افکار عامل) و راههای رسیدن به آن اهداف (گذرگاهها یا مسیرها) میپردازد. از این رو هیجانها، شناخت را در فرایند تعقیب اهداف دنبال میکنند. امید، جوانان اعم از دانشآموزان و دانشجویان را با تمرکز بر موفقیّت برای فائق آمدن بر دشواریها توانمند میکند و با افزایش این امکان آنها به اهدافشان نائل میشوند.
بله
















