کتاب تقصیر تو نبود: رهایی از شرم ناشی از سوءاستفاده در دوران کودکی با استفاده از نیروی شفقت به خود

معرفی کتاب تقصیر تو نبود: رهایی از شرم ناشی از سوءاستفاده در دوران کودکی با استفاده از نیروی شفقت به خود

برای آن‌هایی که کودکی سختی را پشت سر گذاشته‌اند؛ بورلی انگل در کتاب تقصیر تو نبود، به سراغ آسیب‌ها و تروماهای دوران کودکی رفته و نشان داده چطور این آسیب‌ها با ایجاد شرم سمی در فرد، سلامت روان او را زایل می‌کنند. نویسنده با ارائه‌ی راهکارها و تمریناتی بر اساس شفقت به خود، به مخاطبانش کمک کرده تا عزت‌نفس ازدست‌رفته‌ی خود را بازیابی و خاطره‌ی بد تروما را از ذهن و روانشان پاک کنند.

درباره‌ی کتاب تقصیر تو نبود

وقتی صحبت از «سوءاستفاده از کودکان» باشد، اغلب افراد تنها آن را به سوءرفتارهای جنسی نسبت به کودک محدود می‌کنند. اما بورلی انگل (Beverly Engel) در کتاب تقصیر تو نبود (It Wasn't Your Fault) توضیح داده که طیف این سوءاستفاده بسیار گسترده‌تر از چیزی است که به نظر می‌رسد و این رفتارهای ناسالم در کودکی، می‌توانند باعث پیدایی مجموعه‌ای از آسیب‌های روانی و حس شرم در فرد شوند. پس اگر شما نیز قربانی این رفتارها بوده‌اید، اثر پیش رویتان می‌تواند با تمرین خودشفقت‌ورزی، راهی به سوی درمان و آرامش درونی باز کند.

تقصیر تو نبود؛ اثر تروماهای کودکی

بورلی انگل در کتاب تقصیر تو نبود انتشارات ارجمند توضیح می‌دهد که سوءاستفاده‌ی جسمی (مثل کتک زدن)، سوءاستفاده‌ی جنسی (شامل هر نوع بهره‌کشی جنسی)، سوءاستفاده‌ی عاطفی یا روانی (مثل ایجاد احساس گناه، تحقیر و توهین، سرزنش کردن، ترساندن یا تهدید کردن و...) و غفلت و بی‌توجهی نسبت به کودک (مثل محروم کردن از محبت و حمایت عاطفی، بی‌توجهی به سلامت، آموزش یا امنیت، مراقبت نکردن و...) از جمله رفتارهایی هستند که باعث به وجود آمدن ترومای کودکی می‌شوند.

در کتاب تقصیر تو نبود از بورلی انگل می‌خوانیم که بسیاری از این رفتارها آن‌چنان در نظر دیگران معمول و جاافتاده‌اند که بسیاری حتی متوجه آن‌ها نمی‌شوند. اما هرچقدر هم که خانواده نسبت به این رفتارها بی‌توجه باشد، قربانی با آسیب‌های روانی‌اش، وجود این مشکلات را حس می‌کند. احساس شرم و ناکافی بودن از جمله نتایج این آسیب‌ها هستند.

چرا همیشه احساس ناکافی بودن می‌کنید؟

احساس شرم همیشه به معنای خجالت کشیدن نیست؛ بلکه در این سناریوهای آسیب‌زا، به معنی آن است که فرد حس می‌کند ذاتاً مشکل دارد، لایق و شایسته‌ی رفتار سالم و محبت نیست و هرچه بر سرش آمده، به‌خاطر رفتارهای خودش بوده است. این میزان از حس گناه، عزت‌نفس را به‌طور کامل در بزرگسالی از بین می‌برد و فرد را با ذهنی آکنده از نفرت و درد رها می‌کند. بورلی انگل در کتاب تقصیر تو نبود نشر ارجمند، با توصیه‌ها و تمریناتی که بر اساس همدلی و شفقت‌ورزی‌به‌خود طراحی شده‌اند، این احساس شرم را از بین برده و آن را با حس ارزشمندی و احترام جایگزین می‌کند.

اگر شما نیز قربانی چین رفتارهایی بوده‌اید، یا حتی علت ترومای خود را به خاطر ندارید، اما زخم آن بر روانتان باقی مانده، خرید کتاب تقصیر تو نبود بورلی انگل می‌تواند اولین قدم برای بخشیدن خود و رها شدن از حس بد ناکافی بودن باشد. این کتاب با تلاش سروه ویسی و خدیجه نادری زاده به فارسی ترجمه شده است.

نکوداشت‌های کتاب تقصیر تو نبود

• کتاب تقصیر تو نبود اثر بورلی انگل با صداقتی کم‌نظیر، مستقیماً به عمیق‌ترین زخم آسیب‌های دوران کودکی، یعنی شرم، می‌پردازد. نویسنده که خود روزگاری قربانی بوده، با همدلی و آرامش، خواننده را در مسیر درمان و شفقت به خود همراهی می‌کند. ترکیبی هوشمندانه از نظریه‌های علمی، پژوهش‌های معتبر و تمرین‌های عملی، این اثر را به منبعی ارزشمند برای همه کسانی تبدیل کرده که سال‌هاست با این رنج دست‌وپنجه نرم می‌کنند. هر چقدر کتاب تقصیر تو نبود را توصیه کنم، باز هم کم است. (کریستوفر گرمر)
• بورلی انگل در این کتاب با قلمی روان و نگاهی علمی، ما را به درکی عمیق از شرم می‌رساند؛ اینکه این احساس چیست، چه آسیبی می‌زند و چرا شفقت به خود یکی از قدرتمندترین راه‌های رهایی از آن است. مهربانی با کسانی که دوستشان داریم همیشه آسان بوده؛ اما شفقت واقعی آن است که در سخت‌ترین لحظه‌ها، همین مهربانی را نثار خودمان هم بکنیم. این کتاب دقیقاً همین را به ما یاد می‌دهد. هر کسی که این صفحات را ورق بزند، ناگزیر با خودش روبه‌رو می‌شود؛ با الگوهایی که شاید سال‌هاست بدون آنکه بداند با آن‌ها زندگی می‌کند. انگل نشان می‌دهد که شفقت به خود نه یک تسلی ساده، بلکه انتخابی شجاعانه برای مواجهه با دردهای درونی است. اثری مستند، پرمحتوا و درعین‌حال گرم و انسانی؛ هدیه‌ای کم‌نظیر برای هر کسی که در تنهایی با صدای سرزنشگر درونش دست‌وپنجه نرم می‌کند. (پل گیلبرت)
• این کتاب نشان می‌دهد چگونه شرم، آسیب‌های گذشته را زنده نگه می‌دارد. نویسنده با ارائه‌ی برنامه‌ای کاربردی مبتنی بر شفقت به خود، مسیر رهایی را پیش رویتان می‌گذارد. اگر آماده‌اید درمان را آغاز کنید، این کتاب همراه شما خواهد بود. (کریستین نف)

کتاب تقصیر تو نبود برای شما مناسب است اگر

• در کودکی آزار جسمی، عاطفی یا جنسی تجربه کرده‌اید و هنوز سایه‌ی آن روزها را بر زندگی امروزتان احساس می‌کنید.
• به دنبال درمان ترومای کودکی‌تان هستید.
• همیشه خود را مقصر می‌دانید و در چرخه‌ی خودسرزنشگری گرفتار شده‌اید، حتی اگر علت آن را به خاطر نمی‌آورید.
• در زندگی دچار الگوهای تکراری آسیب‌زایی می‌شوید.

در بخشی از کتاب تقصیر تو نبود: رهایی از شرم ناشی از سوءاستفاده در دوران کودکی با استفاده از نیروی شفقت به خود می‌خوانیم

بزرگ‌تر که شدم شروع کردم به بلند کردن جنس از مغازه‌ها. چون خیلی فقیر بودیم خودم رو بابت این موضوع توجیه می‌کردم. یه بار گیر افتادم و بهم گفتن اگه یه بار دیگه به اون مغازه برم من رو به کانون اصلاح و تربیت می‌فرستند. پدرم تا حد مرگ کتکم زد ولی چیزی عوض نشد. تا مقطع دبیرستان کارم به دزدی ماشین رسیده بود.»

پرسیدم: «به نظرت چی تو رو تا این حد شرور کرده بود؟»

«نمی‌دونم فکر می‌کنم همین‌طوری به دنیا اومدم.»

«یعنی ذاتت بد بوده؟»

«بله یه چیزی تو این مایه‌ها. مامان بیچاره‌ام. به‌نظرم بار سنگینی روی دوشش بودم. حدوداً ده ساله بودم که «زمین‌گیر» شد. این مریضی تلافی کارهای من بود. اون همیشه تو رختخواب بود اما هیچ‌وقت نفهمیدم مشکلش چیه. سالم به‌نظر می‌رسید... فکر می‌کنم از مادر بودن دست کشیده بود. خیلی مسئولیتش زیاد بود.»

«پس وقتی مشکلی درست می‌کردی، مادرت تنبیهت نمی‌کرد؟»

«نه این کار رو پدرم انجام می‌داد. وقتی خرابکاری می‌کردیم تنبیه‌مون می‌کرد.»

«پدرت چی‌کار می‌کرد؟»

«با کمربند کتک‌مون می‌زد و دست‌بردار نبود. باورتون نمیشه چقدر دردناک بود، به‌خصوص وقتی سگک کمربند بهت می‌خورد. مرد...»

«این تنبیه‌ها باعث می‌شد دیگه بد نباشی؟»

«نه عصبانی‌ترم می‌کرد. ذهنم مشغول می‌شد. به این فکر می‌کردم که دوست دارم واسه تلافی کار پدرم چی‌کار کنم اما هیچ‌وقت گریه نکردم. دوست نداشتم از این کارش خشنود باشه...»

فهرست مطالب کتاب

قدردانی
سخن مترجمان
دیباچه
بخش اول: ارتباط شرم و شفقت
فصل یک: چگونه و چرا سوءاستفاده‌ی کودکی به شرم منجر می‌شود؟
فصل دو: چرا شرم تا این حد فلج‌کننده است؟
فصل سه: شفقت چگونه شرم ناشی از سوءاستفاده در دوران کودکی را التیام می‌بخشد؟
بخش دوم: برنامه‌ی مداوای مشفقانه
فصل چهار: موانع شفقت به خود
فصل پنج: دریافت شفقت از دیگران
فصل شش: رنج خود را احساس کنید
بخش سوم: تمرین پنج جنبه‌ی شفقت به خود
فصل هفت: خودفهمی
فصل هشت: خودبخشودگی
فصل نه: خودپذیری
فصل ده: خودمهرورزی
فصل یازده: خودترغیبی
نتیجه‌گیری
سخن پایانی
درباره‌ی نویسنده
منابع
واژه‌نامه انگلیسی به فارسی
واژه‌نامه فارسی به انگلیسی