کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر

کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر مجموعه‌ای جامع و مرجع از شعرهای اکتاویو پاز، یکی از مهم‌ترین شاعران قرن بیستم است که سیر فکری، زبانی و زیبایی‌شناختی او را در طول چند دهه نشان می‌دهد. این اثر نه‌فقط مجموعه شعر، بلکه نقشه‌ای از تحول ذهن و جهان‌بینی شاعری است که میان سنت و مدرنیته پل می‌زند. خواندن این کتاب، مواجهه‌ای مستقیم با جوهره شعر مدرن اسپانیایی‌زبان است.

درباره‌ی کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر

اکتاویو پاز (Octavio Paz) (1914–1998) شاعر، مقاله‌نویس، دیپلمات مکزیکی و برنده جایزه نوبل ادبیات 1990 است. او از چهره‌های تأثیرگذار ادبیات آمریکای لاتین به شمار می‌آید که شعر را ابزاری برای شناخت انسان، زمان، عشق و تنهایی می‌دانست و اندیشه‌هایش از سوررئالیسم، فلسفه شرقی، اسطوره‌شناسی و فرهنگ مکزیک تأثیر گرفته‌اند. کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر (The Collected Poems of Octavio paz) مجموعه‌ای از اشعار اوست که الیوت واینبرگر، ‌مترجم آمریکایی، به زبان انگلیسی ترجمه و تدوین کرده و سعید سعیدپور به زبان فارسی برگردانده است.

شعر اکتاویو پاز و پیوندهای فرهنگی

کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر شامل طیف گسترده‌ای از شعرهای پاز از دوره‌های مختلف زندگی اوست؛ از آثار آغازین تا شعرهای پخته و متأخر. درون‌مایه‌های اصلی آن عشق، هویت، زبان، تاریخ، مرگ، تنهایی و رابطه انسان با زمان و جهان است. اشعار این کتاب از نظر فرم و ساختار نیز متنوع‌اند. از شعرهای کوتاه گرفته تا قطعات بلند و ساختارمند که تجربه‌های زبانی جسورانه‌ای را به نمایش می‌گذارند.

در اشعار اکتاویو پاز پیوندهای فرهنگی میان شعر او و دیگر فرهنگ‌ها همچون فرهنگ شرق دیده می‌شود. او که مدتی به عنوان دیپلمات در هند اقامت داشته با سنت‌های ادبی، عرفانی و فلسفی هند و ایران آشنایی عمیقی پیدا کرده و در میان اشعار او نام امیر خسرو دهلوی دیده می‌شود؛ شاعری که برای او نماد یک پیوند فرهنگی بسیار مهم بود: پیوند ایران، هند و زبان شعر.

ترجمه‌ای منقح و وفادار از اشعار اکتاویو پاز

مجموعه شعر به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر حاصل همکاری نزدیک و بلندمدت الیوت واینبرگر با خود اکتاویو پاز است؛ همکاری‌ای که در آن ترجمه‌ها اغلب با تأیید، بازبینی و گفت‌وگوی مستقیم با شاعر انجام شده‌اند. باید گفت الیوت واینبرگر یکی از اصلی‌ترین مترجمان و تدوین‌کنندگان شعر اکتاویو پاز به زبان انگلیسی به شمار می‌آید و اشعار او را مستقیماً از اسپانیایی به انگلیسی ترجمه کرده است. او که شعر ادبیات جهان به ویژه آمریکای لاتین را به زبان انگلیسی ترجمه کرده، به دقت زبانی، وفاداری به متن و انتقال جهان فکری شاعران شهرت دارد. سعید سعیدپور نیز از این نسخه‌ی منقح استفاده کرده و با ترجمه‌ی روان و سلیس آن به زبان فارسی این مجموعه شعر را در اختیار مخاطبان فارسی زبان قرار داده است.

در نهایت باید گفت، مجموعه شعر به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر تصویری کامل از مسیر شعری اکتاویو پاز ارائه می‌دهد؛ مسیری که در آن شعر به گفت‌وگویی فلسفی و انسانی تبدیل می‌شود. این کتاب با چاپ نشر مروارید نشان می‌دهد که چگونه اکتاویو پاز با زبان، سکوت، تصویر و اندیشه کار می‌کند تا به لایه‌های پنهان تجربه انسانی دست یابد.

نکوداشت‌های کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر

• اکتاویو پاز چنان استادانه در گفتگوی فرهنگ آمریکای لاتین حضور دارد که به‌راحتی می‌توان فراموش کرد که او در درجه اول یک شاعر است. اما خواندن این کتاب نشان می‌دهد که در چندصدایی نواهای او، صدای شاعرانه هنوز هم بلندترین و واضح‌ترین طنین را دارد. (نقد کتاب نیویورک تایمز)
• شعر پاز، لرزه‌نگاری از آشفتگی قرن ماست. چهارراهی که در آن شرق با غرب ملاقات می‌کند. (پابلیشرز ویکلی)

کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر برای شما مناسب است

• اگر به شعر، به‌ویژه اشعار فلسفی و تأمل‌برانگیز از ادبیات آمریکای لاتین علاقه‌مندید.
• در حوزه‌ی ادبیات تطبیقی مطالعه می‌کنید و دوست دارید درباره‌ی پیوند شعر اکتاویو پاز با فرهنگ شرق بدانید.
• می‌خواهید با جهان فکری و هنری اکتاویو پاز، یکی از شاعران مکزیکی بزرگ قرن بیستم آشنا شوید.

در بخشی از کتاب به من گوش سپار چنان که به باران و سروده‌های دیگر می‌خوانیم

من بر قلّۀ جهان نیستم.
این لحظه
اوج کنج یک کاهن نیست،
زمان
از پای من برنمی‌خیزد،
نمی‌ترکد
با انفجاری سیاه و ساکت در جمجمه‌ام،
اشراقی عین کوری.
من در طبقۀ ششم‌ام.
در قفسی
آویزان در زمان.
طبقۀ ششم:
کوبش و خیزش
ستیز فلزها.
با سقفی شیشه‌ای
موتورهایی با خروشی اکنون انسانی.
شب
نجوایی‌ست گسسته،
پیکری
که خود را می‌نوازد، خود را می‌درد.
کورمال
پاره‌هایش را لحیم می‌کند،
نام‌های گسیخته‌اش را
گرد می‌آورد و می‌پراکند.
شهر با انگشتان بریده
در رؤیاها بر خود دست می‌کشد.