کتاب جشن نفرت: داستان‌های کوتاه فانتزی و علمی تخیلی

ادبیات علمی‌تخیلی همیشه آیینه‌ی اضطراب‌های بشر در برابر دانشی بوده که از مرز فهمش فراتر رفته است. کتاب جشن نفرت مجموعه‌ای از چنین اضطراب‌هایی است؛ منتخبی از داستان‌های کوتاه نویسندگانی که آینده را در کنار پیشرفت تکنولوژی و ماشین‌آلات، با تغییرات ذهنی، درونی و اخلاقی نسل بشر سنجیده‌اند. این کتاب، مجموعه‌ای است از آثار نویسندگانی چون آیزاک آسیموف، ری بردبری، فیلیپ کی. دیک، آرتور سی کلارک و چند نویسنده‌ی بزرگ دیگر و نتیجه، تصویری از قرنی است که در آن علم به جای جادو نشسته و تخیل به آخرین پناهِ انسان بدل شده است.

درباره‌ی کتاب جشن نفرت

در مجموعه داستان‌های کوتاه علمی‌تخیلی و فانتزی «جشن نفرت»، نوشته‌ی نویسندگانی چون آیزاک آسیموف (Isaac Asimov)، ری داگلاس بردبری (Ray Douglas Bradbury)، فیلیپ کی. دیک (Philip Kindred Dick)، آرتور سی کلارک (Sir Arthur Charles Clarke)، استانیسلاو لم (Stanisław Lem)، اورسولا لو گویین (Ursula Kroeber Le Guin) و... هر داستان جهانی کوچک و مستقل برای خود دارد، اما همگی در محور پرسشی بنیادین می‌چرخند: انسان در برابر پیشرفت تا کجا «انسان» می‌ماند؟

در داستان اول کتاب، در جهانی ویران‌شده از جنگ و تشعشعات، مردمِ گرسنه و خشمگین برای «جشن نفرت» صف کشیده‌اند تا با تف انداختن و نابود کردن تابلویی که روزگاری نماد زیبایی و تمدن بوده، خشم فروخورده‌ی خود را تخلیه کنند. در این میان پسرکی در میان جمع ایستاده و با نگاه کودکانه‌اش درمی‌یابد که این تابلوی مورد نفرت، چیزی از جنس زیبایی و هنر است. وقتی مردم دیوانه‌وار آن را تکه‌تکه می‌کنند، او تکه‌ای کوچک از نقاشی را پنهانی نجات می‌دهد و در ویرانه‌ای تنها، به تکه‌ای از روزگارِ فراموش‌شده‌ی عشق و هنر که در کف دستش مانده، در سکوتی تأمل‌برانگیز خیره می‌شود.

هر بار که تمدن از درون فرسوده می‌شود، «جشن نفرت» آغاز می‌گردد؛ آیینی جمعی برای پاک‌کردن حافظه‌ی گذشته و پنهان‌کردن دردِ آگاهی. داستان کوتاه جشن نفرت، بازنمایی سقوط تمدن در لحظه‌ای است که انسان، برای فراموش کردن درد خود، حتی زیبایی را نیز به صفتی تقلیل‌یافته و دشمنی مسلم بدل می‌سازد. ری داگلاس بردبری در قالبی ساده، تراژدی عمیق بشریت پس از ویرانی همه چیز را ترسیم می‌کند؛ زمانی که هر نشانه‌ای از نیکی، در پسِ ابتذالی مکرر، از مفهوم تهی شده و جامعه، برای حفظ توازن روانی، نیازمند قربانی‌کردن نشانه‌های امید و محکوم به خالی‌کردن خود از هر نوع معنایی است.

انسان در آستانه‌ی فروپاشی و پیشرفت

در دیگر داستان‌های این مجموعه نیز، همین نبرد پنهان میان پیشرفت و فروپاشی ادامه دارد. در همه‌ی این روایت‌ها، تخیل پوششی است بر تأملی عمیق‌تر؛ جست‌وجوی معنای انسان در جهانی که از او پیشی گرفته است. کتاب جشن نفرت در مجموع، مجموعه‌ای از داستان‌های علمی‌تخیلی است که در لایه‌های عمیق‌تر گزیده‌ای از پرسش‌های بنیادین انسان معاصر را با خود همراه دارد و از مرزهای آگاهی، اخلاق و معنای بقا در عصری که هم‌زمان خالق و قربانیِ پیشرفت خویش است، حرف می‌زند.

آنچه این داستان‌ها را به هم پیوند می‌دهد، نگاه انسانی و اندیشه‌محورشان است. اینجا خبری از هیولاهای فضایی یا نبردهای کهکشانی نیست، و جهان با تمام نواقص و اتفاقاتش در ذهن انسان رخ می‌دهد. ذهنی که میان منطق و رؤیا، میان تکنولوژی و احساس و میان کنترل و ایمان سرگردان است. این کتاب با گردآوری و ترجمه‌ی حسین یعقوبی و همکاری مترجمان دیگری چون علیرضا میراسدالله، مریم اشتری، سعید احساندوست، پیام سپاه‌انگیز و جمشید روغنی‌پزی از انتشارات مروارید به چاپ رسیده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

کتاب جشن نفرت برای شما مناسب است اگر

• به ژانر داستان‌های علمی تخیلی و فانتزی علاقه دارید.
• علاقه‌مند به خواندن داستان‌های کوتاه و در عین حال تأثیرگذار و تکان‌دهنده هستید.
• بدتان نمی‌آید یک مجموعه داستان کوتاه منسجم از نویسندگان برجسته‌ی علمی‌تخیلی بخوانید.
• دوست دارید داستان‌هایی بخوانید که در عین‌حال که فانتزی و تخیلی هستند، روانشناسانه و فلسفی هم باشند.

در بخشی از کتاب جشن نفرت: داستان‌های کوتاه فانتزی و علمی تخیلی می‌خوانیم

گریزبی سری تکان داد، بی‌حواس دست در جیبی کرد که نداشت، دنبال سیگاری که نبود. تام بارها این حرکت را در مردان دیگر دیده بود.

گریزبی با کمی مکث پاسخ داد: «نفرت، تام. نفرت زیاد. تو می‌دونی چرا وضع و اوضاع ما این‌جوری شد؟ چرا بمب‌ها شهرهامون رو درب‌وداغون و جاده‌هامون رو خراب کردن؟ چرا مزارع‌مون شب‌ها به‌خاطر تشعشعات رادیواکتیو مثل روز روشنه؟ این زندگی به‌نظرت خیلی گند و گه نیست؟»

«چرا آقا، همین‌طوره.»

«قضیه اینه تام، آدم از چیزهایی که باعث تباهی زندگیش می‌شه متنفره. این جزو ذات بشره. شاید آگاهانه و عمدی نیست اما به‌هرحال طبیعت آدمیزاده.»

تام گفت: «تو دنیا تقریباً چیزی نمونده که ما ازش متنفر نباشیم.»

گریزبی تأیید کرد: «همین‌طوره. شکممون به پشتمون چسبیده، سردمونه. تو غار و بیشه زندگی می‌کنیم. نه سیگار داریم، نه مشروب، و تمام دلخوشیمون تو زندگی همین جشن نفرت‌هاست.»

تام یاد جشن نفرت‌های قبلی افتاد. جشنی که در آن تمام کتاب‌ها را در میدان شهر پاره کردند و به آتش کشیدند؛ جشنی که برای داغان کردن آخرین اتومبیل برگزار شد و قرعه انداختند و هر آدم خوشبختی که قرعه به نامش درمی‌آمد، می‌توانست با پتک ضربه‌ی جانانه‌ای به اتومبیل بزند.

مرد پشت‌سرش گفت: «آخ از اون جشن ماشین‌اوراق‌کنی! محاله که اون جشن رو فراموش کنم. سهم من خورد کردن شیشه جلوی اون ماشین لعنتی بود. می‌دونی شیشه جلو چقدر مهمه و خورد کردنش چه کیفی داره! خدای من، چه صدای معرکه‌ای داشت! جرررررینگ!»