کتاب سیسیلی یا نقاش عشق

عاشقان ساده‌دل، پیشخدمتان زیرک و فضل‌فروشان و دختران احساسی، تیپ‌های آشنای تئاتر کمدیا دل‌آرته هستند. مولیر در کتاب سیسیلی یا نقاش عشق، این نوع کمدی را در قالبی فرانسوی بازآفرینی می‌کند؛ به‌طوری‌که اثر او با فضای سنتی ایتالیایی کمدیا دل‌آرته فاصله دارد. این نمایشنامه‌ی کمدی کلاسیک، در بستر زندگی اجتماعی و فرهنگی فرانسه‌ی قرن هفدهم روایت شده و از این نظر حائز اهمیت است.

درباره‌ی کتاب سیسیلی یا نقاش عشق

بداهه‌پردازی و ساختار آزاد کمدیا دل‌آرته در نمایشنامه‌ی سیسیلی یا نقاش عشق (Le Sicilien ou L'Amour Peintre) به وضوح دیده می‌شود. در این نمایشنامه، شخصیت‌ها با رفتارهای اغراق‌آمیز، دیالوگ‌های تند و موقعیت‌های طنزآمیز درگیر می‌شوند. مولیر (Molière) به جای اجرای صرف سبک کمدیا دل‌آرته، آن را پالایش می‌کند. یعنی به جای اتکا به بداهه‌گویی کامل، دیالوگ‌ها را با دقت می‌نویسد؛ اما همچنان روح بازیگوشی و تعامل زنده در اثر او مشهود است.

مولیر و تولد اپرا کمیک در تئاتر فرانسه

مولیر همچنین از تضادهای رفتاری و سوءتفاهم‌های عاشقانه بهره می‌گیرد تا هم مخاطب را سرگرم کند و هم توهمات، احساسات و خودفریبی‌های انسانی را به سخره بگیرد. این اثر پیش‌درآمدی بر اپرا کمیک (opéra-comique) است و ترکیب آواز، رقص و کمدی را در خود دارد. در واقع سیسیلی یا نقاش عشق را می‌توان نمونه‌ای از فرانسوی‌سازی کمدیا دل‌آرته دانست. مولیر نه تنها از فرم بهره می‌گیرد، بلکه آن را به خدمت نقد اجتماعی و روان‌شناسی شخصیت‌ها درمی‌آورد. این تلفیق، یکی از دلایل ماندگاری آثار او در تاریخ تئاتر و ادبیات نمایشی جهان است.

نمایشنامه‌ی کمدی سیسیلی یا نقاش عشق در 20 فوریه 1667 در سن ژرمن آن‌له برای نخستین بار اجرا شد. پس از آن موسیقی این اثر از مولیر، توسط هنرمندان بسیاری بازآفرینی شد که از میان آن‌ها می‌توانیم به اجرای مارک آنتوان شارپانتیه در سال 1679، آنتوان داورنی در 1780 و کامی سن-سانس در 1892 اشاره کنیم. در سال‌های 2005 و 2006 نیز گروه کمدی فرانسز با همراهی Les Arts Florissants این نمایش را با موسیقی اصلی ژان باتیست لولی دوباره اجرا کرد.

مولیر چنان جایگاهی در تئاتر و ادبیات فرانسه دارد که از سال 1987، معتبرترین جایزه‌ی تئاتر کشور فرانسه با نام «جایزه‌ی مولیر» برگزار می‌شود. این جایزه، معادل فرانسوی جایزه‌ی تونی در آمریکا یا جایزه‌ی لارنس الیویه در بریتانیا است و هر ساله به برترین آثار نمایشی، بازیگران و کارگردانان تئاتر فرانسه اهدا می‌شود.

نمایشنامه‌ی کمدی کلاسیک سیسیلی یا نقاش عشق را با ترجمه‌ی روان مهناز احدی و یاسمن حسنی و با چاپ نشر قطره بخوانید.

کتاب سیسیلی یا نقاش عشق برای شما مناسب است اگر

• دانشجوی گرایش‌های مختلف رشته‌ی نمایش هستید و می‌خواهید آثار کلاسیک ادبیات نمایشی را مطالعه کنید.
• از مخاطبان جدی ادبیات فرانسه هستید و به دنبال شناخت عمیق‌تری از نویسندگان برجسته‌ی این حوزه می‌گردید.
• می‌خواهید با آثار مولیر بیشتر آشنا شوید و در نثر فاخر و طنزآمیز این نویسنده‌ی بزرگ فرانسوی غرق شوید.
• مجذوب نمایشنامه‌های کمدی می‌شوید.

در بخشی از کتاب سیسیلی یا نقاش عشق می‌خوانیم

دون پدرو پشت سرشان ایستاده و به حرف‌هایشان گوش می‌دهد.

آدراست: چی؟ با این ‌همه تلاش یک لحظه هم نمی‌توانم با این یونانی دوست‌داشتنی حرف بزنم؟ این حسودِ لعنتی، این سیسیلیِ پست‌فطرت همیشه باید سدّ راه من برای رسیدن به او بشود؟

هالی: من از ته‌ دلم می‌خواهم که این مردک مزاحمِ میرغضب به درک واصل شود آن‌قدر که ما را خسته کرده. آخ، اگر اینجا گیرش می‌انداختیم چه انتقامی می‌گرفتم از همۀ زحمت‌های بیخودی که به‌خاطر حسادت آقا کشیدیم و حسابی کیف می‌کردم.

آدراست: اما بااین‌حال باید راهی پیدا کنیم، حقه و کلکی سوار کنیم تا این موجود نخراشیده را گیر بیندازیم. من در این ماجرا آن‌قدر پیش ‌رفته‌ام که دیگر راه برگشت ندارم و وقتی هم که من بخواهم وارد قضیه‌ای بشوم...

هالی: قربان، من نمی‌دانم قضیه چیست اما در باز است و اگر شما بخواهید، من یواشکی توی خانه می‌روم تا ببینم علتش چیست.

دون پدرو به سمت در خانه‌اش برمی‌گردد.

آدراست: باشد برو اما سروصدا راه نینداز. من هم از تو دور نمی‌شوم. خدا کند که ایزیدور دلربا باشد.

دون پدرو: [درحالی‌که به هالی سیلی می‌زند.] کی آنجاست؟

هالی: [یک سیلی نثارش می‌کند.] یک دوست.