کتاب خداحافظی در ژوئن اثر الکساندر وامپیلوف، چند هفتهی پرآشوب از زندگی کالیسف را روایت میکند؛ دانشجویی باهوش و سرکش که در آستانهی فارغالتحصیلی قرار دارد. یک دردسر در جشن عروسی دوستانش پای پلیس و مسئولان دانشگاه را به ماجرا باز میکند و آیندهای را که تا همین دیروز قطعی به نظر میرسید، در معرض خطر قرار میدهد. همزمان آشنایی اتفاقی او با دختری به نام تانیا، زندگی شخصی و حرفهایاش را به شکلی پیشبینینشده به هم گره میزند.
دربارهی کتاب خداحافظی در ژوئن
کتاب حاضر یک کمدی در دو پرده است که در فضای دانشجویی شوروی میگذرد. نمایشنامه خداحافظی در ژوئن از یک ایستگاه اتوبوس شروع میشود؛ جایی که کالیسف با تانیا آشنا میشود و همان لحظه او را به جشن عروسی دوستانش دعوت میکند. برخورد آنها شوخطبعانه و ساده است، اما خیلی زود روشن میشود این آشنایی قرار است بخش مهمی از آیندهی کالیسف را تحت تأثیر قرار دهد.
کالیسف دانشجوی سال آخر بیولوژی است و استعداد لازم برای ادامه دادن تحصیلات دانشگاهی را دارد. مشکل اینجاست که روحیهی سرکشش بارها او را به دردسر انداخته است. اتفاقهای شب جشن نیز رئیس دانشگاه را به تصمیمی سختگیرانه میرساند؛ تصمیمی که ممکن است سالها تلاش کالیسف را بینتیجه بگذارد.
تقابل عشق و قدرت در نمایشنامهی الکساندر وامپیلوف
کتاب خداحافظی در ژوئن نشر مرکز از دل یک رابطهی عاطفی به سراغ مضامینی همچون قدرت، موقعیت اجتماعی و سازش اخلاقی میرود. تانیا دختر رئیس دانشگاه است و همین نسبت، رابطهی او با کالیسف را از یک آشنایی معمولی خارج میکند. رئیس دانشگاه حاضر نیست زندگی دخترش با آیندهی دانشجویی بیانضباط و پیشبینیناپذیر گره بخورد. کالیسف نیز باید مشخص کند برای حفظ آیندهی حرفهای خود تا کجا حاضر است عقبنشینی کند.
زالاتویف یکی دیگر از شخصیتهای مهم نمایشنامه است. او جهان را بازاری میبیند که در آن هر آدم و هر تصمیمی قیمتی دارد. حضورش خط اصلی داستان را به شکلی کنایهآمیز بازتاب میدهد و مسئلهی نمایشنامه را روشنتر میکند: بعضی چیزها را میتوان با پول، نفوذ یا موقعیت خرید، اما هزینهی واقعی چنین معاملهای همیشه همان لحظه معلوم نمیشود.

خداحافظی در ژوئن؛ انتخابی برای علاقهمندان کمدی تلخ
الکساندر وامپیلوف فضای نمایشنامهی خداحافظی در ژوئن را با جشن دانشجویی، عروسی ناموفق، بازداشت، رقابت عشقی و موقعیتهای کمیک میسازد. بااینحال، زیر این شوخیها اضطرابی واقعی جریان دارد. شخصیتها در پایان دوران دانشجویی ایستادهاند و باید میان خواستههای جوانی و قواعد جهان بزرگسالان یکی را انتخاب کنند.
نمایشنامه بیش از آنکه دربارهی نتیجهی یک رابطه باشد، به لحظهی انتخاب میپردازد؛ لحظهای که آدم هنوز فرصت تصمیمگرفتن دارد، اما هر مسیر بخشی از زندگیاش را تغییر میدهد. الکساندر وامپیلوف بارها نمایشنامه را بازنویسی کرد و در نسخههای مختلف، شخصیتها، کشمکش اصلی و پایان را تغییر داد.
مژگان صمدی این نمایشنامه را به فارسی ترجمه کرده و نشر مرکز آن را منتشر کرده است. خرید کتاب خداحافظی در ژوئن برای علاقهمندان کمدیهای تلخ و مخاطبان نمایشنامههایی مناسب است که شخصیت اصلی را در برابر انتخابی اخلاقی قرار میدهند، بیآنکه از ابتدا معلوم باشد کدام راه درست است.
اقتباسهای سینمایی و تلویزیونی کتاب خداحافظی در ژوئن
- در سال 1968 تلویزیون آلمان شرقی فیلم تلویزیونی آزمون دولتی را براساس نمایشنامه ساخت. هلموت ماتیازک کارگردانی این اقتباس را بر عهده داشت.
- در سال 2003 فیلم روسی خداحافظی در ژوئن به کارگردانی سرگئی لومکین ساخته شد. این اقتباس زمان وقوع ماجرا را از دههی 1960 به آغاز دههی 2000 منتقل کرد و یاکوف لومکین، یوگنیا گلوشنکو، اکاترینا کلیموا و یوری سولومین در آن بازی کردند.
کتاب خداحافظی در ژوئن برای شما مناسب است اگر
- به ژانر کمدی تلخ و نمایشنامههای شخصیتمحور علاقه دارید.
- تقابل عشق، قدرت و آیندهی شغلی برایتان جذاب است.
- از نمایشنامههایی با موقعیتهای اخلاقی پیچیده لذت میبرید.
- ادبیات روسیه را دنبال میکنید.
در بخشی از کتاب خداحافظی در ژوئن میخوانیم
کالیسف: (به تانیا نزدیک مىشود) دختر خانم، ببخشین مىشه بپرسم کجا مىخواین برین؟ البته اگه فضولى نیست (کنار تابلوى اعلانات) سینما؟... نه؟ خب، کنسرت؟... باز هم نه؟... پس کجا؟ نکنه مىخواین برین تئاتر؟... آها فهمیدم. هنوز نمىدونین؛ تصمیم نگرفتین. حالا که اینطوره، پس با من بیاین.
تانیا: دارین سر به سرم مىذارین؟
کالیسف: نه. مىخوام شما را دعوت کنم به...
تانیا: (حرفش را قطع مىکند) ممنون، یه نفر دیگه رو دعوت کنین... ضمناً من وقت ندارم با شما صحبت کنم.
کالیسف: باور نمىکنم... چند بار تابلوى اعلانات رو خوندین؟ راستشو بگین.
تانیا: (با کمى مکث) سه بار. خب که چى؟
کالیسف: آها، پس مىبینین؟ معلوم مىشه حوصلهتون سر رفته.
تانیا: (شانهاش را بالا مىاندازد) من همینطورى نگاه مىکردم ببینم فردا کجا مىشه رفت.
کالیسف: و امروز؟ کجا مىخواین برین؟ رقص؟ کنسرت؟ گردش دستهجمعى در پارک؟
تانیا: همهى این برنامهها واسهى فرداست. خودتون بخونین و گردش دستهجمعى در پارک، یه هفتهى دیگهست.
کالیسف: مهم نیست. ما همین امروز برنامهها رو افتتاح مىکنیم. من شما رو دعوت مىکنم.
تانیا: کجا منو دعوت مىکنین؟
کالیسف: عروسى. به عنوان اولین برنامه، من شما رو به عروسى دعوت مىکنم.
تانیا: عروسى؟ همین الان؟
کالیسف: همین الان. اسم شما چیه؟... شما اسم ندارین؟ (سکوت)
تانیا: اسم دارم. اما به چه درد شما مىخوره؟... به هرحال بلافاصله فراموشش مىکنین.
کالیسف: چرا باید فراموش کنم؟
تانیا: چون خیلى عجولین. خب، معلومه که همه چى رو فراموش مىکنین.
کالیسف: من حافظهى خوبى دارم.
تانیا: الکى پز ندین.
بله




















