کتاب سواستپول و داستان‌های دیگر

کتاب سواستپول و داستان‌های دیگر مجموعه‌ای از چند داستان کوتاه، آموزنده‌ و تأمل‌برانگیز روسی نوشته‌ی لئو تولستوی است.

لئو تولستوی (Leo Tolstoy) یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان تاریخ است که به خاطر نوشتن رمان «جنگ و صلح» و «آنا کارنینا» در قرن 19 شهرت جهانی به دست آورد اما با این اوصاف باز هم بسیار ساده می‌زیست.

لئو در خانواده‌ای بسیار ثروتمند متولد شد و پدرش وکیل بود. بعد از تمام کردن مدرسه‌اش به دانشگاه قازان رفت و بعد از مدتی تغییر رشته داد و تصمیم گرفت وکیلی همچون پدرش شود و خبر نداشت که قرار است با رمان‌هایش زمین لرزه‌ای بر اندام ادبیات جهان بیاندازد.

در بخشی از کتاب سواستپول و داستان‌های دیگر (The Sebastopol sketches) می‌خوانیم:

بیرون اتاق کاملاً تاریک بود و هیچ صدایى جز غرش رعد آساى شلیک توپ‌ها شنیده نمى‌شد. فقط روشنایى موقتى و زودگذر توپ‌ها در هنگام شلیک بود که براى چند ثانیه‌اى تاریکى غلیظ آن فضاى ظلمانى را در هم مى‌شکست. در میان خیابان‌ها و کوچه‌ها زنان و بچه‌ها ترسناک از خانه‌ها بیرون آمده و گروه گروه در گوشه‌اى اجتماع کرده بودند. مادران پریشان در حالى که اشک در چشمانشان حلقه زده بود فرزندان گریان خود را در آغوش مى‌فشردند. در مقابل یکى از خانه‌ها «نیکیتا» با زن آن ملاحى که در جنگ کشته شده بود ایستاده بودند.

زن بیچاره مرتباً زیر لب دعا مى‌خواند و اورادى زمزمه مى‌کرد. سرانجام پس از چند لحظه به نیکیتا چنین گفت:
«نیکیتا» نبرد امشب همانند اولین حمله شدیدى است که دشمن در روزهاى نخست به اینجا نمود. «نیکیتا» آیا فکر مى‌کنى که سرانجام این نبرد جز شکستى وحشتناک چیز دیگرى براى ما داشته باشد؟

«نیکیتا» که گویى تازه از خوابى عمیق بیدار شده باشد بدون توجه به حرف‌هاى آن زن چنین گفت:
آه، ولى ارباب من کجاست؟ محققا او نیز در هنگام جنگ کشته شده. آه خدایا، به من رحم کن. من او را خیلى دوست دارم، اگر چه او بدون هیچ دلیلى به من توهین کرد، تو خود مى‌دانى که من او را مى‌پرستم. او براى من چون پدر است، اما آنتى من مطمئنم که او کشته شده.

در این موقع دخترک کوچکى که آن جا ایستاده بود با لحن کودکانه‌اى چنین گفت:
آه، هنوز شلیک مى‌کنند، هنوز مى‌کشند. انگار که از کشتن خسته نشده‌اند. خدایا، به ما رحم کن. مقصود آن‌ها از ارتکاب این همه کشتار و جنایات چیست؟

مادرش به «نیکیتا» نگاهى بدو افکند و گفت:
نیکیتا من اطمینان دارم که سرانجام همه‌ى خانه‌هاى ما را منهدم خواهند ساخت و این نیز تنها مقصود و هدف آن‌هاست.