کتاب آخر بازی اثر ساموئل بکت اتاقی آخرالزمانی را به شما نشان میدهد! این نویسندهی برندهی نوبل ادبیات موقعیتی را روایت میکند که همه چیز در یکقدمی نابودی است؛ مکان و زمان معنای خودشان را از دست دادهاند و شخصیتها در یک چرخهی تکراری و ملالآور به رابطههایشان ادامه میدهند. رفتهرفته در این تئاتر ابزورد فرسودگی و تکرار بیشتر میشود. داستان حول محور روابط مردی نابینا با پدر، مادر و خدمتکارش میگردد.
دربارهی کتاب آخر بازی
این نمایشنامه بازتاب دورانی است که انسان دستخوش تغییرهای عجیبی شد. تجربهی جنگهای جهانی اول و دوم (مخصوصاً برای شهروندان و ساکنان قارهی اروپا) پر از اتفاقات وحشتناک بود. بهنوعی که انگار تمام مفاهیم باارزشی مثل امید معنای خودشان را از دست دادند. انگار دیگر همه فهمیده بودند که زنده و مرده بودنشان به چرخاندن یک کلید بستگی دارد. به نظر شما برای انسانهایی با این تجربه همه چیز پوچ و بیمعنا نمیشد؟
کمتر کسی به نقش مهم و تأثیرگذار ساموئل بکت در تاریخ ادبیات نمایشی و تاریخ تئاتر غرب شک میکند. به فهرست مهمترین نمایشنامههای فرانسوی که نگاه کنید اسامی برخی از آثار این نویسندهی ایرلندیالاصل مثل در انتظار گودو، آخرین نوار کراپ و آخر بازی به چشم میآید. نمایشنامههایی که در در قالب پوچگرایی نوشته شدهاند و میتوانند بازتابی از تجربیات انسانهای پساجنگ باشند. انسانهایی که چند سال منتظر بودند تا همه چیز تمام شود!
تئاتر پوچی؛ تکرار موقعیتهای فرسودهکننده
یک اتاق ساده با پنجرههایی در ارتفاع بالا، یک تابلو آویخته به دیوار، دو سطل زباله و یک ویلچر تمام چیزی است که از این جهان باقی مانده. هام مردی نابینا و ناتوان است که روی ویلچر مینشیند، کلاو خدمت کار هام است و اصلاً یکجا آرام و قرار نمیگیرد. ناگ و نِل هم پدر و مادر هام هستند که هر دو پایشان از دست دادهاند و درون سطل زباله زندگی میکنند. کتاب آخر بازی بکت، تعامل این شخصیتها با ویژگیها و خواستههای متفاوت را روایت میکند.

در نمایشنامهی آخر بازی ساموئل بکت رابطهی هام و کلاو بسیار عجیب است؛ هر دو به هم نیاز دارند، اما هیچ سازگاری بینشان اتفاق نمیافتد. کلاو همیشه از رفتن و ترک کردن آنها صحبت میکند؛ اما هیچوقت از آن اتاق بیرون نمیرود. هام هم برای زنده بودن به کلاو نیاز دارد؛ اما هرگز نه از او تشکر میکند و نه خواهش. ناگ و نل هم راویان داستانهای مختلفی از گذشته هستند. درحالیکه آندو قصههایی تکهپاره که از روزهای قبل به یاد میآورند، روزها میگذرند ولی هیچ تغییری نمیکنند.
تئاتر ابزورد؛ پایان این دایره کجاست؟
همه چیز تکرار میشود. بارها و بارها. حال ناگ و نل زیاد خوب نیست و ممکن است برای هرکدام اتفاقی بیفتد، کلاو همچنان تلاش میکند از پنجره بیرون را ببیند و جهان را برای هام گزارش کند. انگار همین لابهلاست که کلاو چیزی امیدبخش میبیند. اما آیا این واقعی است و اصلاً قرار است کسی حرف او را باور کند؟
شما هم میتوانید با خرید کتاب آخر بازی که توسط عطاالله نوریان ترجمه و به همت نشر قطره چاپ شده است، یکی از مهمترین نمایشنامههای ابزورد تاریخ ادبیات نمایشی جهان را بخوانید، روابط عجیب انسانهای فرسوده و ناتوان را تماشا و به وضعیت انسان مدرن بیشتر فکر کنید.
در نکوداشت کتاب آخر بازی
- این نمایشنامه نوعی حس پایان و جمعبندی دارد، درحالیکه «در انتظار گودو» در من احساس اضطراب و دلآشوبی به جا میگذارد. بااینحال، همین اضطراب دقیقاً همان چیزی است که باعث میشود «در انتظار گودو» هر بار همچنان تأثیرگذار و ماندگار باقی بماند. من این تفاوت ظریف میان دو نمایشنامه را تحسین میکنم. (کاربر گودریدز)
کتاب آخر بازی برای شما مناسب است اگر
- از خواندن نمایشنامهی ابزورد لذت میبرید.
- دانشجوی تئاتر هستید و به دنبال یکی از مهمترین نمایشنامههای پوچ گرایی میگردید.
- آثار دیگر ساموئل بکت را خواندهاید و به سبک مینیمال او در دیالوگنویسی علاقه دارید.
در بخشی از کتاب آخر بازی: بازی در یک پرده میخوانیم
هام: (بیقرار) پاهات چشونه؟
کلاو: پاهای من؟
هام: ولگرد! ولگرد!
کلاو: باید پوتینامو بپوشم.
هام: دمپاییهات اذیتت میکنه؟ (سکوت)
کلاو: من از اینجا میرم.
هام: نه!
کلاو: چی منو اینجا پابند کرده؟
هام: گفتگوی دونفره. (سکوت) من با قصهم کنار اومدم. (سکوت) خوب باهاش کنار اومدم (سکوت. بیقرار) بپرس تا کجا پیش برم.
کلاو: با قصهتون.
هام: (متعجب) کدوم قصه؟
کلاو: اونی که همهی روز برا خودتون میگین.
هام: آهان منظورت تاریخ زندگی منه؟
کلاو: یکی که بیشتر نیست. (سکوت)
بله
























