کتاب خود تسخیر شده: تجزیه ساختاری و درمان ترومای مزمن

معرفی کتاب خود تسخیر شده: تجزیه ساختاری و درمان ترومای مزمن

کتاب خود تسخیر شده، مرجعی بنیادین در حوزه‌ی روان‌درمانیِ آسیب‌های روانیِ مزمن است. اونو فاندرهارت، الرت ناین هاوس و کتی استیل، مدلی مرحله‌محور را برای درمان ترومای مزمن، به‌ویژه بی‌توجهی عاطفی شدید و سوءاستفاده‌های جنسی، بدنی و هیجانی دوران کودکی مطرح کرده‌اند. مطالعه‌ی این کتاب، شما را با نشانه‌هایِ وابسته به تروما و مراحلِ رویارویی با هراسِ ناشی از خاطراتِ آسیب‌زا آشنا می‌کند.

درباره‌ی کتاب خود تسخیر شده

کتاب خود تسخیر شده (The Haunted Self) به بررسی عمیق ریشه‌های روان‌شناختیِ آسیب‌های مزمن روانی و پیامدهای آن بر ساختار شخصیت می‌پردازد. اونو فاندرهارت (Onno van der Hart Ph.D)، الرت ناین هاوس (Ellert R. S. Nijenhuis Ph.D) و کتی استیل (Kathy Steele)، سه تن از برجسته‌ترین درمانگران حوزه‌ی تورما، ماحصل 65 سال تجربه‌ی بالینی و پژوهشیِ مشترک را در این کتاب گردآوری کرده‌اند.

بررسیِ ترومای مزمن، به‌‌خصوص بی‌توجهی عاطفی شدید، سوءاستفاده‌های جنسی و هیجانی دوران کودکی، مضمون اصلی کتاب خود تسخیر شده را تشکیل می‌دهد. رویکرد آموزه‌های درمانی در این کتاب بر اساس مفاهیم تجزیه، درمان مرحله‌محور و روان‌شناسی کنشی ژانه است. استفاده از رویکرد درمان‌محور به شما کمک می‌کند تا بیماران را از چرخه‌ی آسیب‌های مزمن خارج کنید و مرحله‌به‌مرحله به زندگی مؤثرتر و رضایت‌بخش‌تری برسانید.

آشنایی با نمونه‌های بالینی از انواع تروما

معرفی کاملی از نمونه‌های بالینی با سطح‌های مختلفِ تجزیه‌ی ساختاری را در کتاب خود تسخیر شده مطالعه می‌کنید. خواندن این نمونه‌های بالینی شما را برای آشنایی با ابتدایی‌ترین شکلِ تجزیه‌ی ساختاری آماده می‌کند. تجزیه‌ی ساختاری اولیه، در دو بخش اصلی دسته‌بندی می‌شود.

مطالعه‌ی بخش‌های مختلف تجزیه‌‌ی ساختاری اولیه، شما را در جریان تفاوت‌های کنش‌ها و واکنش‌های بیماران دچار تروما قرار می‌دهد تا سطح‌های مختلف تروما را تشخیص دهید. تجزیه‌ی ساختاری ثانویه، بحث دیگر کتاب خود تسخیر شده است. در این وضعیت، بازماندگان تروما با یک بخشِ تجزیه‌ای به زندگی روزانه مشغول می‌شوند. این سطح از تجزیه‌ی ساختاری یکی از ویژگی‌های افراد دارای ترومای مزمن است.

اونو فاندرهارت، الرت ناین هاوس و کتی استیل، تجزیه‌ی ساختاری نوع سوم را با جزئیات کامل در کتاب خود تسخیر شده تشریح کرده‌اند. آگاهی از این اطلاعات نقش مهمی در درمان بیمارانی ایفا می‌کند که آسیب‌های مزمن و طولانی‌مدتی را تجربه کرده‌اند.

درمان تروما با روان‌شناسی کنشی ژانه

روان‌شناسی کنشی ژانه، یکی از پایه‌های اصلی مفاهیم نظری در کتاب خود تسخیر شده است. بسیاری از اعمال روانی و رفتاریِ ناسازگار در افراد مبتلا به ترومای مزمن بر اساس روان‌شناسی کنشی ژانه تحلیل می‌شود. آشنایی با این رویکرد تحلیلی به شما امکان می‌دهد تا به جای تمرکز بر محتوای خاطره‌های آسیب‌زا، بر کنش‌های ناسازگارانه‌ای تمرکز کنید که بیمار در زمان حال انجام می‌دهد.

اونو فاندرهارت، الرت ناین هاوس و کتی استیل در کنار طرح نظریه‌های درمانی، شیوه‌های کاربردی استفاده از این نظریه‌های درمانی را در کتاب خود تسخیر شده، توضیح داده‌اند. به همین منظور، توضیحات کاملی را درباره‌ی اصول کلی لازم و ضروری در طول درمان هر بیمار مطالعه می‌کنید.

مطالب کتاب خود تسخیر شده با بحث‌هایی درباره‌ی غلبه بر هراس خاطرات تروماتیک به پایان می‌رسد. مطالعه‌ی این مطالب نه‌تنها دانش نظری شما در حوزه‌ی تروما را عمیق‌تر می‌کند، بلکه توانایی شما در مواجهه با پیچیده‌ترین موارد بالینی تروما را افزایش می‌دهد.

اگر به دنبال یک کتاب در مورد تروما می‌گردید که محتوای آن ساختاری مرحله‌محور داشته باشد و شیوه‌های درمان آسیب‌های مزمن روانی را با رویکردی مرحله‌محور آموزش دهد، خرید کتاب خود تسخیر شده، انتخابی هوشمندانه و ضروری برای شماست. انتشارات کتاب ارجمند، با چاپ این اثر، منبعی بنیادین و کاربردی را در اختیار جامعه‌ی روان‌درمانگران قرار داده است. عنایت اله شهیدی و کتایون حلمی، مفاهیم پیچیده‌ی روان‌درمانی را با زبانی قابل فهم به فارسی برگردانده‌اند.

نکوداشت‌های کتاب خود تسخیر شده

• احتمالاً بهترین کتابی است که درباره‌ی گسستِ مرتبط با تروما خوانده‌ام. این کتاب در تعمیقِ درک من از این پدیده و فهمِ چگونگیِ ارتباطِ نشانه‌هایِ گوناگونِ تروما، بسیار مفید بوده است. مدل و اصطلاحات ارائه‌شده، گاهی مطالعه را سنگین می‌کند (من واقعاً یادداشت‌های زیادی برداشتم و گاهی به آن‌ها مراجعه کردم). با این حال، این تلاش ارزش آن را دارد؛ به‌ویژه برای درمانگرانی که به دنبال درکِ عمیق‌تری از تروماهایِ پیچیده و رشدی هستند. (کاربر آمازون)
• مجموعه‌ای تأثیرگذار از بینش‌ها برای درمانگران، دانشجویان روان‌شناسی بالینی، روان‌پزشکی و همه‌ی کسانی که در حوزه‌ی سلامت روان فعالیت می‌کنند. (The Bookwatch)

کتاب خود تسخیر شده برای شما مناسب است اگر

• تراپیست، مشاور یا روان‌درمانگر هستید و با مراجعانی سروکار دارید که دچار آسیب‌های مزمن روانی، گسست ساختاری یا تروماهای پیچیده شده‌اند.
• دانشجوی روان‌شناسی بالینی، روان‌پزشکی یا رشته‌های مرتبط با سلامت روان هستید و می‌خواهید یک کتاب درمان تروما با موضوع تروماهای وخیم مطالعه نمایید.
• رشته‌های روان‌شناسی را تدریس می‌کنید و می‌خواهید از نظریه‌های متخصصان بین‌المللیِ این حوزه در زمینه تروما آشنا شوید.

در بخشی از کتاب خود تسخیر شده: تجزیه ساختاری و درمان ترومای مزمن می‌خوانیم

بیماران باید بیاموزند در هر زمان، در محدودۀ انرژی موجود فعالیت کنند، دریابند چه عواملی انرژی آن‌ها را بهبود بخشیده یا کاهش می‌دهد، و از اتلاف بیهودۀ انرژی خود جلوگیری کنند. بالاتر از همه، باید این حقیقت را بیاموزند و تجربه کنند که انجام اعمال ذهنی و رفتاری کارآمد باعث ارتقای سطح ذهنی آن‌ها می‌شود. برخی بیماران تلاش بیش از حد کرده یا بیش از انرژی موجود فعالیت می‌کنند. آن‌ها باید بیاموزند که زندگی را آسان‌تر بگیرند و آرامش و آسایش بیشتری داشته باشند. با کاهش دادن فعالیت‌های اضافی، زمان و فضای کافی برای انجام فعالیت‌های ذهنی لازم را پیدا می‌کنند. برخی بیماران که دچار کاهش شدید فعالیت شده و قادر به‌انجام هیچ کار نیستند، نیاز به فعالیت‌های بیشتر ذهنی و رفتاری دارند. برای گروهی دیگر که در دام وسواس‌های بی‌انتها و افکار تکراری گرفتار هستند، نیاز به ساده‌سازی اعمال ذهنی است تا بدین ترتیب رفتار آن‌ها سازگارانه‌تر شود. در تمام موارد، اعمالی در سطوح بالاتر که شامل تفکر عمیق و برنامه‌ریزی بوده، و نیز بهبود و تثبیت انرژی ذهنی و کفایت روانی لازم و حیاتی هستند.

پایین بودن کفایت روانی باعث ایجاد اعمال جایگزین می‌شود که از علائم اصلی و آزارندۀ آن رفتارهای خودتخریبی هستند. جهت ارتقای سطح عملکرد زندگی روزانه در بخش ANP، این علائم تضعیف‌کننده و همچنین علائمی مانند افسردگی، اضطراب و PTSD باید کاهش یافته یا حذف شوند. کنترل و مهار خاطرات تروماتیک از اهمیت بالایی برخوردار است. بیماران ممکن است نیازمند یادگیری و تمرین مکرر بسیاری از مهارت‌های هیجانی و ارتباطی باشند که باعث ارتقای سطح ذهنی آن‌ها شود.

فهرست مطالب کتاب

مقدمۀ مؤلّفان بر ترجمۀ فارسی
چه چیزی در این کتاب جدید است؟
سخن مترجمان
پیش‌گفتار
مقدمه
تجزیۀ ناشی از تروما
تجزیۀ ساختاری در برابر اعمال یکپارچه
تداوم تجزیۀ ساختاری شخصیت
درمان مرحله‌محور ترومای مزمن
خلاصه
بخش اول: تجزیۀ ساختاری شخصیت
فصل 1: تجزیۀ ساختاری شخصیت
ریشه‌های تروماتیک تجزیۀ ساختاری شخصیت
سیستم‌های عمل: میانجی‌های بخش‌های تجزیه‌ای
حافظۀ تروماتیک در برابر حافظۀ سرگذشتی
خلاصه
فصل 2: تجزیۀ ساختاری اولیه
ویژگی‌های بخش به‌ظاهر طبیعی شخصیت
ویژگی‌های بخش هیجانی شخصیت
خلاصه
فصل 3: تجزیۀ ساختاری ثانوی شخصیت
ویژگی‌های تجزیۀ ساختاری ثانویه
درهم تنیدگی‌های تجزیۀ ساختاری ثانویه
خلاصه
فصل 4: تجزیۀ ساختاری شخصیت نوع سوم
بخش‌های تجزیه‌شده در اختلال هویت تجزیه‌ای
استقلال (رهایی) و گسترش بخش‌های تجزیه‌ای شخصیت
ریشه‌های تجزیۀ ساختاری ثانوی و نوع سوم
خلاصه
فصل 5: علائم مرتبط با تروما و تجزیۀ ساختاری
ابهام در علائم تجزیه‌ای
علائم تجزیه‌ای
بازی‌های درونی بین علائم تجزیه‌ای مختلف
تغییرات آگاهی
خلاصه
فصل 6: تجزیۀ ساختاری و طیف اختلالات مرتبط با سانحه
اختلال PTSD (استرس پس از سانحه) در DSM-5
اختلال شخصیت مرزی در DSM-5
اختلالات تجزیه‌ای در DSM-5
سایکوز و سانحه‌دیدگی
هم‌ابتلایی یا طیفی بودن اختلالات و علائم در افراد سانحه دیده؟
خلاصه
بخش دوم: ترومای مزمن و روان‌شناسی کنش ژانه
مقدمه‌ای بر بخش دوم
فصل 7: سنتز (ترکیب) و محدودیت‌های آن در بازماندگان تروما
ارتباط بین فعالیت‌های ذهنی و رفتاری
یکپارچگی و هدف فعالیت‌ها
مراحل دست‌یابی به هدف
یکپارچگی در سلامت ذهنی و آسیب‌دیدگی
تجزیۀ ساختاری تروماتیک
شکل منحصربه‌فرد شکست در یکپارچگی
خلاصه
فصل 8: سانحه‌دیدگی به‌عنوان سندرم گسست از واقعیت
واقعیت‌بخشی
شخصی‌سازی
کنونی‌سازی
واقعیت‌بخشی و حس زمان و واقعیت
ارزش بیش از حد دادن به واقعیت و یا دست کم گرفتن آن
خلاصه
فصل 9: سلسله‌ مراتب گرایش‌های عمل
گرایش‌های عمل و کنش‌ها
سطوح و پیچیدگی تمایلات عمل
تمایلات عمل در سطوح پایین‌تر
تمایلات عمل بینابینی
تمایلات عمل سطوح بالاتر
کفایت روانی و انرژی ذهنی
حرکت در امتداد هرم تمایلات عمل
یکپارچگی تمایلات عمل و سیستم‌های عمل
خلاصه
فصل 10: تداوم تجزیۀ ساختاری به‌دلیل هراس
هراس کنش (هراس از عمل کردن)
ریشۀ هراس‌های تروماتیک
هراس‌های تروماتیک و شرطی‌سازی کلاسیک
هراس‌ها و شرطی‌سازی عامل
هراس‌های اعمال و محرک‌های مرتبط با تروما
هزینه‌های حفظ تجزیۀ ساختاری، و دست‌آوردهای غلبه بر آن
خلاصه
بخش سوم: درمان بیماران: با ترومای مزمن
مقدمه‌ای بر بخش سه
فصل 11: ارزیابی بیماران سانحه‌دیده
مرحلۀ 1: ارزیابی بالینی استاندارد
مرحلۀ 2: ارزیابی علائم و اختلال‌های مرتبط با تروما
مرحلۀ 3: تحلیل سیستماتیک ساختار و عملکرد شخصیت، و تاریخچۀ بیمار
عوامل پیشگو و خط سیر درمان
خلاصه
فصل 12: بهبود عملکرد سازگارانه اصول کلی درمان
اصول کلی درمان در چارچوب نظام اقتصادی ذهن
افزایش انرژی ذهنی
بهبود کفایت روانی
بهبود واقعیت‌بخشی
خلاصه
فصل 13: مرحلۀ 1 درمان و فراسوی آن غلبه بر هراس دلبستگی و فقدان دلبستگی به درمانگر
نقش دلبستگی در درمان
هراس دلبستگی در خلال مراحل مختلف درمان
هراس تماس اولیه با درمانگر
دلبستگی و درمانگر
هراس دلبستگی و فقدان دلبستگی به درمانگر
خلاصه
فصل 14: مرحلۀ 1 درمان و فراسوی آن: غلبه بر هراس فعالیت‌های ذهنی مرتبط با تروما
کار با اعمال ذهنی ناشی از تروما در خلال مراحل درمان
تحلیل هراس اعمال ناشی از تروما
تکنیک‌هایی برای غلبه بر هراس اعمال ذهنی ناشی از تروما
خلاصه
فصل 15: مرحلۀ 1 درمان و فراسوی آن: غلبه بر هراس بخش‌های تجزیه‌شده
تحلیل کارکردی هراس بخش‌های تجزیه‌ای
کار با سطوح مختلف تجزیۀ ساختاری
مداخلات درمانی جهت غلبه بر هراس بخش‌های تجزیه‌شده
خلاصه
فصل 16: ‌مرحلۀ 2 درمان: غلبه بر هراس خاطرات تروماتیک
غلبه بر هراس‌های مرتبط با دلبستگی ناایمن به متجاوز (ان)
غلبه بر هراس خاطرۀ تروماتیک
مارتا: نمونۀ موردی از ترکیب هدایت‌شده
فریدا: موردی از ترکیب هدایت‌شدۀ خردشده
خلاصه
فصل 17: مرحله 3 درمان: یکپارچه‌سازی شخصیت و غلبه بر هراس زندگی طبیعی
اتحاد بین بخش‌های تجزیه‌شدۀ شخصیت
غلبه بر هراس‌های زندگی طبیعی
پایان درمان
خلاصه
مؤخره
طبیعتِ در حال گسترش نظریه و مدل درمانی
درمانگر
پیوست‌ها
پرسشنامۀ DIS-Q
بخش 1
بخش 2
فرم نمره دهی به DIS-Q
پرسشنامۀ DES
نحوۀ نمره گذاری این پرسشنامه
پرسشنامۀ T. E. C
پرسشنامۀ SDQ-20
SIDES-SR
کلید تست:
منابع
منابع بیشتر
واژه‌ نامۀ انگلیسی به فارسی
واژه‌ نامۀ فارسی به انگلیسی
معرفی کتاب
در استقبال از کتاب، بزرگان سخن می‌گویند
دربارۀ مؤلفین