کتاب ایگو و اید: من و نهاد

کتاب ایگو و اید: من و نهاد اثر مهم و برجستۀ خود زیگموند فروید، این دو مفهوم را تحلیل می‌کند و کاربردهای نظریۀ مهم تئوری ساختار ذهن و کارکرد آن را در زندگی روزمره شرح می‌دهد.

دربارۀ کتاب ایگو و اید: من و نهاد:

این کتاب چالش‌های درونی بین ایگو یا من با اید یا نهاد را ارزیابی می‌کند و در بخشی دیگر به بررسی روابط و چالش‌های میان ایگو یا من و سوپرایگو یا فرامن پرداخته می‌شود. کتاب ایگو و اید: من و نهاد (The ego and the id) در پنج فصل نظریۀ اساسی فروید در مورد ساختار ذهن انسان را شرح می‌دهد و از این طریق تلاش می‌کند تا رفتارهای انسانی را تبیین کند و پیچیدگی‌های این رفتارها را توضیح دهد. دستاورد این پنج فصل شرح و گسترش نظریۀ قبلی او دربارۀ رفتار انسان و توصیفات منطقی‌اش با ارائۀ مصداق‌های بسیار در طی سال‌ها تحقیق و پژوهش است که مسائل پیچیده و حل نشده‌ای در رفتار آدمی همچون درونی شدن اخلاقیات و عذاب وجدان را بیان می‌کند.

مطابق نظریۀ فروید در کتاب ایگو و اید شخصیت انسان از سه عنصر نهاد، خود و فراخود تشکیل شده است. در واقع چالش‌ها و تقابل این سه عنصر رفتارهای پیچیدۀ آدمی را خلق کرده و با توجه به آن‌ها می‌توان به توضیح رفتار انسان پرداخت. اید یا نهاد عنصری است که از بدو تولد همراه آدمی می‌باشد، وظیفۀ این عنصر مواجهه با واقعیت است. نهاد بخشی از شخصیت انسان را به وجود می‌آورد که کاملاً به طور خودآگاه روی می‌دهد و شامل غرایز ابتدایی می‌شود.

ایگو سوی دیگر شخصیت انسان، قسمت منطقی و سازمان‌یافتۀ شخصیت فرد محسوب می‌شود و نقش میانجی را در میان نهاد و فرامن با دنیای خارجی دارد. فرامن نیز دربردارندۀ دو بخش وجدان و خود آرمانی است. یکی از اصلی‌ترین نظریات فورید یعنی عقدۀ اودیپ در این بخش از شخصیت انسان قرار می‌گیرد و نظام اخلاقی هر شخص توسط همانندسازی با پدر و مادر ایجاد می‌شود.

زیگموند فروید (Sigmound Freud) کتاب ایگو را در سال 1923 به منظور بیان نظریۀ خود که قبل از آن در کتاب فراسوی اصل لذت مطرح کرده بود نوشت. او در کتاب فراسوی اصل لذت که در سال 1920 به چاپ رسید از دیدگاه تئوری روانکاوی به ایگو پرداخته بود اما در کتاب ایگو و اید تلاش می‌کند تا کاربردهای عملی نظریۀ ساختار ذهن را توضیح دهد. ارزیابی چالش‌های متقابل سه عنصر ایگو، اید و سوپرایگو شیوۀ کاملی جهت تبیین و روشن کردن عملکرد و رفتارهای آدمی است.

ایگو دربردارندۀ همۀ ابعاد توپوگرافیک خودآگاه، نیمه‌آگاه و ناخودآگاه انسان است. تفکر منطقی و بیان کلامی در ارتباط با خودآگاه و ایگو به وجود می‌آید و مکانیسم‌های دفاعی در ناخودآگاه ایگو شکل می‌گیرد. سوپرایگو نیز به شرح و توصیف نظام رفتاری انسان می‌پردازد که شامل ارزش‌ها و اخلاقیات می‌شود. فروید سوپرایگو را به مبحث نظری دیگر خود یعنی عقده نیز وارد کرده است.

در سن 6 سالگی هنجارها و ارزش‌های پدر و مادر و همین‌طور جامعه برای کودک حالت درونی پیدا می‌کند و از این جا به بعد سوپرایگو در شخصیت فرد دارای نقش می‌شود و به یک بازرس سخت‌گیر و دقیق که پیوسته و همیشه رفتارهای شخص را با ارزش‌های پدر و مادر مقایسه می‌کند تبدیل می‌شود. با این توصیف معلوم می‌گردد که سوپرایگو یا فرامن چگونه عذاب وجدان را در آدمی به وجود می‌آورد. با توجه به اینکه جامعه و پدر و مادر در این محدوده سنی، کودک را با چه نوع ارزش‌هایی آشنا و چه نوع نظام اخلاقی‌ای در فرد ایجاد می‌کنند، در آینده شکل عذاب وجدان هر شخص نیز متفاوت خواهد بود.

کتاب ایگو و اید: من و نهاد برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به مطالعۀ مسائل روانشناسی و خودشناسی علاقه‌مند هستید، این کتاب ارزشمند را از دست ندهید.

با زیگموند فروید بیشتر آشنا شویم:

کمتر کسی را می‌شناسیم که نام روانکاوی و جلسات روان‌درمانی را شنیده باشد اما نام زیگموند فروید برایش ناآشنا باشد. فروید (1856 – 1939) یک متخصص مغز و اعصاب اتریشی و بنیانگذار علم روانکاوی بود.

زیگموند از پدر و مادر یهودی در یکی از شهرهای امپراطوری اتریش به دنیا آمد. او در سال 1881 در دانشگاه وین شروع به تحصیل در رشته پزشکی کرد و در سال 1885، توانست دکترای آسیب‌شناسی اعصاب را دریافت کند و در سال 1902 میلادی اولین تجربه تدریس و استادی خود را به دست آورد.

این دانشمند بزرگ در تأسیس علم روانکاوی، تکنیک‌های درمانی مانند استفاده از تداعی آزاد را کشف کرد و از نقش آن در فرایندهای تحلیلی سخن گفت. بازتعریف فروید از مسئله جنسیت، او را بر آن داشت تا مجموعه نظریات خود درباره اودیپ را به عنوان اصل نظریه روانکاوی معرفی کند.

تجزیه و تحلیل رویاها توسط فروید، او را تا جایی کشاند که مکانیسم‌های اصلی سرکوب را کشف کرد و پس از آن نظریه خود درباره ناخودآگاه را به طور مفصل شرح داد. با اینکه امروز نقدهای فراوانی به روش علمی او می‌شود اما فروید یکی از کسانی است که نظریاتش چه در زمان حیات و چه پس از مرگش، تأثیر فراوانی بر علم روانشناسی، دین، فرهنگ و ادبیات گذاشت.

برخی از آثار زیگموند فروید عبارتند از: تفسیر رویا، توتم و تابو، ملالت و تمدن‌های آن، موسی و یکتاپرستی، بررسی رفتارهای جنسی و...

در بخشی از کتاب ایگو و اید: من و نهاد می‌خوانیم:

وقتی چنین پیش می‌آید که شخص مجبور شود از یک شیء جنسی دست بکشد، اغلب در درون من او تغییری رخ می‌دهد، که تنها توضیح برایش این است که شیء درون من شکل می‌گیرد (چنان‌که در مالیخولیا رخ می‌دهد). ماهیت دقیق این جانشینی هنوز بر ما روشن نیست: ممکن است این باشد که بر اثر این درون‌فکنی، که نوعی بازگشت به مکانیسم مرحلۀ دهانی است، من دل‌ کندن از شیء را تسهیل می‌کند، یا این فرآیند را ممکن می‌سازد. نیز ممکن است چنین باشد که این همانندسازی، تنها شرایطی است که به موجب آن، نهاد می‌تواند از شیء دست بکشد.

در هر بخش فرآیند، مخصوصاً در مراحل اولیۀ رشد، این مکانیسم بسیار شایع است و به این نتیجه‌گیری اشاره دارد که منش من، رسوبی از نیروگذاری‌های روانی در اشیائی است که حال رها شده‌اند و شیء‌های انتخاب‌شده در گذشته را شامل می‌شود. مسلماً باید از ابتدا اذعان کرد که درجات مختلفی از قابلیت مقاومت وجود دارد، که می‌توان شدتشان را بر اساس پذیرش یا مقاومت منش شخص نسبت به تأثیرات انتخاب‌ شیء‌های جنسی‌ای تعیین کرد که فرد در طول زندگی‌اش با آن‌ها مواجه شده است.

در زن‌هایی که روابط عاشقانه‌ی متعددی داشته‌اند، یافتن بقایای نیروگذاری‌های روانی در اشیا در صفات منش آن‌ها اصلاً دشوار نیست. ما همچنین باید مواردی که نیروگذاری در شیء و هم‌ذات‌پنداری به طور هم‌زمان رخ می‌دهند را نیز در نظر داشته باشیم؛‌ به بیان دیگر، در این موارد، تغییر در من پیش از آن‌که از شیء مزبور دل ‌بریده شود، رخ می‌دهد. در این موارد، تغییر در منش می‌تواند از رابطه‌ی با شیء جان سالم به در برد و به اعتباری بتواند آن را حفظ کند.