معرفی و دانلود کتاب مسئله تقصیر

معرفی کتاب مسئله تقصیر

کتاب مسئله تقصیر اثر کارل یاسپرس، در سالی منتشر شد که آلمان با ویرانه‌های جنگ جهانی دوم، فروپاشی نظام نازی و سنگینی جنایت‌هایی چون هولوکاست روبه‌رو بود. یاسپرس در این اثر، تقصیر را به مسئله‌ای صرفا حقوقی یا کیفری فرو نمی‌کاهد، بلکه با تفکیک چهار نوع تقصیر، یعنی تقصیر جنایی، سیاسی، اخلاقی و متافیزیکی، می‌کوشد نشان دهد که جامعه‌ی آلمان چگونه باید سهم خود را در پیدایش و استمرار نازیسم و ابتذال آن بفهمد و با آن مواجه شود.

درباره‌ی کتاب مسئله تقصیر

روانپزشک و فیلسوف معروف آلمانی، کارل یاسپرس (Karl Jaspers) در سال 1946 بعد از دوازده سال محرومیت و دوری از تدریس و ممنوعیت چاپ کتاب، دست به انتشار کتاب مسئله تقصیر (The Question of German Guilt) می‌زند. او تلاش دارد تا در این اثر با رویکردی اگزیستانسیالیستی و انسان‌گرایانه، نقش و مسئولیت اجتماعی جامعه‌ی آلمان را در شکل‌گیری فجایع مربوط به حزب نازی و جنایت‌های بسیارشان بسنجد.

کارل یاسپرس در کتاب مسئله تقصیر نشر چشمه، اندیشه‌ی تقصیر را در ذیل وضعیت فکری آلمان مطرح می‌کند؛ او چهار شکل از تقصیر را در کتاب تعریف می‌کند و تلاش دارد تا ضمن ارائه‌ی شرحی مبسوط بر هرکدام، به درهم‌تنیدگی آن‌ها تاکید بورزد. چهار شکل تقصیر و احساس گناهی که در کتاب کارل یاسپرس مطرح می‌شود شامل تقصیر سیاسی، اخلاقی، قانونی و متافیزیکی می‌شود.

نویسنده‌ی کتاب مسئله تقصیر در قدم نخست، پیامدهای این تقصیرها را از منظر بیرونی و درونی برای وجود آدمی تشریح می‌کند و سپس در گام بعدی، این بحث را به وضعیت تاریخی ملت آلمان پس از جنگ جهانی دوم پیوند می‌زند؛ جایی که مسئله‌ی تقصیر دیگر صرفا مفهومی انتزاعی نیست، بلکه به پرسشی وجودی درخصوص سهم شهروندان در شکل‌گیری، استمرار و پیامدهای نازیسم تبدیل می‌شود.

مسئولیت شهروندان در برابر حکومت

کتاب مسئله تقصیر یاسپرس برخلاف هم‌تایش هانا آرنت که بر تقصیر جمعی تاکید می‌ورزد، معتقد است که وقتی ما تمامی افراد یک جامعه را متهم به گناهی جمعی می‌کنیم، امکان قضاوت و داوری مجزای افراد را از دست می‌دهیم. او بر نقش غیرقابل انکار تک‌به‌تک شهروندان یک جامعه در شکل‌گیری و ادامه‌ی سیاست‌های غلط حکومت تاکید دارد، ولی این تقصیر را صرفا منحصر به تقصیری سیاسی می‌داند و از نظر قانونی، اخلاقی و متافیزیکی آن‌ها را بری از گناه تلقی می‌کند.

تقسیم‌بندی یاسپرس در کتاب مسئله تقصیر نشان می‌دهد که مقصر دانستن یک ملت، بیش از آن‌که نشانه‌ی داوری دقیق باشد، حاصل ساده‌سازی و پرهیز از تفکیک مسئولیت‌هاست. از نظر او، نسبت دادن گناهی واحد به همه‌ی اعضای یک جامعه، همان‌قدر خطاست که همه‌ی آلمانی‌ها را به یک اندازه در جنایت‌های نازیسم شریک بدانیم یا همه‌ی یهودیان را در به صلیب کشیده‌شدن مسیح مقصر تلقی کنیم. چنین نگاهی به‌جای روشن‌کردن مسئله، راه فهم دقیق مسئولیت فردی، سیاسی و اخلاقی را مسدود می‌کند.

مسئله‌ی تقصیر؛ دادگاهی درون وجدان انسان

با خرید کتاب مسئله تقصیر، با متنی مواجه می‌شوید که نه فقط شرحی درباره‌ی آلمان پس از نازیسم، بلکه تاملی جدی درباره‌ی نسبت فرد با تاریخ، حکومت، خشونت و سکوت است؛ متنی کوتاه اما بنیادین که خواننده را وادار می‌کند مرز میان انفعال و کنش‌مندی را دوباره از نو بررسی کند. این کتاب توسط فریده فرنودفر و امیر نصری ترجمه شده و نشر چشمه آن را منتشر کرده است.

نکوداشت‌های کتاب مسئله تقصیر

• می‌بایست به دید عمیق و عالی یاسپرس در پرداخت به این مسئله و پرهیزش از هرگونه طفره‌روی، احترام گذاشت. (Nation)
• کارل یاسپرس مسئله‌ی تقصیر و گناه آلمان را در پیوند با قدرت‌گیری نازیسم بررسی می‌کند. کتاب مسئله تقصیر یکی از صادقانه‌ترین تلاش‌هایی است که تاکنون درباره‌ی مواجهه با این مسئله‌ی مهم خوانده‌ام. ناگفته پیداست که امروز نیز موقعیت‌های بسیاری در سراسر جهان وجود دارد که همچنان این کتاب را بسیار مرتبط و خواندنی نگه می‌دارند. (کاربر گودریدز)

کتاب مسئله تقصیر برای شما مناسب است اگر

• به کتاب های کارل یاسپرس، فیلسوف و روانپزشک آلمانی علاقه دارید.
• مباحثی مثل فلسفه‌ی اخلاق، مسئولیت فردی و نسبت انسان با تاریخ برایتان جذاب است.
• به آثار فلسفی درباره‌ی جنگ جهانی دوم، نازیسم و لزوم کنش‌مندی جمعی علاقه‌مندید.

در بخشی از کتاب مسئله تقصیر می‌خوانیم

پرسش از تقصیر اهمیت عام خود را به سبب اتهاماتی به‌ دست آورد که به‌ واسطه‌ی فاتحان و جهانیان علیه ما آلمانی‌ها مطرح شد. در تابستان سال 1945 هنگامی که در تمامی شهرها و روستاها بر پوسترهایی تصاویر و گزارش‌هایی از [اردوگاه کار اجباری برگن] بلزن با جمله‌ی سرنوشت‌ساز «تقصیر شما بود!» انتشار یافت، بسیاری از مردم دچار عذاب‌وجدان شدند و ترس و وحشت گریبان همه‌ی‌ کسانی را گرفت که حتا روح‌شان از وجود چنین اردوگاهی خبر نداشت.

در این‌جا این پرسش سر برمی‌آورد که چه کسی علیه من اعلام‌جرم می‌کند؟ گویی پوستر از خلا آمده بود، بدون هیچ امضا و از جانب هیچ مسندی. این امری انسانی است که فرد متهم، که به‌حق یا به‌ناحق متهم شده است، به دفاع از خویش بپردازد.

پرسش از تقصیر در منازعات سیاسی سابقه‌ای طولانی دارد. این پرسش نقش مهمی را مثلاً در مشاجرات میان ناپلئون و انگلستان، میان پروس و اتریش ایفا ‌کرد. رومیان چه‌بسا نخستین کسانی بودند که در عرصه‌ی سیاست دعوی حق‌به‌جانب بودن اخلاقی‌شان و محکومیت اخلاقی رقبای‌شان را مطرح ساختند. در مقابلِ آن‌ها در یک سو، انصاف یونانیانِ بی‌غرض قرار دارد و در سوی دیگر، یهودیان کهن که در پیشگاه خدا مدام به محکوم‌ کردن خویش می‌پرداختند.

این‌که در هر زمانی محکوم ‌کردن [مغلوبان] از سوی قدرت‌های فاتح ابزاری برای سیاست و عدم‌خلوص در انگیزه‌های آن شده است، تقصیری است که در کل تاریخ رواج و سیطره داشته است.

پس از جنگ جهانی اول مسئله‌ی تقصیر و مسئولیت جنگ، مسئله‌ای بود که در معاهده‌ی ورسای به‌ ضرر آلمان تمام شد. مورخان همه‌ی کشورها بعدها این نظریه را که تنها یک طرف در جنگ مقصر است، ابطال کردند. به‌ بیان لیود جرج در آن زمان تمامی طرفینِ جنگ به طور یکسان لغزیدند.

فهرست مطالب کتاب

سخن مترجمان
پیش‌گفتار مؤلف
درآمدی بر درس‌گفتار در باب وضعیت فکری آلمان
بند 1. با یکدیگر سخن گفتن
بند 2. تفاوت‌های برجسته‌ی ما
بند 3. رئوس مباحث بعدی
مسئله‌ی تقصیر
پیش‌گفتار
بخش اول: طرح کلی تمایزها
بند 1. چهار تلقی از تقصیر
بند 2. پیامدهای تقصیر
بند 3. خشونت، حق، بخشایش
بند 4. چه کسی حکم می‌کند و چه کسی یا چه چیزی متعلق حکم است؟
بند 5. دفاعیه
بخش دوم: مسائل آلمان
مقدمه
الف) تمایزگذاری تقصیر آلمانی‌ها
بند 1. جرایم
بند 2. تقصیر سیاسی
بند 3. تقصیر اخلاقی
بند 4. تقصیر متافیزیکی
بند 5. جمع‌بندی
الف) پیامدهای تقصیر
ب) تقصیر جمعی
ب) طرق ممکن برای عذرخواهی
بند 1. تروریسم
بند 2. تقصیر و علیت تاریخی
الف) شرایط جغرافیایی
ب) وضعیت تاریخی جهان
بند 3. تقصیر دیگران
بند 4. تقصیر همگان؟
ج) پالایشِ خود
مقدمه
بند 1. طفره‌ رفتن از پالایش
الف) اتهامات متقابل
ب) کف‌نفس و لجاجت
ج) طفره رفتن از چیزهایی که فی‌نفسه درست هستند،
اما در بحث از مسئله‌ی تقصیر اهمیت ندارند
د) گریز به جانب امری کلی
بند 2. راه پالایش