کتاب تضادهای درونی ما

کتاب تضادهای درونی ما نوشته‌ی کارن هورنای اثری در حوزه‌ی روانشناسی و روان‌کاوی است که با بررسی بحران‌های کودکی، علت بروز تعارضات بزرگسالی را ریشه‌یابی می‌کند. نویسنده با این کتاب، مخاطبش را به سوی خودکاوی سوق می‌دهد و با شرح دلایل بروز عارضه‌های روانی نظیر مهرطلبی، برتری‌طلبی و... از عوارض و اثرات آن سخن به میان می‌آورد تا با زبانی ساده و به دور از پیچیدگی‌های زبان تخصصی، خواننده‌ی خود را به سوی خودیاری و درمان هدایت سازد.

درباره‌ی کتاب تضادهای درونی ما

قابل انکار نیست که در وجود همه‌ی انسان‌ها، تضادها و تعارض‌هایی وجود دارد که ممکن است به دلایل مختلفی به وجود بیاید اما تمامی این تضادها در عین حال که چندان مطلوب نیستند، در مواقعی از ضرورت‌های زندگی محسوب می‌شوند. بااین‌حال شکل‌گیری برخی تضادها در برخی افراد نه‌تنها نامطلوبند بلکه بسیار آزارنده و حتی ویرانگرند و می‌توانند باعث بروز بیماری‌های روانی در فرد شوند. کارن هورنای (Karen Horney) در کتاب تضادهای درونی ما (Our inner conflicts) تمرکز خود را بر این گونه تضادها معطوف داشته و آن‌ها را تضادهای عصبی می‌نامد.

او از تضادهایی می‌گوید که ریشه‌ی آن‌ها را به دوران کودکی برمی‌گردند و برآمده از تحمل فشارها، خشونت‌ها و اجحاف‌هایی است که فرد در سنین پایین متحمل شده و به‌مرور و به شکلی ناخودآگاه، باعث بروز این تضادهای عصبی شده است.

از شناخت انواع تعارضات درونی تا دست‌یابی به راه‌حل

کارن هورنای، کتاب روانشناسی تضادهای درونی ما را در دو بخش نگارش و تدوین کرده است. او در اولین بخش کتاب به نحوه‌ی شکل‌گیری آسیب‌های روحی در افراد می‌پردازد و ماهیت حالت عصبی و ناسالم را شرح می‌دهد. نویسنده استدلال می‌کند افراد حاضر در محیط زندگی کودک، نقش مهمی در بروز این حالات ناسالم دارند؛ به‌طوری که تحقیر، زورگویی، ارعاب، متزلزل ساختن اعتمادبه‌نفس و... در کودک به‌سادگی می‌تواند شکل‌گیری تضادهای عصبی و بروز عارضه‌های روانی مختلفی را رقم بزند.

بروز رفتارهای آسیب‌زننده به کودک، او را وامی‌دارد تا یکی از این سه روش را انتخاب کند؛ اول اینکه ممکن است رفتار خود را مطابق با میل اطرافیان خشونتگر تنظیم کند و به‌تدریج به فردی مهرطلب تبدیل شود. از سوی دیگر احتمال دارد رفتارهای پرخاشگرانه از خود بروز دهد و شخصیت برتری‌طلب در او شکل بگیرد. در صورت دیگر بعید نیست که کناره‌گیری و انزوا را برگزیند و به یک فرد عزلت‌طلب تبدیل شود. کارن هورنای افزون‌بر این عارضه‌های روانی، از خودایدئالی، تعکیس و تعادل تصنعی و سطحی نیز صحبت می‌کند و از چیستی و ماهیت و همین‌طور دلایل بروز آن‌ها می‌گوید.

هورنای در بخش دوم کتاب تضادهای درونی ما، درباره‌ی عوارض این تضادها بحث می‌کند. او مهرطلبی، برتری‌طلبی، عزلت‌طلبی، خودایدئالی و تعکیس را ساختار دفاعی نام می‌نهد و برای مخاطب خود روشن می‌کند که این روحیات می‌توانند منجر به بروز انواع ترس‌ها، حساسیت‌ها، ضعف اراده، ناامیدی، تمایلات سادیستی، نارضایتی از زندگی و مشکلاتی از این دست شوند. به این ترتیب اثری جامع و خواندنی پیش روی مخاطب قرار می‌دهد که این امکان را برای هر فردِ طالب خودکاوی و خودیاری فراهم می‌آورد تا با نقب زدن به دوران کودکی، به شناخت و راه‌حلی برای تعارضات کنونی‌اش دست یابد.

کتاب تضادهای درونی ما، این کتاب روانشناسی جالب توجه با تلاش محمدجعفر مصفا به فارسی برگردانده شده و انتشارات بهجت برای چاپ و نشر آن ذیل مجموعه خودکاوی‌ها کوشیده است.

کتاب تضادهای درونی ما برای شما مناسب است اگر

• به مطالعه در حوزه‌ی روانشناسی علاقه دارید.
• می‌خواهید نسبت به دلایل بروز انواع آسیب‌های روانی آگاهی پیدا کنید و برای رفع این نوع تعارضات درونی راهکاری بیابید.
• باور دارید که ریشه‌ی مشکلات روانی در کودکی یافت می‌شوند.
• در پی کتابی می‌گردید که به شما در زمینه‌ی خودکاوی و روانشناسی تحلیلی کمک کند.
• علاقه‌مندید نظریات یکی از شاگردان فروید را بخوانید که همسو با استادش نیست و آراء مختلفی را در باب مشکلات روان به رشته‌ی تحریر درآورده است.

در بخشی از کتاب تضادهای درونی ما می‌خوانیم

یکی دیگر از وسایل حفظ تعادل تصنعی، ‌کنترل ‌است. میل به کنترل خود، گاهی به قدری قوی است که من سابقاً تصور می‌کردم یکی از تمایلات اساسی عصبی‌است. وظیفه‌ی کنترل خود، عیناً مثل سدّی‌ است که جلو سیل و طغیان را می‌گیرد. سیل و طغیان تمایلات، احساسات، و هیجانات متناقض و متضاد درونی را ابتدا جریان کنترل خود، آگاهانه، منتها تحت عنوان نیروی اراده صورت می‌گیرد. ولی بعداً کم و بیش خودبه‌خود، اتوماتیک و بدون آگاهی شخص انجام می‌شود.

کسانی‌که از تاکتیک «کنترل» به منظور حفظ خود و جلوگیری از تلاش وجود خود به وسیله تضادهای درونی استفاده می‌کنند، به خودشان اجازه نمی‌دهند که تمایلات جنسی، دلبستگی، شوق به یک چیز معین، خشم و عصبانیت، عواطف شدید و غیره عنان اختیارشان را به دست گیرد و آنها را به هر جا بکشد. در جلسات روانکاوی جلو سیلان افکار و احساسات خود را می‌گیرند و از بحث و مصاحبه آزاد با روانکاو امتناع می‌ورزند. با وجود اینکه الکل از نظر شخص عصبی نوعی وظیفه تخدیری و تسکینی دارد و تشنجات و تشویش‌های او را موقتاً آرام می‌کند، معذلک عصبی‌هایی که عادت به کنترل خود دارند، اجازه نمی‌دهند الکل ترمز مغزشان را شل کند و ماهیت‌شان رو بیاید. علت خشکی و متغیر بودن بعضی اشخاص همین تاکتیک کنترل است. به طورکلی کنترل، مانع آزادی و بی‌اختیاری و سیلان عواطف، احساسات، تمایلات، عقاید و افکار شخص عصبی می‌شود.

این روش بیشتر به وسیله کسانی به کار برده می‌شود که تضادهایشان مشخص و نزدیک به سطح است، یا کسانی‌که برای پنهان کردن تضادهای درونیشان از طرق معمولی استفاده نکرده‌اند. یعنی به نحو بارز و مشخصی به یکی از وسایل دفاعی مهرطلبی، برتری طلبی یا عزلت طلبی متوسل نشده‌اند. اینها برای مصونیت از آزار تضادهای درونی به تاکتیک کنترل متوسل می‌شوند و به این وسیله از غلیان بعضی تمایلات و احساسات متضاد جلوگیری می‌کنند.