کتاب اژدهای طلایی

بیش از نیمی از کارگران رستوران‌های کوچک در اروپا مهاجرانی بی‌مدرک هستند؛ انسان‌هایی که هیچ نام و نشانی ندارند و تنها تعدادی عددند. کتاب اژدهای طلایی نوشته‌ی رولاند شیمل فنیگ، نمایشنامه‌ای است درباره‌ی جهانی که با بی‌رحمی، انسان را تا کالایی مصرفی فرومی‌کاهد. روایت در آشپزخانه‌ای تنگ آغاز می‌شود؛ جایی که دندان‌درد یک مهاجر بی‌نام به مرگی خاموش منتهی می‌شود و دندان کنده‌شده‌اش به شیئی سرگردان بدل می‌گردد. این نمایشنامه با زبانی عریان و ساختاری پسادراماتیک، پرده از خشونت پنهانی برمی‌دارد که پشت نظم روزمره‌ی یک رستوران و در مقیاسی بزرگ‌تر، پشت آسایش نمادین جهان مدرن نهفته است.

درباره‌ی کتاب اژدهای طلایی

در آشپزخانه‌ای کوچک و خفه، پنج مهاجر آسیایی کار می‌کنند؛ بدون هویت رسمی و مدارک شناسایی و بدون نام، گرفتار وسط نودل‌های بی‌پایان و سفارش‌های بی‌شمار. یکی از آن‌ها، جوانک بخت‌برگشته‌ای‌ست که از دردِ دندان جانش به لب رسیده، اما می‌داند که دندان‌پزشکی در دسترس نیست؛ چون پول و هویتی در کار نیست. پس رفقایش به هر جان‌کندنی است با انبردست دندانش را می‌کشند. خون و جیغ همه جا را پر می‌کند و مرگی بی‌سر و صدا خط بطلانی بر سرنوشت جوان می‌کشد. بدن او در همان لحظه به شی بی‌ارزش و زباله‌ای انسانی تقلیل می‌یابد. بازماندگان جسدش را در یک قالی با نقش اژدهای طلایی می‌پیچند و همان فرشی که همیشه بر دیوار رستوران آویزان بود، حالا به کفنی برای جسم بی‌جانش بدل می‌شود. این صحنه‌ی تکان‌دهنده، بخشی از نمایشنامه‌ی اژدهای طلایی (The Golden Dragon) نوشته‌ی رولاند شیمل فنیگ (Roland Schimmelpfennig) است؛ روایتی بی‌رحم و شاعرانه از بدن‌هایی که زیر چرخ‌دنده‌های بی‌چهره‌ی نظام سرمایه‌داری، بی‌صدا له می‌شوند.

مرگ در آشپزخانه

اما ماجرا با مرگ جوان تمام نمی‌شود. دندانِ کنده‌شده، شیئی سرگردان است که از دهان مرده به کاسه‌ی سوپ یک مشتری افتاده، از کاسه به خیابان و سرانجام به رودخانه پرتاب می‌شود. جوانک مرده است، اما دندانش در جهان می‌چرخد، مثل لکه‌ای شرم‌آور که هیچ صابون و آبی ردش را پاک نمی‌کند. دندان کنده‌شده سفرش را آغاز می‌کند و ردی از خود بر جای‌جای داستان می‌نهد... اژدهای طلایی، جهانی است که در آن، بدن مهاجر مثل غذا بلعیده و بعد، پسمانده‌اش با بی‌رحمی کف خیابان تف می‌شود.

اژدهای طلایی می‌تواند نمایشی از کالبدشکافیِ اقتصادِ بی‌چهره‌ی حاکم بر زمان ما باشد. دندان کنده‌شده مثل زباله‌ای درخشان از چرخه‌ی مصرف بیرون می‌افتد و دقیقاً به‌همین‌دلیل است که حقیقتِ بیمارگونه‌ی این زیست معیوب را افشا می‌سازد. بدن‌های ارزان و قاب‌های تنگ و تاریکِ محصور در زمان، لنزهایی هستند که جهان را در مقیاس خرد و خشونت را در مقیاس کلان به نمایش می‌گذارند.

کتاب اژدهای طلایی با ترجمه‌ی بهروز قنبرحسینی از انتشارات قطره به چاپ رسیده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

کتاب اژدهای طلایی برای شما مناسب است اگر

• به نمایشنامه‌های معاصر و نمونه‌های شاخص تئاتر پسادراماتیک علاقه‌مندید.
• به متون اجتماعی و انتقادی درباره‌ی مهاجرت، استثمار و سرمایه‌داری جهانی جذب می‌شوید.
• از طنز تلخ و متنی که خنده و هراس هم‌زمان در آن حضور دارند، لذت می‌برید.
• به‌عنوان دانشجو یا پژوهشگر تئاتر، می‌خواهید با نمایشنامه‌ای مطرح در جشنواره‌ها و جوایز معتبر اروپایی آشنا شوید.

در بخشی از کتاب اژدهای طلایی می‌خوانیم

مرد مسن یه چوب نازک کباب رو برمی‌داره و توی سوراخ دندون فرو می‌کنه و می‌چرخونتش.
مرد: چوب ِکباب، چوب نازکی که ما برای منوی شماره‌ی سیزده استفاده می‌کنیم، در سوراخ دندون جا خوش کرد.
زن جوان فریاد و ناله سر می‌دهد.
مرد مسن: خالی خالیه، ایناهاش.
زن مسن: همینه؟
مرد مسن: آره، همینه.
زن مسن: این؟
مرد مسن: همین!
مرد مسن انبردست را برمی‌دارد و سعی می‌کند دندان را با انبردست بگیرد.
مرد: منوی شماره‌ی هفتاد و شش، سبزیجات با سس خردل و شیرنارگیل با ریحون تایلندی.
زن جوان فریاد می‌زند.
مرد جوان: هیس... هیس... داد نزن... داد نزن... این‌قدر بلند داد نزن... همین الان تموم می‌شه.