کتاب ببر بنگال در باغ‌وحش بغداد

کتاب ببر بنگال در باغ‌وحش بغداد اثر راجیو جوزف، داستان سربازان جوان امریکایی است که بدون هیچ تصوری از خاورمیانه به عراق برده می‌شوند تا در جنگی که هیچ ارتباطی با آن‌ها ندارد شرکت کنند.

مواجهه‌ سربازان آمریکایی با عراقی‌هایی که آن‌ها هم ناخواسته درگیر جنگ شده‌اند و ببری در باغ‌ وحش بغداد محبوس است که او هم مثل سایر آدم‌ها وارد منازعه قدرت شده و حتی بعد از مرگ هم روحش نمی‌تواند چشمش را به آنچه در اطرافش رخ می‌دهد ببندد، ماجرای دراماتیکی را رقم می‌زند.

نمایشنامه‌ی ببر بنگال در باغ‌وحش بغداد (Bengal Tiger At The Baghdad Zoo) بارها روی صحنه اجرا شد و سال 2011 با بازی رابین ویلیامز در نقش ببر در برادروی به روی صحنه رفت. این نمایشنامه در سال 2010 نامزد جایزه پولیتزر شد و در سال 2008 برنده جایزه Outstanding New American Play شد.

راجیو جوزف (Rajiv Joseph) در نمایشنامه بیش از هر چیز به تأثیر مخرب جنگ بر آدم‌ها می‌پردازد. این‌ که جنگ، آدم‌ها را از هر دو طرف ویران می‌کند: از یک ‌طرف موسی و هادیا و از ‌طرف دیگر کوین و تام و حتی ببر و دسته‌ شیرها که به خیال خودشان به‌سوی آزادی رفته‌اند. حتی زن جذامی در خرابه و البته صدام و پسرانش.

این نمایشنامه لایه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی دارد. محل وقوع حوادث "ببر بنگال در باغ‌وحش بغداد" یک منطقه‌ جنگی است، به وسعت شهر بغداد. در جنگ هیچ‌گاه فرد علیه فرد نمی‌جنگد. کشوری علیه کشوری‌ست و یا ایدئولوژی علیه ایدئولوژی. عموماً تصمیم‌ها توسط دولت‌ها گرفته می‌شود، شاه، رئیس‌‌جمهور‌ها و یا ژنرال‌ها، و دستورات‌شان به سربازان منتقل می‌شود. در این شرایط، آیا مردم شخصاً مسئول رفتارشان هستند؟ اگر وظیفه‌ کسی است که بکشد؟ آیا می‌توانیم آن‌ها را قضاوت اخلاقی بکنیم؟ به لحاظ اخلاقی، جایگاه یک سرباز در دنیا کجاست؟

در "ببر بنگال در باغ‌وحش بغداد" می‌بینیم که انسان‌ها و حیوانات تلاش می‌کنند تا به این سوالات پاسخ گویند و به هستی‌شان معنا بخشند. آن‌ها می‌پرسند که مرگ چه معنایی می‌دهد و زندگی درباره‌ چیست؟

در بخشی از کتاب ببر بنگال در باغ‌وحش بغداد می‌خوانیم:

ببر: اون شیرهای احمق همه‌چی رو به‌ دست آوردن. درسته؟ رویای تموم حیونای دربند. یه نوری از آسمون اومد پایین و بعد تو یه لحظه آزاد شدن. اینم از آزادی که گیرشون اومد. ولی اونا گند زدن بهش. خودشونو انداختن تو هچل. اون احمقای بی‌شعور. خیلی ریسکش بالاست که تو هم‌چین وضعیتی پاتو بذاری بیرون. می‌تونم تصورش کنم؛ هشت‌تا شیر که توی خیابونای بغداد می‌دوند، کلی هم خوشحالن و بعدش بوووم [صدای انفجار] با توپایی که شلیک می‌شه با خاک یکسان می‌شن. شیرهای احمق مغرور.