کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه

کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه نوشته‌ی ماجد کاظمی، اثری پژوهشی در حوزه‌ی قواعد فقهی است که با رویکردی استدلالی، مهم‌ترین قواعد مورد استناد در فقه امامیه را بررسی می‌کند. نویسنده با تکیه بر منابع قرآنی، روایی و آرای فقیهان برجسته، جایگاه این قواعد را در استنباط احکام شرعی تبیین کرده و نقش آن‌ها را در سامان‌دهی مسائل مختلف فقه اسلامی نشان می‌دهد.

درباره‌ی کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه

ماهیت و کارکرد قواعد فقهی چیست و قواعد فقهی چه تفاوتی با مسائل اصول فقه و مسائل جزئی فقهی دارند؟ در کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه آیت‌الله شیخ ماجد الکاظمی مفهوم قواعد فقهی، انواع آن‌ها و تفاوتشان را با مباحث اصولی توضیح داده و نشان می‌دهد این قواعد، احکام کلی‌ای هستند که در استنباط بسیاری از فروع فقهی کاربرد دارند و بدون شناخت آن‌ها، دستیابی به فهمی منسجم از فقه استدلالی امکان‌پذیر نیست.

بخش عمده‌ی کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه ماجد کاظمی به تحلیل مهم‌ترین قواعد فقه امامیه اختصاص دارد. نویسنده قواعدی همچون قاعده‌ی لاضرر، قاعده‌ی یقین، قاعده‌ی قرعه، قاعده‌ی ید، قاعده‌ی فراغ و تجاوز، قاعده‌ی صحت، قاعده‌ی خراج بالضمان، قاعده‌ی نفی سبیل، قاعده‌ی الزام و قاعده‌ی مغرور را از جنبه‌های مختلف بررسی می‌کند.

قواعد فقهی؛ از مبانی نظری تا کاربرد عملی

در هر مبحث از کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه، ابتدا مستندات قرآنی و روایی و سپس دیدگاه‌های فقیهانی همچون شیخ انصاری، محقق نائینی و آیت‌الله خویی مطرح شده است. در ادامه، ماجد کاظمی با تحلیل و نقد این آرا، مفاد، قلمرو و آثار عملی هر قاعده را در ابواب گوناگون فقه تبیین می‌کند.

ماجد کاظمی در این کتاب به زبان عربی، با گردآوری و تحلیل مهم‌ترین قواعد فقهی، تصویری روشن از جایگاه آن‌ها در نظام استنباط احکام ارائه می‌دهد و علاوه‌بر معرفی مبانی نظری قواعد، کاربرد عملی آن‌ها را نیز نشان می‌دهد. با خرید کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه انتشارات چتر دانش منبعی ارزشمند برای پژوهش در فقه اسلامی و اصول فقه در دسترس خواهید داشت.

کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه برای شما مناسب است اگر

• دانشجو یا پژوهشگر فقه اسلامی و اصول فقه هستید و می‌خواهید با مهم‌ترین قواعد فقهی آشنا شوید.
• به زبان عربی مسلط هستید و می‌خواهید در زمینه‌ی تحلیل، نقد و تبیین مبانی فقهی و آرای فقهای امامیه مطالعه کنید.
• به مطالعه در مباحث فقه استدلالی و شیوه‌ی استنباط احکام شرعی بر پایه‌ی قواعد کلی علاقه‌مندید.

در بخشی از کتاب بحوث فی القواعد الفقهیه می‌خوانیم

اولا: ما رواه فی الکافی موثقا عن زرارۀ عن ابی جعفر (ع) قال: ان سمرۀ بن جندب کان له عذق فی حائط لرجل من الأنصار و کان منزل الأنصاری بباب البستان، فکان یمر به الى نخلته و لا یستأذن، فکلمه الأنصاری ان یستأذن إذا جاء، فأبى سمرۀ، فلما تأبى جاء الأنصاری إلى رسول اللَّه (ص) فشکا الیه و خبره الخبر فأرسل إلیه رسول اللَّه (ص) و خبره بقول الأنصاری و ما شکاه، قال: إذا أردت الدخول فاستأذن فأبى، فلما ابى ساومه حتى بلغ به من الثمن ما شاء اللَّه فأبى ان یبیع، فقال لک بها عذق یمد لک فی الجنۀ فأبى أن یقبل، فقال رسول اللَّه (ص) للأنصاری: اذهب فاقلعها و ارم بها إلیه فإنه لا ضرر و لا ضرار.

ثانیاً: ما رواه الکلینی مرسلا عن زرارۀ عن‌ أبی جعفر الباقر (ع)، قال: ان سمرۀ بن جندب کان له عذق، و کان طریقه إلیه فی جوف منزل رجل من الأنصار، فکان یجی‌ء و یدخل الى عذقه بغیر اذن من الأنصاری فقال الأنصاری: یا سمرۀ! لا تزال تفجأنا على حال لا نحب ان تفجأنا علیه، فاذا دخلت فاستأذن. فقال: لا استأذن فی طریق، و هو طریقی إلى عذقی. قال: فشکاه الأنصاری إلى رسول اللَّه (ص) فأرسل إلیه رسول اللَّه (ص) فأتاه فقال: ان فلانا قد شکاک و زعم انک تمر علیه و على اهله بغیر إذنه، فاستأذن علیه إذا أردت أن تدخل، فقال یا رسول اللَّه (ص) استأذن فی طریق إلى‌ عذقی؟ فقال له رسول اللَّه (ص) خل عنه و لک مکانه عذق فی مکان کذا و کذا، فقال: لا، قال: فلک اثنان قال: لا أرید، فلم یزل یزیده حتى بلغ عشرۀ أعذاق فقال: لا، قال فلک عشرۀ فی مکان کذا و کذا. فأبى، فقال: خل عنه و لک مکانه عذق فی الجنۀ قال: لا أرید، فقال له رسول اللَّه (ص) انک رجل مضار و لا ضرر و لا ضرار على مؤمن قال ثمَّ أمر بها رسول اللَّه (ص) فقلعت و رمى بها الیه و قال له رسول اللَّه (ص) انطلق فاغرسها حیث شئت.