کتاب آواز مردگان بی‌گور اثر جسمین وارد (نامزد جایزه گودریدز)

فاصله‌ی شلیک تا برخورد گلوله، چند ثانیه است؟ این پرسشی است که در کتاب آواز مردگان بی‌گور اثر جسمین وارد پاسخش را خواهید دریافت. این رمان اجتماعی شما را با ظلم و تبعیض‌های نژادی علیه سیاه‌پوستان مواجه می‌کند. شخصیت اصلی این رمان سوررئالیستی پسری نوجوان به نام جوجو است که همراه با خواهر کوچک و مادر معتاد خود به زندان می‌روند تا پدر بزهکار خانواده را از حبس آزاد کنند؛ اما این سفر با وقایع غیرمنتظره‌ای همراه است. این کتاب در سال 2017 نامزد دریافت جایزه‌ی گودریدز شد.

درباره‌ی کتاب آواز مردگان بی‌گور

همه‌چیز می‌توانست جور دیگری رقم بخورد اگر آن کارخانه دارای امنیت کافی برای کارگران بود و آن فاجعه رقم نمی‌خورد. سال‌های زیادی از اتفاقی که مایکل را برای همیشه نابود کرد و او را در دام اعتیاد انداخت، نمی‌گذرد. در سکوی نفتی که او مشغول به کار بود، انفجاری مهیب رخ داد و دوستان و همکاران مایکل در برابر چشمان او تکه‌تکه شدند و سوختند. این حادثه‌ی مرگبار او را به فروپاشی روانی رساند و برایش راهی نگذاشت جز اینکه به سوی اعتیاد کشیده شود.

کتاب آواز مردگان بی‌گور اثر جسمین وارد یک رمان اجتماعی است که ما را به درون خانواده‌ای به‌هم‌ریخته و مملو از درد و رنج می‌برد؛ خانواده‌ای که به فقر و اعتیاد و زندان عادت کرده‌اند.

او پس از مرگ همکارانش، به درون شبکه‌های مواد مخدر وارد شد و به همین دلیل، حکم سه سال حبس برایش صادر شد؛ حکمی که شاید اگر سیاه‌پوست بود، بسیار طولانی‌تر از سه سال می‌شد. دوران محکومیت مایکل رو به پایان است. البته این الزاماً خبر خوبی نیست. مایکل در دورانی که معتاد و درگیر کارتل‌های مواد مخدر شده بود، همسر خود، لیونی، را هم معتاد و زندگی معمولی و آرام خود را به بدترین شکل ممکن ویران کرد.

جسمین وارد و روایتی از زندگی طبقه‌ی محرومان

حالا قرار است مایکل از زندان آزاد شود. در این سه سال همه‌چیز تغییر کرده است. جوجو و کایلا که فرزندان مایکل و لیونی هستند، وضعیت چندان بهتری از پدر و مادر خود ندارند. کایلا به‌شدت به جوجو وابسته و همیشه بیمار است و جوجو نیز قدرت‌های ماوراءالطبیعه دارد و می‌تواند صدای حیوانات و درختان را بشنود. جسمین وارد در کتاب آواز مردگان بی‌گور ما را همراه با لیونی و دو فرزندش به سفری جاده‌ای می‌برد تا همراه با آن‌ها به زندان پارچمن برسیم و از مایکل که از زندان بیرون می‌آید، استقبال کنیم.

جسمین وارد در رمان آواز مردگان بی‌گور نشر آناپنا ما را با «پاپا» نیز آشنا می‌کند. در بخش‌هایی از این داستان اجتماعی با گذشته‌ی پاپا نیز آشنا می‌شویم. او نیز همچون بسیاری از سیاه‌پوستان که بدون جرم و خطای خاصی به زندان می‌افتند، دوران نوجوانی خود را در زندان سپری کرده است. پاپا قاتل است، اما نه از آن قاتل‌های بی‌رحم. او یک قاتل مهربان است؛ کسی که حاضر شده جوجو را پیش خود نگه دارد تا حداقل یکی از نوه‌هایش مجبور نباشد با مادر معتاد و در خانه‌ای ویرانه زندگی کند.

در دوران حبس پاپا، گروهی از سفیدپوستان تصمیم می‌گیرند دو نوجوان سیاه‌پوست را شکنجه دهند، آن‌ها را تکه‌تکه کنند و بکشند. او که می‌دانست آن‌ها این بلا را سر نخستین نوجوان آورده‌اند، با رضایت و موافقتِ نوجوان دوم، او را بدون درد و در آرامش کُشت تا دست سفیدپوستان نیفتد و زجرکش نشود. جسمین وارد در رمان آواز مردگان بی‌گور با ترجمه‌ی لیلا قنواتی‌زاده روایت‌هایی از زندان پارچمن در اختیار ما می‌گذارد تا با شرایط سیاه‌پوستان در زندان و ظلم سفیدپوستان به ایشان آشنا شویم.

آواز مردگان بی‌گور؛ روایتگر واقعیتی ورای تصور

جسمین وارد با درآمیختن عناصر رئالیسم جادویی مانند ظهور ناگهانی ارواح و شنیدن صدای حیوانات توسط جوجو، یک رمان رئالیسم جادویی را خلق کرده است. این سبک به نویسنده اجازه می‌دهد تا با کمک توصیفات جادویی، ظلم و رنج را به‌گونه‌ای تأثیرگذار بر مخاطبان روایت کند.

لیونی و فرزندانش در مسیر رفتن به سمت زندان، به خانه‌ی یکی از دوستانشان به نام آل می‌روند. او وکیل، زیبا، سفیدپوست و البته معتاد است. آل به مواد مخدر شیشه اعتیاد دارد و هیچ پلیسی به این دلیل او را بازخواست نمی‌کند؛ اما اگر یک خانواده‌ی سیاه‌پوست در جاده‌ای خلوت مشغول رانندگی باشند، بارها و بارها توسط پلیس تفتیش می‌شوند؛ یکی از این تفتیش‌ها نیز به‌زودی گریبان لیونی، کایلا، جوجو و مایکل را می‌گیرد و زندگی آن‌ها را دگرگون می‌کند.

با خرید کتاب آواز مردگان بی‌گور به آمریکا می‌روید؛ اما شاید چندان از این مهاجرت خوشحال نشوید؛ به‌خصوص هنگامی که پلیس به دلیل نژاد متفاوت و سفیدپوست نبودنتان، تحقیرتان می‌کند و در آن سرزمین هم سردی اسلحه‌ی پلیس را روی شقیقه‌ی خود حس خواهید کرد.

جوایز و افتخارات کتاب آواز مردگان بی‌گور

• نامزد دریافت جایزه‌ی گودریدز به انتخاب کاربران
• قرارگرفته در میان 10 کتاب برتر سال از نگاه مجله‌ی تایم
• برنده‌ی جایزه‌ی کتاب ملی آمریکا در بخش داستان
• انتخاب سردبیران بوک‌لیست
• انتخاب‌شده به‌عنوان یکی از بهترین کتاب‌های سال پابلیشرز ویکلی
• فینالیست جایزه‌ی معتبر کرکوس (Kirkus)
• در فهرست بهترین کتاب‌های سال لایبرری ژورنال
• نامزد مدال اندرو کارنگی برای برترین رمان
• انتخاب‌شده در فهرست بهترین کتاب‌های سال نیویورک‌تایمز

نکوداشت‌های کتاب آواز مردگان بی‌گور

• این رمان پرانرژی و تاثیرگذار است و تصویری گسترده و هولناک از مناطق روستایی جنوب آمریکا ارائه می‌دهد. (روزنامه‌ی نقد کتاب لس‌آنجلس)
• این داستان یک شاهکار جذاب است. جسمین وارد نویسنده‌ای دقیق و نکته‌بین است که با طرز نگاهش به جهان طبیعی و سورئالیستی و توصیفات ادبی، خواننده را مسحور می‌کند. او با قدرت وصف‌ناپذیرش، رمانی را روایت کرده که نیازمند خواندن آن هستیم. (مجله‌ی اپرا)

کتاب آواز مردگان بی‌گور برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید از وضعیت زندگی سیاه‌پوستان و افرادی که به دلیل تبعیض‌های نژادی تحت ستم هستند، باخبر شوید و برای این آگاهی به کتاب‌هایی درباره‌ی نژادپرستی نیاز دارید.
• دوست دارید با خواندن یک کتاب درباره‌ی سیاهان آمریکا، تبعیض نژادی در آمریکا و فقر و فساد رایج در میان جامعه‌ی رنگین‌پوستان آشنا شوید.
• به داستان‌های اجتماعی و کتاب‌های جسمین وارد علاقه دارید.

در بخشی از کتاب آواز مردگان بی‌گور می‌خوانیم

سگ سیاه پشمالوی همسایه، حرف می‌زد؛ اما نشنیدن حرف‌های حیوون‌ها برای من امری محال بود چون به محض اینکه بهشون نگاه می‌کردم، متوجه می‌شدم که چی میگن. مثل این بود که به یه جمله نگاه کنی و کلماتش رو متوجه بشی. یک دفعه همۀ کلمات به ذهنم می‌اومدن.

بعد از رفتن «لیونی» کمی توی حیاط خلوت نشستم و به صدای اسب‌ها، خوک‌ها و آوازخونی استگ گوش کردم که مثل بادی شلاقی به سکوت غرق‌کنندۀ اونجا می‌وزید. از این آغل به اون آغل می‌رفتم و آفتاب رو تماشا می‌کردم و اینکه چه مدت از رفتن لیونی، مامان بزرگ و پاپا می‌گذره رو تخمین می‌زدم. دلم می‌خواست زودتر برگردن که بتونم به داخل خونه برگردم. همون‌طور که راه می‌رفتم و سرمو کج کرده بودم و به صدای خرناس لاستیک‌های ماشین‌ها گوش می‌کردم، درِ دندانه‌دار قوطی جلوی پامو که رو به بالا افتاده بود رو ندیدم و پامو روش گذاشتم. قوطی خیلی عمیق توی پام فرو رفت. جیغ کشیدم و درحالی‌که با یک دست پاموگرفته بودم روی زمین افتادم. می‌دونستم که حیوون‌ها می‌فهمن تو اون لحظه چه می‌گم: «بذار برم دندانه بزرگ! بهم آسیب نزن».

اما به جای بهتر شدن از پام خون می‌اومد و می‌سوخت. توی آخور اسب‌ها روی زمین نشستم. از درد فریاد می‌زدم و طعم سس گوجه‌فرنگی و اسید رو ته گلوم حس می‌کردم و به مچ پام چنگ می‌انداختم. اون‌قدر ترسیده بودم که جرأت بیرون آوردن در قوطی رو از پام نداشتم. در همین حین بود که صدای کوبیده شدن در ماشین به گوشم خورد و دیگه هیچ چیز نفهمیدم. تا اینکه صدای پاپا رو شنیدم که داشت منو صدا می‌زد. جواب دادم و درحالی‌که نقش زمین شده بودم و مدام دماغمو بالا می‌کشیدم و صورتم از اشک خیس بود پاپا پیدام کرد. کنارم اومد و همون‌طور که نعل اسبمون رو چک می‌کرد به پام دست کشید. در چشم به‌هم‌زدنی در قوطی رو از پام بیرون کشید و من از درد فریاد کشیدم. اولین بار بود که فکر می‌کردم پاپا کاری رو خوب انجام نمیده.