کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی اثر جووانی گوارسکی با ترجمه مرجان رضایی؛ نشر مرکز

کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی اثر جوانینو گوارسکی، از مجموعه‌ی دن کامیلو و شامل داستان‌های کوتاه و شیرینی درباره‌ی کشیشی تندخو و شهرداری کمونیست است. هر داستان ماجرایی متفاوت دارد، اما دن کامیلو و پپونه شخصیت‌های محوری مشترک این مجموعه‌اند و در موقعیت‌های گوناگون با یکدیگر درگیر می‌شوند. گوارسکی با طنزی هوشمندانه و نگاهی انسانی به اختلافات سیاسی و اجتماعی، از رابطه‌ی پیچیده‌ی این دو رقیب می‌گوید؛ رابطه‌ای که در آن دشمنی و رفاقت در کنار هم قرار دارند.

درباره‌ی کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی

کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی (Don Camillo's Dilemma) پنجمین جلد از مجموعه داستان‌های مشهور جوانینو گوارسکی (Giovannino Guareschi) است. داستان در دنیای کوچک و خیالی شهرهای ایتالیایی منطقه‌ی دره‌ی پو می‌گذرد؛ جایی که زندگی روزمره، سیاست، مذهب، فقر، عشق و شیطنت‌های اهالی در کنار یکدیگر جریان دارند. داستان‌های این مجموعه از نظر ماجرا مستقل‌اند، اما در همه‌ی آن‌ها شخصیت‌های محوری مانند دن کامیلو، کشیش پرشور و گاهی عصبانی، و پپونه، شهردار کمونیست شهر، حضور دارند؛ دو رقیبی که تقریبا برای هر موضوعی می‌توانند با یکدیگر وارد جنگ شوند.

در کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی، رابطه‌ی دن کامیلو و پپونه چیزی فراتر از یک رقابت ساده میان یک کشیش و یک سیاستمدار است. آن‌ها از نظر عقاید سیاسی و مذهبی در دو سوی متفاوت ایستاده‌اند، اما در بسیاری از موقعیت‌ها شباهت‌های عجیبی میانشان دیده می‌شود. هر دو سرسخت‌اند، هر دو زود عصبانی می‌شوند و هر دو وقتی پای مردم شهر، خانواده یا چیزی که برایشان اهمیت دارد وسط باشد، حاضر نیستند کوتاه بیایند. همین تضاد میان اختلاف عقیده و شباهت انسانی، بخش مهمی از جذابیت داستان‌های جوانینو گوارسکی را شکل می‌دهد.

وقتی سیاست به زندگی روزمره می‌رسد

یکی از ویژگی‌های دوست‌داشتنی کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی این است که جوانینو گوارسکی برای بیان اختلافات سیاسی، سراغ بحث‌های خشک و نظری نمی‌رود. سیاست در این داستان‌ها از پشت تریبون‌ها پایین می‌آید و وارد خیابان، خانه، کلیسا و زندگی روزمره‌ی مردم می‌شود. انتخابات، رقابت‌های حزبی و تنش‌های سیاسی بهانه‌ای می‌شوند تا شخصیت‌ها با یکدیگر کل‌کل کنند و موقعیت‌هایی خنده‌دار، عجیب و گاهی حتی احساسی به وجود بیاورند.

در کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی، طنز تنها برای خنداندن مخاطب به کار نمی‌رود. جوانینو گوارسکی با استفاده از موقعیت‌های خنده‌دار، تعصب، لجاجت، قدرت‌طلبی و تناقض‌های انسانی را نشانه می‌گیرد. شاید در یک داستان، دن کامیلو و پپونه برای یک موضوع کوچک چنان با هم درگیر شوند که تصور کنید دشمنی‌شان پایان ندارد؛ اما کمی بعد، همان دو نفر ممکن است در موقعیتی حساس مجبور شوند اختلافاتشان را کنار بگذارند. همین رفت‌وبرگشت میان خنده و احساس، باعث می‌شود شخصیت‌ها به کاریکاتورهای سیاسی ساده تبدیل نشوند و وجه انسانی خود را حفظ کنند.

طنزی که پشت آن مهربانی پنهان شده است

کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی از آن دسته مجموعه داستان‌هایی نیست که پس از تمام شدن هر قصه، همه‌چیز به نقطه‌ی صفر بازگردد و هیچ اثری از آن در ذهن خواننده باقی نماند. جوانینو گوارسکی در دل شوخی‌ها، تصویری گرم و گاهی تلخ از جامعه و انسان‌ها ارائه می‌کند. او می‌خنداند، اما در همان حال نشان می‌دهد آدم‌هایی که سر عقایدشان با تمام توان می‌جنگند، در لحظه‌های مهم زندگی چقدر می‌توانند به یکدیگر نزدیک باشند. به همین دلیل، طنز او در بسیاری از مواقع با نوعی انسان‌دوستی و شفقت همراه می‌شود.

یکی از جذابیت‌های بصری کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی نیز تصویرهای کوچک و دوست‌داشتنی ابتدای داستان‌هاست؛ جزئیاتی که حال‌وهوای کتاب را از همان شروع هر داستان شکل می‌دهند و با فضای طنزآمیز مجموعه هماهنگ‌اند. این تصویرها باعث می‌شوند ورود به هر داستان حس متفاوتی داشته باشد و کتاب، علاوه بر محتوای خواندنی، از نظر ظاهری نیز شخصیت و حال‌وهوای خاص خودش را پیدا کند.

چرا دن کامیلو و پپونه هنوز جذاب‌اند؟

راز ماندگاری کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی را می‌توان در همین دو شخصیت اصلی جست‌وجو کرد. دن کامیلو و پپونه نماینده‌ی دو جهان فکری متفاوت‌اند، اما جوانینو گوارسکی آن‌ها را چنان انسانی و پر از ضعف و تناقض خلق کرده که دشوار است یکی را کاملا دوست داشته باشید و دیگری را کاملا نپسندید. کشمکش میان این دو نفر، موتور بسیاری از داستان‌هاست، اما چیزی که قصه‌ها را جذاب‌تر می‌کند، رابطه‌ی پیچیده و پنهان میان آن‌هاست؛ رابطه‌ای که در آن دشمنی، احترام، رفاقت و رقابت هم‌زمان حضور دارند.

اگر به داستان‌های کوتاه طنز، ادبیات ایتالیا و آثاری با شخصیت‌های به‌یادماندنی علاقه دارید، کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی می‌تواند تجربه‌ای متفاوت و سرگرم‌کننده برایتان باشد. این اثر به‌خصوص برای کسانی جذاب است که دوست دارند در کنار خندیدن، با داستان‌هایی درباره‌ی سیاست، مذهب، اختلاف عقیده، زندگی اجتماعی و رفتارهای متناقض انسان‌ها روبه‌رو شوند.

برای تجربه‌ی مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه و بامزه، خرید کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی از نشر مرکز فرصتی است تا با یکی از ماندگارترین زوج‌های ادبیات طنز آشنا شوید؛ کشیشی که زود از کوره درمی‌رود و شهرداری که حاضر نیست به این راحتی‌ها میدان را خالی کند. این کتاب از جووانی گوارسکی با ترجمه‌ی مرجان رضایی، علاوه بر موقعیت‌های خنده‌دار و درگیری‌های همیشگی دن کامیلو و پپونه، شما را به دنیایی می‌برد که در آن مرز میان دشمنی و دوستی همیشه هم آن‌قدرها روشن نیست.

نکوداشت‌های کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی

• سیاست، فلسفه، روان‌شناسی و مذهب در دنیای کوچک یک شهر روستایی در ایتالیای پس از جنگ به هم گره می‌خورند؛ روایتی که در کنار این مضامین جدی، از طنزی شیرین و دلنشین هم بهره می‌برد. تجربه‌ای خواندنی و لذت‌بخش. (کاربر گودریدز)
• کتابی فوق‌العاده که می‌توان بارها و بارها خواندش، بی‌آنکه چیزی از طنز و جذابیت ذاتی‌اش کم شود. از نظر هجو و نقد سیاسی، حتی می‌توان آن را از بسیاری از آثار جورج اورول نیز بهتر دانست. کتابی برای همه زمان‌ها و همه نسل‌ها. (کاربر آمازون)

کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی برای شما مناسب است اگر

• به دنبال یک مجموعه داستان کوتاه، طنز و خوش‌خوان هستید.
• آثار طنز ادبیات ایتالیا را می‌پسندید و به داستان‌های شخصیت‌محور علاقه دارید.
• کتاب‌هایی که در کنار طنز، درباره‌ی سیاست، مذهب و اختلافات اجتماعی نیز حرف می‌زند برایتان جذاب است.
• به دنبال کتابی با مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه هستید که هر بار خواندن یکی از آن‌ها برایتان لذت‌بخش باشد.

در بخشی از کتاب دن کامیلو بر سر دوراهی می‌خوانیم

پپونه دستش را به نشانه‌ی مخالفت تکان داد و گفت: «ببین پدر، چرا باید همه چی رو به سیاست ربط بدیم؟»
«رفیق! پس انقلاب چی می‌شه؟»
پپونه با عصبانیت پا بر زمین کوفت.
دن کامیلو لبخندزنان گفت: «می‌فهمم رفیق، حق با توئه. ده میلیون لیر نقد بهتر از انقلاب نسیه است!»
دن کامیلو یکی دو دقیقه آتش بخاری را به هم زد و سپس رو به پپونه کرد.
«اومدی فقط همین رو به من بگی؟ که ده میلیون لیر رو برده‌ای؟»
پپونه داشت به‌شدت عرق می‌ریخت.
«چطور می‌تونم بدون این که کسی بفهمه اون پول رو نقد کنم؟»
«یک راست برو به رم.»
«نمی‌تونم. همه به شدت من رو تحت نظر دارن. تازه فردا هم تکذیبیه‌ام منتشر می‌شه.»
«یک کسی رو مخفیانه به جای خودت بفرست.»
«به هیچ‌کس اعتماد ندارم.»
دن کامیلو در حالی که سرش را با تأسف تکان می‌داد گفت:«خوب، چی می‌تونم بگم؟»
«پس خودت برو و پول رو برام بگیر.»

پپونه بلند شد و رفت و نامه‌ای را در مقابل دن کامیلو به‌جای گذاشت. کشیش صبح روز بعد به‌راه افتاد و غیبتش سه روز به طول انجامید. دیروقت شب وارد شد و سر راهش به اقامتگاه در کلیسا جلوی محراب اصلی توقف کرد. کیف‌دستی‌اش همراهش بود و آن را روی نرده‌ی محراب گذاشت.

با حالتی گرفته گفت: «مسیح، این‌جا ده بسته هست که توی هرکدوم صدتا اسکناس ده‌هزار لیری‌یه. به عبارت دیگه همون ده میلیون پپونه. فقط دلم می‌خواد بگم که اون به هیچ‌وجه لایق چنین جایزه‌ای نیست.»

مسیح از باب نصیحت به او گفت: «این رو به مسئولان بخت‌آزمایی بگو!»