کتاب امپراتور پرتغالستان اثر سلما لاگرلوف؛ اولین زن برنده جایزه نوبل ادبیات

سلما لاگرلوف نویسنده‌ی برنده‌ی جایزه‌ی نوبل ادبیات در اثر ماندگار خود، کتاب امپراتور پرتغالستان، اتاقک مخروبه‌ی یک کلبه‌ی روستایی را به یک امپراتوری عظیم و حیرت‌انگیز تبدیل می‌کند. صحبت جادو نیست، این سرزمین بزرگ در حقیقت در ذهن «یان» مرد روستایی داستان بنا شده و هر روز اراضی آن وسیع‌تر می‌شود. یان، هر روز چشمانش را می‌بندد و دخترش را بر تخت پادشاهی سرزمین خیالی «پرتغالستان» می‌بیند، دختری که در عالم واقعیت از او بی‌خبر است.

درباره‌ی کتاب امپراتور پرتغالستان

در سرزمین‌های دورتر از دوردست، در جایی آن‌سوی ناکجاآباد، در سرزمینی نادیده به نام «پرتغالستان» دختری جوان و دلربا فرمانروایی می‌کرد. این توصیف می‌توانست سرآغاز یک داستان شیرین کودکانه باشد اما وقتی که بدانیم چنین خیال‌پردازی خامی از کجا آمده دیگر ماجرای کتاب امپراتور پرتغالستان (The Emperor of Portugallia) آن‌چنان کودکانه به نظر نخواهد آمد.

سلما لاگرلوف (Selma Lagerlöf) اولین نویسنده‌ی زن برنده‌ی جایزه‌ی نوبل، با نوشتن این رمان کلاسیک تحسین‌شده بار دیگر به مخاطبان خود ثابت کرد که این همه تمجید و تحسین را با شانس و اقبال به دست نیاورده است، نگارنده‌ی این رمان کلاسیک با ظرافت تمام روزگار تلخ مردی را به تصویر می‌کشد که در رؤیایی شیرین غرق شده است.

سرآغاز داستان سلما لاگرلوف: یک عاشقانه‌ی پدرانه

همیشه شنیده‌ایم که هیچ عشقی بالاتر از عشق مادر به فرزند نیست. اما شاید وقتی آخرین صفحه از کتاب امپراتور پرتغالستان سلما لاگرلوف را ورق بزنیم نظرمان در این باره تغییر کرده باشد. دختر داستان داروندار زندگی پدرش است تمام آنچه که «یان» این مزرعه‌دار ساده و فقیر در این دنیا دارد را برای دخترش می‌خواهد و نه کس دیگر.

اگر زندگی یان شبیه به یک سنگ آسیاب باشد، بدون شک دخترش محور چرخان این آسیاب است، پیرمرد رنج روزگار را به تن می‌خرد، سختی‌ها را زیر پا خرد می‌کند و بی‌وقفه به دور جگرگوشه‌اش می‌چرخد.

امپراتور پرتغالستان؛ سقوط یک امپراتور زیبا

هیچ عشق یک‌طرفه‌ای به سرانجام نخواهد رسید. در ادامه‌ی رمان معروف سلما لاگرلوف زوایای تازه‌تری از رابطه‌ی یان و دخترش آشکار می‌شود. عشق و همبستگی دختر داستان و پدرش که روزی جان و روح آن‌ها را به هم گره زده بود با رخدادهایی که در ادامه‌ی داستان کتاب امپراتور پرتغالستان نشر مرکز می‌خوانیم به کلی دگرگون خواهد شد.

آسیاب سفید و گردگرفته‌ی مرد روزی از هم خواهد گسست اما این که تا آن روز شوم و تکان‌دهنده چه در خانه‌ی کوچک روستایی آن‌ها می‌گذرد را باید از زبان نویسنده‌ی این درام خانوادگی خواند.

شرحی بر یکی از بهترین کتاب‌های سلما لاگرلوف

سلما لاگرلوف به همان اندازه که در وام گرفتن از افسانه‌های اسکاندیناوی و باورهای فولکلور شمال اروپا مهارت دارد، با هنرمندی خاص خود از واقعیت تلخ و سرد نیز گرته برمی‌دارد و بستر اصلی وقایع را با آن رنگ‌آمیزی می‌کند.

خالق کتاب امپراتور پرتغالستان، بارها خواننده را به کمک فضاسازی خیال‌انگیز داستان به اوج سرمستی می‌رساند و بعد با یک ضربه‌ی غافلگیرکننده او را به جهان واقعیت بازمی‌گرداند. حاصل این تلفیق زبردستانه، یک درام روانشناختی تکان‌دهنده است که بعد از خوانده شدن همیشه در ذهن و خیال مخاطب جا خوش می‌کند.

کتاب شاه‌لیر سوئد: داستانی از جنس عشق و جنون

تجربه‌ی زیسته‌ای که شخصیت اصلی رمان یعنی «یان» از سر می‌گذراند درست از فرمولی رؤیاگونه و کابوس‌وار نسخه‌برداری شده است. یان که پس از سفر دختر خود به شهری دور، تاب و توان مقابله با دلتنگی را ندارد عاقبت به جهان رؤیا پناه می‌برد و فرزند عزیزش را در آن عالم نادیدنی بر تخت سلطنت می‌رساند. اما امان از زمانی که مرز واقعیت و رؤیا در نگاه انسان محو و کم‌رنگ شود!

با خرید کتاب امپراتور پرتغالستان و دنبال کردن این ماجرای ماندگار خواهید دید که پیوند دیرینه‌ی این پدر زحمت‌کش با عشق حقیقی زندگی‌اش چطور به گرهی کور تبدیل می‌شود. این کتاب با ترجمه‌ی مرجان رضایی به دست علاقه‌مندان رسیده و انتشار آن حاصل تلاش نشر مرکز است.

اقتباس‌های سینمایی از کتاب امپراتور پرتغالستان

• فیلم سینمایی امپراتور پرتغالستان ساخته‌ی 1925 اولین اقتباس تصویری از رمان سلما لاگرلوف بود که در قالب فیلم سیاه‌وسفید صامت به پرده‌ی نمایش درآمد. امروز جز بخش‌های پراکنده‌ای از این فیلم نسخه‌ای باقی نمانده است.
• اولین اقتباس سینمایی شناخته شده از رمان امپراتور پرتغالستان به سال 1944 برمی‌گردد، این فیلم کلاسیک توسط کارگردان سرشناس سینمای سوئد گوستاف مولاندر به اکران درآمد.
• در بین اقتباس‌های هنری از کتاب سلما لاگرلوف می‌توان به یک نسخه‌ی تلویزیونی نیز اشاره کرد که محصولی از سال 1992 است.

کتاب امپراتور پرتغالستان برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید به عنوان یک دوست‌دار ادبیات داستانی، کتاب‌های بیشتری از ادبیات اسکاندیناوی بخوانید و به‌طور ویژه داستان‌های سوئدی را در فهرست کتابخانه‌ی خود بگنجانید.
• از مرور رمان‌های درام خانوادگی و ماجراهایی که به روابط پیچیده‌ی افراد با نزدیکانشان می‌پردازند لذت می‌برید.
• خودتان را از طرفداران ادبیات داستانی کلاسیک می‌دانید که از مرور داستان‌هایی که در فضای روستایی نوشته شده باشند استقبال می‌کنید.

در بخشی از کتاب امپراتور پرتغالستان: شاه لیر سوئدی می‌خوانیم

خیلی‌ها به یان رافلاک می‌گفتند وقتی که دخترش بزرگ شود مایه‌ی آسایش خیالش خواهد بود. ظاهراً مردم متوجه نبودند که همین حالا هم او در هر روز و هر ساعتی که خداوند به آن‌ها ارزانی کرده بود، پدرش را شاد می‌کرد. در طول دوره‌ی رشدش فقط یک ‌بار یان به خاطر او رنجید و تحقیر شد.

در تابستانی که دخترک یازده ساله بود پدرش روز هفده اوت او را به خانه‌ی اربابی لوودالا برد، چرا که آن روز سالگرد تولد ارباب آن خانه، ستوان لیلیِکرونا بود.

هفده اوت همیشه روز شادی بود که کل ساکنان سوارتشو و برو همه‌ی سال منتظر فرارسیدنش بودند، نه تنها اشراف‌زادگان، که در جشن‌ها شرکت می‌کردند، بلکه جوانان روستایی، که گروه‌گروه به لوودالا می‌آمدند تا مردم شیک‌پوش را تماشا کنند و به آواز و موسیقی رقص گوش‌ دهند.

چیز دیگری هم بود که روز هفده اوت جوانان را به لوودالا می‌کشاند: آن‌همه میوه‌ای که در آن فصل در باغ یافت می‌شد. البته در بیشتر موارد به بچه‌ها آموخته بودند که دست از پا خطا نکنند، ولی وقتی که پای پرسه ‌زدن لابه‌لای بوته‌ها و درختان در فضای باز به میان می‌آمد، بچه‌ها احساس می‌کردند آزادند که هرقدر دلشان می‌خواهد میوه بچینند، و حواسشان هم بود که کسی مچشان را نگیرد.