معرفی و دانلود کتاب هگل در مغز سیمی

معرفی کتاب هگل در مغز سیمی

چرا جهان دگرگون نمی شود؟ چرا فلاسفه، سیاستمداران، ادبا و روحانیون، تاکنون نتوانسته‌اند بشر را به سعادت نزدیک کنند؟ این پرسشی است که اسلاوی ژیژک کوشیده است پاسخ آن را در کتاب هگل در مغز سیمی ارائه و نشان دهد که انسان مجموعه‌ای از تناقضات و تضادهاست و نمی‌توان بشر را از طریق ماشین و سیم‌ها کنترل کرد. ژیژک در این کتاب کوشیده است تا دیدگاه‌های فلسفی هگل را متناسب با مسائل امروز بازخوانی کرده و ارائه دهد.

درباره‌ی کتاب هگل در مغز سیمی

ما کیستیم؟ چه موجوداتی وقتی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، یک «ما» را شکل می‌دهند؟ اگر خود را انسان می‌نامیم، به چه ویژگی‌ها و خصایصی باید مجهز باشیم؟ آیا می‌توان انسان را موجودی منظم و یک‌پارچه دانست که هیچ تناقض و تضادی در او وجود ندارد؟ ای کاش پاسخ این پرسش مثبت بود، اما واقعیت این است که انسان موجودی یکدست نیست و سراسر تناقض و آشفتگی است. به همین دلیل، شعارهایی مانند «آزادی»، «برابری» و… محقق نمی‌شوند و انقلاب‌ها نیز به ثمر نمی‌رسند. با این حال، دانستن این موضوع تا زمانی که نخواهیم خواسته‌ها و روش دگرگون‌طلبانه‌ی خود را تغییر دهیم، نتیجه‌ای نخواهد داشت. ما باید بپذیریم که انسان مملو از تناقضات و تضادهاست و کتاب هگل در مغز سیمی (Hegel in a Wired Brain) نیز می‌کوشد با بهره‌گیری از فلسفه‌ی هگل، این مفاهیم را شرح و توضیح دهد.

اسلاوی ژیژک (Slavoj Žižek)، بر اساس دیدگاه‌های هگل که ماهیت انسان را متناقض می‌داند، نشان می‌دهد که اگر خواستار تحول و دگرگونی در جامعه‌ی خود هستیم، باید ابتدا با تضادهای درونی خود مواجه شویم و سپس به سراغ اجتماع برویم؛ زیرا هر اقدام دیگری جز این، به سرکوب و تکرار خفقان‌ها منجر خواهد شد.

با مغز سیمی هگل را درک نخواهید کرد

ما نمی‌توانیم انسان را به یک سازوکار فنی تقلیل دهیم. هیچ‌کس تاکنون نتوانسته و نخواهد توانست بشر را به موجودی تبدیل کند که افکار و ایده‌هایش را همانند یک ماشین یا ربات، کامل و شفاف پیاده کند. هگل فیلسوفی است که در این‌باره بسیار سخن گفته است. او انسان را موجودی می‌داند که آزادانه می‌اندیشد، با افکار و امیال خود در نبرد است، نمی‌تواند به یک نتیجه‌ی واحد برسد و همین ویژگی اوست که امکان رشد جهان را فراهم می‌کند. با این حال، ایده‌ی «کنترل انسان با استفاده از ماشین» که می‌توان آن را «مغز سیمی» نامید، برخلاف اراده و آزادی اندیشه است.

هدف طرح چنین ایده‌ای این است که بشر بتواند تمام ایده‌های خود را به‌صورت دقیق، شفاف و قابل کنترل پیاده کند. اما اسلاوی ژیژک در کتاب هگل در مغز سیمی نشان می‌دهد که بر اساس اندیشه‌ی هگل، چنین ایده‌ای انسان‌ها را به ابزاری تبدیل می‌کند که دیگر در آن‌ها اثری از آزادی، مسئولیت و خودآگاهی باقی نمی‌ماند.

ایده‌ی «مغز سیمی» علاوه‌ بر اینکه انسان را به ابزار تبدیل می‌کند، در اجرا نیز با مشکل بزرگی مواجه است. طبق این ایده، انسان نیازی به حرف زدن، نوشتن یا دیگر روش‌های ارتباطی ندارد و می‌تواند تنها با فکر کردن، افکار خود را از طریق ماشین‌ها و سیم‌ها به مغز دیگری منتقل کند. هگل و به تبع او اسلاوی ژیژک معتقدند که افکار انسان از طریق گفتگو با خود و دیگران، خواندن و نوشتن شکل می‌گیرند و بنابراین ایده‌ی «مغز سیمی» ایده‌ای کامل و قابل اجرا نیست.

اسلاوی ژیژک در کتاب فلسفی هگل در مغز سیمی، ما را با دیدگاه هگل نسبت به تناقضات جهان و انسان آشنا می‌کند و تلاش می‌کند تا راه‌های پذیرش و حل این تناقضات را به ما نشان دهد. این کتاب با ترجمه‌ی عباس زیدی‌زاده در انتشارات مؤسسه فلسفه به چاپ رسیده است.

نکوداشت هگل در مغز سیمی

• در کتاب هگل در مغز سیمی، زیرکی و تناقض را به همان شیوه‌های برانگیزاننده و شاخص خود در هم می‌تند، اما این اثر تازه در عین وفاداری به سبک آشنای او، واجد طراوت و نوآوری نیز هست. (PopMatters)

کتاب هگل در مغز سیمی برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید با اندیشه‌های هگل درباره‌ی تناقضات و تضادهای درون واقعیت‌ها و انسان‌ها، آشنا شوید.
• به دنبال اثری فلسفی هستید که بتواند ایده‌های هگل را که ممکن است اکنون قدیمی به‌نظر برسند به جهان امروز متصل و کاربردی کند.
• به موضوع «انسان قابل کنترل» که از طریق ابزار و سیم‌ها می‌توان او را تحت مدیریت خود گرفت، علاقه دارید و می‌خواهید با اثری که چنین ایده‌ای را به چالش می‌کشد، مواجه شوید.

در بخشی از کتاب هگل در مغز سیمی می‌خوانیم

پافشاری بر معنای دقیق هگلی تعالی در اینجا نکته‌ی هگلی نیست: آنچه «بالغ» پلاتونوف به آن اشاره می‌کند دقیقاً آفهبونگ هگلی «تقلا برای زندگی» است که تولیدمثل جنسی را در برمی‌گیرد. در کمونیسم نیز، زندگی اجتماعی «به خودانگیختگی و نفی‌گرایی چرخه‌های طبیعی، بستگی دارد. بنابراین، موجود کارگر را فقط می‌توان نفی کرد، هرگز به‌طور کامل منسوخ نمی‌شود». به تعبیر دقیق هگلی، «موجود کارگر» مستقیماً نفی نمی‌شود، بلکه «تعالی» می‌یابد، به معنای والاسازی. او خصلت بی‌درنگ مبارزه برای بقا را از دست می‌دهد و دوباره به‌عنوان «واسطه‌شده»، به‌عنوان لحظه تمامیت اجتماعیِ بالاتر ظاهر می‌شود تا اهداف معنوی را دنبال ‌کند؛ همین امر درمورد رابطه‌ی جنسی نیز صدق می‌کند که به لحظه‌ای واسطه‌ای از تحقق معنوی بین‌الاذهانی تبدیل می‌شود…

بااین‌حال، بلافاصله دو مشکل در اینجا ظاهر می‌شود. اولین مورد این است که در سرمایه‌داری، این آفهبونگ از قبل رخ می‌دهد: یک سرمایه‌دار در بازتولید خود به‌واسطه‌ی مبارزه برای بقا ‌انگیزه نمی‌گیرد. همان‌طور که مارکس به وضوح بیان کرد (رجوع کنید به ارجاعات هگلی توصیف او از گردش سرمایه)، «سرمایه» در بازتولید خود مانند یک ایده‌ی هگلی عمل می‌کند. هدف از بازتولید آن بقای کارگران نیست، بلکه بازتولید گسترده‌ی خودش است. (با افزایش سود اندازه‌گیری می‌شود) به همین دلیل است که نقد سرمایه‌داری به‌عنوان یک سیستم خودپرست، کاملاً این موضوع را نادیده گرفته است. یک سرمایه‌دار واقعی، لذت‌گرا نیست، او حتی می‌تواند زندگی بسیار زاهدانه‌ای داشته باشد و همه‌چیز، حتی همه‌ی لذت‌هایش را قربانی کند تا عملکرد روانی بازتولید سرمایه داشته باشد. بنابراین، همان‌طور که هگل و مارکس مدت‌ها پیش انجام دادند، ما باید بین دو «طبیعت»، «طبیعت طبیعی» بی‌واسطه (زندگی بیولوژیکی) و «طبیعت دوم»، یعنی محصولی اجتماعی، که استقلالی جعلی یافته است و بر افراد به‌عنوان سرنوشت‌شان مسلط می‌شود، تمایز قائل شویم؛ همان چیزی که با تمایلات جنسی مشابه است.

فهرست مطالب کتاب

پیش‌گفتار مترجم
مقدمه
شاید روزی قرن هگلی شود
رویکرد هگلی
به یک مغز سیمی
پراگذاری
1: دولت پلیس دیجیتال
انتقام فیشته از هگل
2: ایده‌ی مغز سیمی و محدودیت‌های آن
3: بن‌بست فناورانه-‌ عرفانی شوروی
4: تکینگی
چرخش عرفانی
5: هبوطی‌که ما را خداگونه می‌کند
6: بازتاب ناخودآگاه
7: فانتزی ادبی
سوژه‌ی نامشخص تکینگی
8: رساله‌ای در باب آخرالزمان دیجیتالی
آخرالزمان با/ یا بدون پادشاهی؟
هبوط از هبوط
اقتصاد لیبیدینی تکینگی
پایان تاریخ
واژه‌نامه انگلیسی به فارسی