کتاب صوتی سقوط اثر آلبر کامو با صدای مهیار ستاری (نویسنده برنده جایزه نوبل)

چرا کاری نکردم؟! کتاب صوتی سقوط اثر نویسنده‌ی صاحب نوبل ادبیات، یعنی آلبر کامو، یک رمان روان‌شناختی با درون‌مایه‌ی فلسفی است. در سراسر فضای راکد و مه‌آلود ماجرا، صدای یک راوی واحد را می‌شنویم. «ژان‌باتیست کلمانس» مردی که هوشیاری خود را در اثر نوشیدن فراوان از دست داده، داستان زندگی خود را بدون ترس از قضاوت برای مردی غریبه تعریف می‌کند، ماجرای غفلتی که وکیل موفق دیروز را به مرد سرشکسته‌ی امروز تبدیل کرده است.

درباره‌ی کتاب صوتی سقوط

«زیباترین و در عین حال کم‌درک‌شده‌ترین اثر کامو...» این توصیف ژان پل ساتر از یکی از واپسین آثار آلبر کامو است، کتاب صوتی سقوط، ماجرای سرگذشت تامل‌برانگیز یک وکیل است. راوی داستان، یعنی «ژان‌باتیست کلمانس»، در شهر مه‌آلود آمستردام زندگی می‌کند. او در گذشته‌ای نه‌چندان دور ساکن شهر زیبای پاریس بود و به عنوان وکیلی قابل‌احترام شناخته می‌شد. اما امروز چه بر این مرد آمده است؟ باید جواب را در ادامه‌ی این رمان فلسفی دنبال کرد.

گفتن از اسرار گذشته برای دوستان همیشه هم کار راحتی نیست؛ برعکس، ممکن است در یک روز معمولی و بی‌آن‌که از پیش برنامه‌ای داشته باشید، مقابل یک غریبه بنشینید و وقتی به خود بیایید که تمام ماجرای زندگی خود را موبه‌مو برای او تعریف کرده‌اید. ژان‌باتیست کلمانس، با آن روح زخمی و حال پریشان، اکنون خود را در چنین وضعیتی می‌بیند. کتاب صوتی سقوط آلبر کامو با این تصویر آغاز می‌شود: راوی مست و یک ملاقات‌کننده‌ی غریبه در یکی از بارهای آمستردام.

گاهی یک گوش شنوا، به مرهم زخم‌های کهنه‌مان تبدیل می‌شود. به‌زودی به همراه مرد غریبه که شنونده‌ی داستان زندگی راوی است، به گذشته‌ی پرماجرای «کلمانس» خواهیم رفت. تصویر یک وکیل موفق و نیکوکار با یک زندگی بی‌عیب‌ونقص اولین برداشتی است که می‌توان از سرگذشت راوی داشت، اما این تصویر به‌زودی سقوط خواهد کرد. در کتاب صوتی سقوط نشر صوتی نوین کتاب گویا شاهد تجلی مفهوم دگردیسی در قلب یک داستان فلسفی هستیم.

نقد کتاب سقوط آلبر کامو: کالبدشکافی یک زخم

وقتی صحبت از ادبیات پوچ‌گرا و فلسفه‌ی اگزیستانسیالیسم باشد، نام آلبر کامو در ردیف اول گنجانده می‌شود. این نویسنده‌ی فرانسوی‌الجزایری آثار نام‌آشنای زیادی دارد، اما داستان کتاب سقوط اندکی متفاوت است. این رمان شخصیت‌محور را آخرین اثر داستانیِ کامو می‌دانند که پیش از مرگش توانست به‌طور کامل به پایان برساند.

در رمان صوتی سقوط، هم سبک نویسندگی آفریننده و هم جهان فکری او به اوج بلوغ و پختگی خود رسیده است، مخصوصاً وقتی قدرت جادویی نویسنده در به فکر فرو بردن مخاطب را تماشا می‌کنیم و به سؤال مشترک تمام دنبال‌کنندگان داستان دچار می‌شویم: آیا ما واقعاً خودمان را آن‌گونه که هستیم می‌شناسیم؟

لحن اعترافی راوی و تک‌گویی‌های بی‌غل‌وغش وکیلی که روزی معتمد و ثروتمند بوده، دیوار تعارف میان «کلمانس» و مخاطب را برمی‌دارد و شنونده را با تجربه‌ی یگانگی در احساس تلخ گناه و عذاب وجدان راوی سهیم می‌کند. دیگر شخصیت بی‌نام‌ونشان داستان که همان مرد رهگذر باشد نیز در این وانفسا کنار مخاطب نشسته است.

مرد غریبه در ابتدا فقط رشته‌ی حوادث زندگی راوی را دنبال می‌کند، اما از یک‌جایی به بعد کم‌کم به مرور زندگی خود سوق داده می‌شود، درست همان اتفاقی که احتمالاً مخاطب کتاب صوتی سقوط آلبر کامو نیز در طول روایت تجربه خواهد کرد.

سقوط؛ روایت یک عذاب وجدان تمام‌نشدنی

به گذشته‌ی راوی برمی‌گردیم. او پیش از این همواره به‌عنوان انسانی فداکار، خیرخواه و مدافع ستمدیدگان شناخته می‌شد. پرونده‌های فراوان «کلمانس» از بیوه‌ها، یتیمان و افراد بی‌دفاع نیز این حقیقت را ثابت می‌کردند. اما می‌دانیم که در کتاب‌های آلبر کامو، لزوماً حقیقت اولیه چندان دوامی نخواهد داشت. مردی که روزگاری را با بخشیدن پول به فقرا می‌گذراند، چگونه به شخصیت منزوی و سرخورده‌ی امروز تبدیل شد؟

«یک شب معمولی، یک پل و یک زن» این سه واژه، کابوس تمام‌نشدنی زندگی راوی داستان هستند. کابوسی که همواره با سؤالی بی‌جواب گره خورده: چرا کاری نکردم؟ گاهی خیال می‌کنیم حقایق زندگی همچون کوهی فنا‌ناپذیر و استوار هستند، اما قلم آلبر کامو به ما ثابت می‌کند برای فروریختن تمام باورهای گذشته و رنگ باختن حقایق فقط یک ثانیه کافی است.

پیشنهاد می‌کنیم با خرید کتاب صوتی سقوط از آلبر کامو در این تجربه‌ی ادبی و فلسفی همراه باشید، البته اگر توان شکسته شدن باورهای گذشته‌ی خود را دارید. شما این کتاب را با تلاش نشر صوتی نوین کتاب گویا و همکاری انتشارات کتاب کوچه می‌شنوید؛ روایت شنیداری اثر کاری از مهیار ستاری و ترجمه‌ی آن کاری از حامد عزیزی است.

کتاب صوتی سقوط برای شما مناسب است اگر

• به پرسش‌های عمیق درباره‌ی معنای زندگی، مرگ و پوچی علاقه دارید و می‌خواهید این مسائل را از دریچه‌ی یک داستان ادبی دنبال کنید.
• از رمان‌های کوتاه اما چندلایه لذت می‌برید و می‌خواهید تجربه‌ی مرور یک رمان فلسفی جاودان را در کوله‌بار مطالعه‌های خود داشته باشید.
• به آثار اگزیستانسیالیستی و اندیشه‌های آلبر کامو علاقه دارید و می‌خواهید تجربه‌ی تازه‌ای از سفر به جهان فکری این نویسنده به دست بیاورید.

در بخشی از کتاب صوتی سقوط می‌شنویم

انصاف اقتضا می‌کند که بگویم گاه فراموشی من ستودنی بود. متوجه شده‌اید کسانی هستند که دین و دنیایشان بخشایش تمام خطاهاست و در واقعیت هم می‌بخشند اما هرگز از یاد نمی‌برند؟ من آن‌قدر نیک‌نفس نبودم که بتوانم خطایی را ببخشم اما دست آخر همه‌چیز را از یاد می‌بردم و آن مرد که می‌پنداشت از او بیزارم از دیدن آن که با لبخند به او احترام می‌گذارم مات و مبهوت می‌ماند. او بسته به خوی خویش بود، یا نجابت مرا می‌ستود یا بی‌مایگی‌ام را به ریشخند می‌گرفت بی‌آن‌که دریابد دلیل من از این ساده‌تر بوده است...