کتاب صوتی سرگشتگی

معرفی کتاب صوتی سرگشتگی

اگر می‌توانستیم دنیا را از دریچه چشم کسی که عاشقش هستیم ببینیم، چه می‌شد؟ کتاب صوتی سرگشتگی اثر ریچارد پاورز، برنده جایزه بوکر، روایتی است از همین آرزو. داستان از تئو برن آغاز می‌شود؛ اخترزیست‌شناسی که پس از مرگ ناگهانی همسرش، با پسر کوچک بسیار حساسش رابین تنها مانده است. آن‌ها در یک آزمایشگاه با کشفی نوین همراه می‌شوند: «رابین برای بازگشت به زندگی، باید جهان را از چشم مادرش ببیند!»

درباره‌ی کتاب صوتی سرگشتگی

تئو برن، شخصیت اصلی کتاب صوتی سرگشتگی (Bewilderment) اثر ریچارد پاورز (Richard Powers)، دانشمندی است که عمرش را صرف مدل‌سازی حیات در سیارات دوردست کرده و حالا پس از مرگ ناگهانی همسرش آلیسا، با پسرش رابین تنها مانده است. رابین جهان را با شدتی می‌بیند که برای دیگران قابل تحمل نیست. او از انقراض حیوانات به گریه می‌افتد، از بی‌عدالتی جهان خشمگین می‌شود و در برابر تشخیص‌های متناقض پزشکان بی‌دفاع مانده است.

کنار آمدن با مرگ عزیزان برای کودکان دارای روحیه‌ی حساس بسیار دشوار است. در این میان فشار مدرسه و سیستم درمانی برای مصرف داروهای اعصاب، تئو را به نقطه‌ای می‌رساند که باید میان خاموش کردن ذهن پسرش یا یافتن راهی دیگر انتخاب کند. از همین جا روایت کتاب صوتی سرگشتگی نشر صوتی طنین ایرانیان، وارد قلمرویی می‌شود که علم و احساس در آن به هم می‌رسند.

وقتی برچسب‌ها کافی نیستند؛ روانشناسی سوگ چه می‌گوید؟

اتیسم، اختلال وسواس اجباری، بیش‌فعالی و تمام برچسب‌هایی که روی رابین گذاشته می‌شود، فقط تکه‌هایی از حقیقت را نشان می‌دهند؛ تکه‌هایی که کودک را بیشتر سردرگم می‌کنند. اینجاست که روانشناسی سوگ حرف مهمی برای گفتن دارد: «سوگ فقط برای از دست دادن یک انسان نیست؛ برای از دست دادن معنا، پیش‌بینی‌پذیری و تصویر خود هم رخ می‌دهد.». رابین دقیقاً در چنین وضعیتی است. او نه فقط مادرش را از دست داده، بلکه جهان قابل تحملش را هم از دست داده است.

تئو دست کوچک پسرش را در دست می‌گیرد و او را با خودش همراه می‌کند. گشت و گذار در طبیعت بکر، کمپ‌های کوچک کنار رودخانه و شب‌هایی که زیر آسمان پرستاره می‌گذرد برای رابین فقط تفریح نیست؛ راهی است برای دوباره چسباندن تکه‌های شکسته‌ی جهانش. کتاب صوتی سرگشتگی اثر ریچارد پاورز، همین لحظه‌های کوچک را به ستون‌های اصلی روایتش تبدیل می‌کند؛ لحظه‌هایی که در آن یک کودک زخمی از سوگ، در آغوش طبیعت آرام می‌گیرد و پدری درمانده، راهی برای نزدیک شدن دوباره به فرزندش پیدا می‌کند.

تئو خوب می‌داند که پسرش در میان صداهای تیز شهر، نگاه‌های قضاوت‌گرانه و فشار نرمال بودن هر لحظه فرسوده‌تر می‌شود، اما در دل جنگل، کنار آب، میان درخت‌ها آرام می‌گیرد. تئو این لحظات کوچک را جدی می‌گیرد. در این سفرهای کوتاه، رابطه پدر و پسر عمیق‌تر می‌شود و رابین یاد می‌گیرد که هنوز هم می‌شود در این دنیا جایی برای معنا پیدا کرد.

سرگشتگی؛ علم در خدمت فهمیدن قلب انسان

اما این آرامش سبز و غرق شدن در زیبایی‌های جهان، تنها بخشی از مسیر است. رابین در دل یک آزمایش عصبی پیشرفته، به الگوهای مغزی مادرش متصل می‌شود و جهان را از دریچه‌ی او نگاه می‌کند. دانشمندان پیش‌تر از مغز الیسا در حالت‌های مختلف احساسی و شناختی، نقشه‌های عصبی ثبت کرده و این نقشه را مثل امضای عصبی الیسا ذخیره کرده‌اند؛ ردی از شیوه‌ی احساس کردن، واکنش نشان دادن و نگاه کردن او به جهان. ماجرای کتاب سرگشتگی انتشارات قصه باران از اینجا وارد مرحله‌ای می‌شود که هم علمی است و هم عمیقاً احساسی.

به تدریج رابین یاد می‌گیرد حالت‌های احساسی مادرش را بازسازی کند؛ آرامشی که او داشته، نحوه‌ی مواجهه‌اش با جهان و کیفیت نگاه مهربانانه‌اش. اما آیا این حضور به درمان پسرک کمک می‌کند؟ با گوش دادن به کتاب صوتی سرگشتگی را با صدای گرم حامد رحیمی نصر می‌بینید که این تجربه‌ی عجیب، رابین را فقط آرام‌تر نمی‌کند؛ او را دگرگون می‌کند. پس از این آزمایش، رابین تبدیل می‌شود به یک فعال محیط زیست کوچک؛ کودکی که با نقاشی‌های دقیق و دردآلودش، از گونه‌های در حال انقراض، تلاش می‌کند وجدان جامعه را بیدار کند.

با خرید کتاب صوتی سرگشتگی ترجمه ماندانا گرشاسبی، به دنیایی پا می‌گذارید که در آن علم، عشق و سوگ درهم‌تنیده می‌شوند و تصویری می‌سازند که هم تکان‌دهنده است و هم تسلی‌بخش. این کتاب نه فقط روایت تلاش یک پدر برای نجات پسرش، بلکه سفری است به قلب پرسشی بزرگ‌تر: «چگونه می‌توان در جهانی از رنج، راهی برای ادامه دادن پیدا کرد؟»

جوایز و افتخارات کتاب سرگشتگی

• نامزد نهایی جایزه بوکر 2021
• راه‌یافته به فهرست بلند جایزه ملی کتاب آمریکا 2021
• نامزد جایزه Aspen Words Literary Prize
• انتخاب باشگاه کتاب اپرا وینفری
• نامزد جایزه بهترین کتاب گودریدز در بخش آثار داستانی منتخب خوانندگان
• کتاب منتخب ویراستاران آمازون در سال 2021
• نامزد مدال اندرو کارنگی برای بهترین رمان سال 2022
• و...

نکوداشت‌های کتاب سرگشتگی

• یکی از جاه‌طلبانه‌ترین و خیال‌انگیزترین رمان‌نویسان آمریکا... در سالی که خشک‌سالی، آتش‌سوزی و سیل در سراسر جهان بی‌سابقه بوده، سرگشتگی نمی‌توانست به‌موقع‌تر از این باشد... این داستان دل‌خراش چه درباره‌ی خانواده باشد و چه طبیعت، به ما هشدار می‌دهد که هیچ چیز را بدیهی ندانیم. (بوستون گلوب)
• احساس میان پدر و پسر داستان آن‌قدر زنده و طبیعی تصویر شده که رمان خودش به یک ماشین هم‌دلی تبدیل می‌شود؛ اما نیروی اصلی رمان سرگشتگی فقط در این رابطه خلاصه نمی‌شود. احساسی که این اثر برمی‌انگیزد، از رابطه پدر و پسر فراتر رفته و تمام جهان زنده را در بر می‌گیرد. (Minneapolis Star Tribune)
• ریچارد پاورز در این رمان هم ذهن را درگیر می‌کند و هم قلب را. او از دل داستانی درباره سوگ، روایتی می‌سازد که هم به والدگری می‌پردازد و هم به محیط زیست. و در نهایت به تأملی چندلایه درباره‌ی مرگ‌پذیری انسان تبدیل می‌شود. (اکونومیست)

کتاب صوتی سرگشتگی برای شما مناسب است اگر

• به رمان‌های فلسفی علاقه‌مند هستید و آثار نویسندگانی که علم و احساس را در هم می‌آمیزند را دنبال می‌کنید.
• روانشناسی سوگ دغدغه‌ی ذهنی شما شده و آثار این زمینه را جستجو می‌کنید.
• به رابطه‌ی والد فرزندی حساس هستید و از داستان‌هایی لذت می‌برید که رابطه پدر و پسر را با عمق عاطفی و ظرافت روانشناختی تصویر می‌کنند.

در بخشی از کتاب صوتی سرگشتگی می‌شنویم

با چند گالن آب آتش را خاموش کرد. می‌خواست نشان بدهد چقدر مسئولیت‌پذیر است. به چادر دونفره رفتیم و به‌پشت کنار هم دراز کشیدیم. فقط یک پارچۀ توری نازک بین ما و دنیا فاصله انداخته بود. نوک درختان در آن ماه کامل تکان می‌خوردند. وقتی به آن‌ها نگاه می‌کرد فکری به سرش زد.

اگه یه صفحۀ احضار روح خیلی بزرگ بالای اونا بذاریم چی می‌شه؟ می‌تونن برای ما پیغام بفرستن و ما اونا رو بخونیم.

صدای پرنده‌ای از بالای سر ما می‌آمد. یک پیغام مرموز دیگر که هیچ انسانی نمی‌توانست رمزگشایی کند؛ هوهوهو، هوهوهو. چند بد‌وبیراه به او گفتم، ولی فایده‌ای نداشت. پرنده ساکت نمی‌شد؛ هوهوهو. هوهوهو. هوهوهو. هوهوهو.

رابین دست من را گرفت: «داره دیوونه می‌شه!»

پرنده همچنان می‌خواند. ما شروع کردیم به شمردن، ولی وقتی به صد رسیدیم دست برداشتیم. پرنده هیچ ضعفی نشان نمی‌داد. وقتی چشمان رابین داشت بسته می‌شد هنوز می‌خواند. او را تکان دادم.

هی آقا. یادمون رفت. به امید روزی که تمام موجودات زنده...

...از رنج بی‌مورد در امان باشند. اصلاً این دعا از کجا می‌آد؟ یعنی، قبل از مامان؟

به او گفتم که بندی از چهار بیکران بودایی‌هاست. چهار چیز که ارزش عمل دارند؛ مهربانی با تمام موجودات زنده، پایدار و متعادل ماندن، شاد بودن برای شادی همه و به یاد داشتن اینکه تو هم می‌توانی رنج بکشی.

فهرست مطالب کتاب صوتی