کتاب کوچه‌ی فانوس‌ها: سرچشمه‌های شعر غنایی چین

چشمه‌ها و درخت‌ها، برگ‌های کوچک بید، عطر شکوفه‌های هلو، بارانی که نرم و سبک می‌بارد و... تصاویری از این دست را در کتاب کوچه‌ی فانوس‌ها می‌یابید. قدمت اشعار این مجموعه اشعار به پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد و این نشان‌دهنده‌ی غنای ادبیات چین است. عباس صفاری با زبان شاعرانه و زیبای خود، روح این اشعار کهن را حفظ کرده و مجموعه‌ای را ارائه داده است که بسیار لطیف و خواندنی است.

درباره‌ی کتاب کوچه‌ی فانوس‌ها

کتاب کوچه‌ی فانوس‌ها مجموعه‌ای از اشعار کهن چینی است که در پنج بخش کهن‌ترین‌ها، سرایندگان زن، کتاب ترانه‌ها، مجموعه‌ی نوزده شعر کهن و از آرشیو اداره‌ی موسیقی ارائه شده است. عباس صفاری که دفاتر شعری «کبریت خیس»، «دوربین قدیمی» و «مثل جوهر در آب» را در کارنامه‌ی خود دارد و ترانه‌ی «خسته» از فرهاد مهراد نیز سروده‌ی او است، با دغدغه‌ی معرفی شعر استخوان‌دار و تاریخی چین، این مجموعه را گرد آورده است. اشعار چینی همانند هنر و معماری این کشور کهن، پر از جزئیات و حکمت است.

شعر کهن چین؛ تصاویر زیبا و مفاهیم انسانی

ایران و چین دو همسایه‌ی دیرین، اشتراکات فرهنگی بسیاری با هم دارند و تبادلات فرهنگی از دیرباز در میان آن‌ها زیاد بوده است. برای مثال، هنر مینیاتور از نقاشی‌های چینی به ایران وارد شده و در عوض چینی‌ها هنر قالی‌بافی را از ایرانیان آموختند. همچنین در برخی از منابع، به این موضوع اشاره شده که آیین‌های بودایی و ذن، ابتدا از ایران و افغانستان به چین و کشورهای شرقی ورود پیدا کرده است. اما پس شعر چه می‌شود؟

بله دشواری خط و زبان چینی باعث شده است، از زیبایی شعر چین بی‌بهره باشیم. عباس صفاری، شاعر معاصر ایرانی در کتاب کوچه‌ی فانوس‌ها، مجموعه‌ای از اشعار این خطه‌ی کهن را گردآوری کرده و به فارسی برگردانده است. سال‌های سیاه کرونا این شاعر خوش‌قریحه را از میان ما ربود اما چه خوب که آثارش با آن بیان و لحن شیرین باقی مانده و او را در ذهن و یاد ما زنده نگه داشته است. شعرهای این مجموعه، ترجمه‌هایی شیرین و زیبا هستند که می‌توانیم آن‌ها را از نظر زبان و لحن، نوعی بازسرایی نیز تلقی کنیم.

بخشی از مجموعه شعر کوچه‌ی فانوس‌ها به سرایندگان زن اختصاص داده شده و در آن‌ها شاهد خوی عاصی، عاشق و جسور زنانه هستیم. اغلب این اشعار عاشقانه هستند و توصیفات زیبایی از طبیعت، معماری و مراسم‌های آیینی در آن‌ها می‌یابیم. بخشی دیگر از مجموعه، از آرشیو اداره‌ی موسیقی برداشته شده. توصیف‌های دقیق و پرجزئیات ترانه‌های کهن چینی بسیار حائز اهمیت است و ضرباهنگ کلام این ترانه‌ها حتی در ترجمه‌ی فارسی نیز احساس می‌شود.

در پایان باید بگوییم که مجموعه شعر کوچه‌ی فانوس‌ها، ویترینی است برای معرفی شعر و ادبیات ژاپن. هرقدر در شعرها بیشتر تعمق کنیم، جزئیات بیشتری را پیدا می‌کنیم و در شگفتی فرو می‌رویم که چگونه این اشعار کهن تا این حد به دغدغه‌های امروزی انسان نزدیک هستند.

انتشارات مروارید، این کتاب شعر خواندنی را منتشر کرده و در اختیار علاقه‌مندان قرار داده است.

کتاب کوچه‌ی فانوس‌ها برای شما مناسب است اگر

• خواندن اشعار خارجی ترجمه‌شده برای شما جذاب است.
• شیفته‌ی فرهنگ و ادبیات چین هستید و می‌خواهید با شعر این خطه‌ی کهن نیز آشنا شوید.
• عباس صفاری از شاعران محبوب شما است؛ دفاتر شعری او را خوانده‌اید و حالا می‌خواهید ببینید این شاعر پرطرفدار، در ترجمه هم همان‌قدر قوی بوده است یا خیر.

در بخشی از کتاب کوچه‌ی فانوس‌ها: سرچشمه‌های شعر غنایی چین می‌خوانیم

می‌بینمت نیِ بامبو در دست به جانب رودخانۀ «کی»
به صید ماهی می‌روی
شادمان برمی‌خیزم و می‌خواهم به دیدارت بیایم
و تمام روز به تو فکر می‌کنم
اما من بسیار دورم از تو.
آب‌های «کی» به جانب شرق روانند
و رودخانۀ «تسین ین» به جانب غرب می‌رود
اما من که زنی شوهردار هستم
زنی که به عقد درآمده است
دیگر به خانه بازنخواهد گشت
آب‌های «کی» به جانب شرق روانند
و رودخانۀ «تسین ین» به غرب می‌رود