بله
کتاب راهنمای عملی درمان اختلال افسردگی بر اساس اصول شناختی رفتاری نوشته‌ی زهرا اکبری بیاتیانی و پریسا دبردانی، به بررسی عوامل درمان‌های روانشناختی بیماری افسردگی می‌پردازد.
افسردگی، بیماری روانی متدوال در جهان است و بررسی شده که حدود 350 میلیون نفر درگیر آن هستند. این اختلال یک علت اصلی مرگ و میر و ناتوانی در کل دنیاست. طبق تحقیقات سازمان جهانی بهداشت بیماری افسردگی در حال افزایش است و تا بیست سال دیگر افسردگی بزرگ‌ترین مشکل خواهد شد. افسردگی اختلالی است که می‌تواند در نظام مراقبت‌های بهداشتی اولیه تشخیص داده شود و تحت درمان قرار گیرد. در کتابی که پیش رو دارید، اصول و راهنمای مداخله برای مدیریت اختلال افسردگی آمده است.
کتاب راهنمای عملی درمان اختلال افسردگی براساس اصول شناختی رفتاری شامل سه فصل است. فصل اول به کلیات افسردگی اختصاص دارد و اطلاعاتی در مورد نمونه‌های مختلف و انواع اختلالات افسردگی و درمان‌های رایج آن گفته شده است. فصل دوم راهنمای مرحله به مرحله‌ی درمان افسردگی است و به بررسی افسردگی و درمان‌های موجود در بیمار، افزایش سطح فعالیت بیمار، آموزش مهارت حل کردن مسائل و پیشگیری از بازگشت بیماری می‌پردازد و فصل سوم پیوست‌ها، شامل کاربرگ‌های مورد استفاده در جلسات به صورت مجزا است.
افسردگی قدمت بالایی دارد و کمتر کسی است که به آن مبتلا نشده باشد. بعضی اوقات به دنبال لحظات تلخ و گاهی نیز بدون هیچ دلیل خاصی ممکن است احساس ناراحتی کنید و خودتان را تنها و بی‌کس ببینید. در صورتیکه در اغلب اوقات این تجربه زودگذر بوده و بعد از مدت کوتاهی از بین می‌رود و به حالت طبیعی خود باز می‌گردید. اما گاهی شدت این افکار و احساسات شدت می‌یابد، علائم دیگری هم به آن اضافه می‌شود و مدت زمان آن هم طولانی می‌شود. در چنین شرایطی فرد افسرده علائمی مانند ناراحتی، احساس گناه، از دست رفتن علاقه و لذت، کاهش اعتماد به نفس و مشکل در خواب و خوراک دارد و عملکردش در خانه، محل کار و یا تحصیل ضعیف است. افسردگی به ویژه وقتی مزمن می‌شود و یا شدت آن متوسط تا شدید است یک مشکل جدی محسوب شده و در موارد شدید، می‌تواند منجر به خودکشی شود که عامل یک میلیون مرگ و میر سالانه در دنیا محسوب می‌شود.
در بخشی از کتاب راهنمای عملی درمان اختلال افسردگی براساس اصول شناختی رفتاری می‌خوانیم:
افسردگی همه حوزه‌های زندگی شامل تحصیلات، کار، روابط خانوادگی و اجتماعی و تفریحات و سرگرمی‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. وقتی افسردگی شروع می‌شود، فرد احساس می‌کند انرژی و تمایل برای انجام هیچ کاری را ندارد. بنابراین، روز به روز سطح فعالیت خود را در زمینه‌های مختلف کم می‌کند و خود این کاهش سطح فعالیت، شدت افسردگی را افزایش می‌دهد. بدین ترتیب، سیکل معیوبی از خلق افسرده، کاهش فعالیت، تشدید افسردگی و کاهش بیشتر در سطح فعالیت پیش می‌آید. از طرف دیگر، حوزه‌های مختلف زندگی باهم ارتباط دارند و معمولاً وقتی فرد در یکی از زمینه‌ها، فعالیت خود را کاهش می‌دهد روی حوزه‌های دیگر هم تأثیر می‌گذارد. بنابراین، تغییر منفی در یکی از حوزه‌های فعالیت موجب بدتر شدن وضعیت در سایر زمینه‌ها می‌شود.
فعال‌سازی رفتار اثر مثبت و مؤثری روی افسردگی دارد و هدف آن، شکستن سیکل معیوب خلق افسرده و کاهش فعالیت است. وقتی فرد افسرده دریکی دو زمینه سطح فعالیت خود را افزایش می‌دهد، معمولاً انگیزه و انرژی وی برای فعالیت در سایر زمینه‌ها نیز بیشتر می‌شود و بدین ترتیب به تدریج شدت افسردگی کاهش می‌یابد. در فعال‌سازی رفتاری معمولاً از تکنیک‌هایی مثل آموزش مهارت‌ها و برنامه‌ریزی فعالیت برای افزایش مشغول شدن در تجارب بالقوه پاداش دهنده استفاده می‌شود تا بیمار از طریق آن یک احساس لذت و تسلط و سایر هیجان‌های مثبت را که ضد افسردگی هستند، تجربه کند.
