کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی اثر محمدباقر حسنوند؛ روانشناسی کودکان استثنایی

کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی به قلم محمدباقر حسنوند، سالار سلطانی و آیسا آقایی، تنها به ارائه‌ی مفاهیم علمی بسنده نمی‌کند؛ بلکه می‌توان آن را یک راهنمای کامل، کاربردی و صمیمی برای والدینی دانست که در مواجهه با تشخیص ناتوانی ذهنی فرزند خود دچار شوک و اضطراب شده‌اند و به منبعی برای کسب اطلاعات بیشتر احتیاج دارند. این کتاب به شما می‌آموزد که چطور با پذیرش روانشناختی فرزندتان، بتوانید برای تعلیم و تربیت او تلاش کرده و برایش خانه‌ای امن و سرشار از عشق بسازید.

درباره‌ی کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی

سیر تاریخی برخورد با ناتوانی هوشی در کودکان، مسیری پر فراز و نشیب را طی کرده است. در قرون وسطی تصور غالب این بود که این کودکان به تسخیر شیطان یا جادوگران درآمده‌اند و در روم باستان آن‌ها را به مرگ محکوم می‌کردند! حال اما با پیشرفت علم پزشکی و روانشناسی مدرن، نور دانش و آگاهی بر گوشه‌های تاریک شناخت ما از کودکان مبتلا به ناتوانی‌های ذهنی تابیده و در حال حاضر روش‌های مختلفی برای توان‌بخشی به آن‌ها وجود دارد.

محمدباقر حسنوند، سالار سلطانی و آیسا آقایی در کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی به بررسی جامع ابعاد مختلف روانشناختی، آموزشی، پرورشی، مراقبتی، درمانی و حقوقی زندگی کودکان عقب‌مانده‌ی ذهنی می‌پردازند و تلاش دارند تا شناخت افراد نسبت به ظرفیت‌های روانی این کودکان را افزایش دهند.

این اثر توضیحات خود را با بررسی سیر تاریخی و تعاریف علمی موجود برای این اختلال آغاز کرده و در ادامه سطوح مختلف شدت آن، سبب‌شناسی علل ابتلای به آن، روش‌های مختلف آموزش کودکان استثنایی و... را پوشش می‌دهد.

پاسخ به دغدغه‌های ناگفته‌ی والدین کودکان عقب‌مانده‌ی ذهنی

مؤلفان در فصل اول کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی به تاریخچه، تعاریف و طبقه‌بندی سطوح شدت اختلال و انواع مهارت‌های سازشی در کودکان مبتلا به ناتوانی ذهنی می‌پردازند. سپس در فصل دوم، سبب‌شناسی ابتلای کودکان به این اختلالات و فاکتورهای خطرساز ناتوانی ذهنی بررسی می‌شود.

برخی از کودکان پیش از تولد و به سبب اختلالات ژنتیکی، بیماری‌های عفونی مادر و... به این مشکل دچار می‌شوند، در حالی که برخی دیگر ممکن است حین تولد یا پس از آن، به چنین بیماری‌هایی مبتلا شوند که تمام این موارد در کتاب پیش رو به‌تفصیل توضیح داده شده است.

در ادامه و در فصل سوم کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی انتشارات آوای نور، روش‌هایی مورد بررسی قرار می‌گیرند که از طریق آن‌ها می‌توان ناتوانی ذهنی در کودکان را ارزیابی و شناسایی کرد و این فرایند، امکان مداخلات زودهنگام را برای والدین و متخصصان فراهم می‌کند.

فصل چهارم به سندرم‌های ژنتیکی همراه با ناتوانی هوشی مشابه کودکان سندروم داون، مبتلایان به سندروم صدای گربه و... می‌پردازد و فصل پنجم نیز ویژگی‌های شناختی و زبانی کودکان ناتوان هوشی را مد نظر قرار می‌دهد. محدودیت‌های ذهنی این کودکان در این فصل تشریح شده که به شما در درک بهتر آن‌ها کمک می‌کند.

محمدباقر حسنوند، سالار سلطانی و آیسا آقایی در ادامه‌ی کتاب پیش رو به مشکلات اجتماعی کودکان ناتوان هوشی می‌پردازند و حقوق آن‌ها را شرح می‌دهند و سپس مشکلات رفتاری و هیجانی آن‌ها زیر ذره‌بین قرار می‌گیرد.

کتاب بر چالش‌های این کودکان در خانواده و محیط آموزشی نیز تمرکز کرده و در نهایت به مفهوم هویت در آن‌ها می‌پردازد. اگر به هر طریقی با چنین کودکانی در ارتباط هستید، خرید کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی انتشارات آوای نور می‌تواند اطلاعاتی بسیار حیاتی و مفید را برای درک بهتر این کودکان و تلاش برای بهبود کیفیت زندگی آن‌ها در اختیار شما قرار دهد.

کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی برای شما مناسب است اگر

• از والدین فرزندانی با نیازهای ویژه هستید.
• دانشجو یا پژوهشگر رشته‌های علوم تربیتی، روانشناسی یا علوم توان‌بخشی هستید.
• به‌عنوان روانشناس بالینی یا روانشناس مدرسه به کتاب‌های روانشناسی کودکان عقب‌مانده‌ی ذهنی برای درک بهتر آن‌ها نیاز دارید.
• معلم، مربی یا از برنامه‌ریزان آموزشی هستید.
• به‌عنوان متخصص توانبخشی ناتوانی ذهنی (گفتاردرمانی، مددکاری اجتماعی، کاردرمانگری) فعالیت دارید.

در بخشی از کتاب روانشناسی ناتوانی هوشی می‌خوانیم

مشخصه این نوع حمایت؛ ثبات، شدت بالا و ارائه در همه محیط‌هاست. این نوع حمایت نسبت به حمایت‌های گسترده و محدود؛ معمولاً مداخله بیشتری را نیاز دارد.

ارزیابی رفتار سازشی جهت شناسایی نقاط قوت و ضعف کودک؛ برای طراحی مداخلات آموزشی و توان‌بخشی و همچنین تعیین میزان نیاز به حمایت در زندگی روزمره از اهمیت قابل‌توجهی برخوردار است چرا که فرد برای مدیریت مؤثر زندگی و همچنین تطابق با محیط به رفتارهای سازشی نیاز دارد تا استقلال نسبی کسب کند و کیفیت زندگی خود را بهبود بخشد.

برخی از استانداردهای فنی AAIDD برای ارزیابی رفتار تطبیقی:

1) بر شناسایی محدودیت‌های قابل‌توجه در رفتار انطباقی برای تشخیص ناتوانی هوشی تمرکز کنید.

2) اندازه‌گیری برخی از جنبه‌های رفتار انطباقی که در حال حاضر توسط ابزارهای استاندارد موجود اندازه‌گیری نمی‌شوند. جنبه‌های مانند: ساده‌لوحی، احتیاط و مهارت‌های مبتنی بر فناوری

3) از پاسخ‌دهندگانی استفاده کنید که فرد مورد ارزیابی را به‌خوبی می‌شناسند و این فرصت را داشته‌اند که فرد را به‌صورت روزانه یا هفتگی در محیط‌های مختلف جامعه و در مدت زمان طولانی مشاهده کنند. پاسخ‌دهندگان باید بزرگسال باشند و ممکن است از اعضای خانواده، معلمان، دوستان، همکاران، کارفرمایان، کارکنان پشتیبانی مستقیم، مدیران پرونده یا سایر بزرگسالانی که معیارهای فوق را دارند انتخاب شوند.