کتاب در پی آرامش

شما برای رسیدن به آرامش به چه راه‌هایی پناه می‌برید؟ در کتاب در پی آرامش شما شاهد نوشته‌های کوتاه در باب موضوعات متفاوت هستید که آلن دوباتن در مجموعه‌ی مدرسه زندگی آن‌ها را نوشته تا شما به کمک آن‌ها بتوانید در کنار موفقیت و بهره‌وری آرامش بیشتری را در زندگی تجربه کنید.

درباره‌ی کتاب در پی آرامش

در دنیای امروز که همه جا در مورد موفقیت، عملکرد بهتر و بهره‌وری بالاتر حرف زده می‌شود و کتاب‌ها، پادکست‌ها و سخنران‌ها به این موضوع می‌پردازند، شاید پرداختن به آرامش را بتوانیم حلقه‌ی گمشده‌ی دنیای شلوغ امروز بدانیم. کتاب در پی آرامش (Essential Ideas: Serenity) نوشته‌ی آلن دوباتن (Alain de Botton) مجموعه‌ای از نوشته‌های کوتاه درباره یکی از خواسته‌های همیشگی انسان، یعنی رسیدن به آرامش است.

این کتاب، که توسط مجموعه‌ی مدرسه زندگی منتشر شده، تلاش می‌کند مواردی را بررسی کند که می‌توانند آرامش را از ما بگیرند یا به ما آرامش دهند. می‌کوشد نشان دهد چرا آرامش ذهنی برای داشتن یک زندگی متعادل ضروری است؛ چرا بدون آن، حتی لذت‌بردن از دوستی، عشق، خانواده یا کار ممکن نیست. آلن دوباتن می‌خواهد کمک کند خواننده زاویه دیدش را نسبت به مشکلات تغییر دهد، ترس‌هایش را بهتر بشناسد و در کنار افرادی قرار بگیرد که او را در مسیر آرام‌تر شدن یاری می‌کنند.

با این حال، آنچه در عمل ارائه شده، بیشتر مجموعه‌ای از یادداشت‌های پراکنده حول محور آرامش است تا تأملاتی عمیق و منسجم. هر متن کوتاه است و خیلی زود از یک موضوع عبور می‌کند، بی‌آنکه فرصتی برای کندوکاو بیشتر یا بررسی دقیق فراهم شود. موضوعاتی مانند اضطراب، فشارهای زندگی روزمره، یا حتی یادگیری از حیوانات مطرح می‌شوند، اما پرداخت آن‌ها سطحی باقی می‌ماند. اگرچه کتاب در پی آرامش از نظر موضوعی ظرفیت بالایی دارد، اما به نظر می‌رسد نویسنده بیشتر بر انتقال حس لحظه‌ای تمرکز کرده تا اینکه بر تحلیل مفهومی متمرکز باشد.

این کتاب نه بر پایه نظریه‌های روان‌شناسی یا فلسفی نوشته شده و نه تجربه‌های واقعی و ملموسی را به‌عنوان نمونه بررسی می‌کند. بنابراین اگر انتظار دارید با نگاهی تازه یا تحلیلی پخته‌تر از مفهوم آرامش روبه‌رو شوید، ممکن است این کتاب پاسخ‌گوی شما نباشد. اما اگر در جست‌وجوی متنی سبک برای زمان‌های کوتاه هستید؛ متنی که بتواند برای لحظه‌ای ذهنتان را آرام کند، حتی اگر عمیق نباشد این مجموعه می‌تواند برایتان مفید باشد.

در مجموع، کتاب در پی آرامش که انتشارات کتابسرای نیک آن را با ترجمه‌ی علیرضا شفیعی نسب منتشر کرده، کتابی است که ایده‌ی اصلی‌اش مهم و ارزشمند است، اما عمق لازم را در اجرای آن ندارد. این کتاب می‌توانست فرصتی باشد برای بازنگری در نگاه ما به زندگی پرشتاب امروز، اما بیشتر شبیه طرح کلی یک گفت‌وگوی ناتمام است تا اینکه پاسخی روشن به پرسش‌هایی درباره آرامش باشد.

کتاب در پی آرامش برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای کسانی که به دنبال فرصتی کوتاه برای خواندن متنی هستند که اندکی ذهنشان آرام بگیرد، مفید است. طرف‌داران سبک آلن دوباتن که با دیگر کتاب‌های او آشنا هستند هم از خواندن این کتاب راضی خواهند بود.

در بخشی از کتاب در پی آرامش می‌خوانیم

امر والا یعنی تجربه‌ی عظمتی (متعلق به فضا یا زمان) ورای محاسبه و درک؛ حس حیرتی که در مقابل اقیانوس، یخچال طبیعی، آسمان پرستاره یا تماشای زمین از داخل هواپیما به ما دست می‌دهد.

در پیشگاه امر والا، احساس بی‌مقداری می‌کنیم. در بیشتر عمر، حس بی‌مقداری برای ما نوعی حقارت و خفّت است، مثلاً در حضور رقیب شغلی‌مان یا سرایدار چنین اتفاقی می‌افتد، ولی حس بی‌مقداری در پیشگاه امر والا تأثیری دارد که به طرز عجیبی روحیه‌افزا و رهایی‌بخش است. تازه متوجه می‌شویم در تصویر کلان هستی چقدر ناچیز و بی‌اهمیتیم و همین امر ما را از حال‌وهوای خفقان‌آورِ جدیتِ آرزوها و امیال خودمان و تمام رقبا و قهرمانانمان وامی‌رهاند. بدمان نمی‌آید سر جای خود نشانده شویم و مجبور نباشیم خودمان را این‌قدر جدی بگیریم، دست‌کم چون عامل برانگیزاننده‌ی این حالت در ما چیزی شکوهمند و باعظمت است، مثلاً یخساری 10هزارساله یا آتشفشانی در سطح مریخ.

آنچه تا حالا در ذهنمان بسیار بزرگ بوده (مشکلی که در اداره پیش آمد، رفتار سرد همکارمان، اختلاف بر سر اثاث خانه) همه به طرز مفیدی کوچک می‌شود. غصه‌های شخصی و دم‌دستی کاهش می‌یابد؛ مشکلات، ناامیدی‌ها و امیدهایمان همه تا مدتی برایمان بی‌اهمیت می‌شوند. هر اتفاقی برایمان رخ می‌دهد یا هر کاری که می‌کنیم از منظر جهان هستی به‌کل بی‌ارزش است. عینکی به ما داده می‌شود که اگر با آن ببینیم، تمام دغدغه‌هایمان خوشبختانه فاقد موضوعیت می‌شود.