کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران: راهی برای بهسازی لحظه‌ی حال و تمام زندگی

جان کابات زین، نویسنده شناخته‌شده و پرفروش، در کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران مفهوم ذهن‌آگاهی را وارد جریان اصلی علم پزشکی و جامعه می‌کند. او با انجام چنین کاری فرصتی را برای ما به ارمغان می‌آورد که می‌تواند چند سالی به عمرمان اضافه کند و بی‌تردید کیفیت لحظات زندگی‌مان را بالا می‌برد. جان کابات‌زین در پنج مرحله مراقبه ما را به سمت ماهیت «کاهش ‌استرس بر اساس ذهن‌آگاهی» هدایت می‌کند؛ برنامه‌ای که در کلینیک‌های پزشکی و بیمارستان‌های سراسر جهان ارائه می‌شود.

درباره‌ی کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران

جان کابات‌زین در کتاب ذهن‌آگاهی برای آغازگران بیان می‌کند که شاید دوست داشته باشیم به کمال برسیم. اما حقیقت امر این است که کمال چیزی نیست که بتوان به آن رسید؛ زیرا همواره در اختیارمان است. استفاده از ذهن‌آگاهی نه‌تنها احساس رضایت گذرا را به ما می‌دهد، بلکه پذیرفتن وحدتی عمیق‌تر را به ما القا می‌کند که زندگی‌مان را در برمی‌گیرد و به آن نفوذ می‌کند. جان کابات‌زین (Jon Kabat-Zinn) در کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران (Mindfulness for Beginners) به ما می‌آموزد که چگونه طرز فکرمان، بیان احساساتمان، عشق‌ورزیدنمان، کارکردنمان و زیستنمان را تغییر بدهیم. ازاین‌رو، قادر خواهیم بود تا به فردی جدید با هویتی جدید بدل بشویم.

جان کابات‌زین در این کتاب ابتدا به فواید ذهن‌آگاهی در علم پزشکی غرب می‌پردازد و سپس سه روش منحصربه‌فرد را در مجموعه‌ای از تفکرات و تمرین‌ها ارائه می‌کند. نویسنده در کتاب ذهن‌آگاهی طوری به این مبحث و مراقبه پرداخته که افراد تازه‌کار و کهنه‌کار در این زمینه به یک اندازه می‌توانند از گفته‌های کتاب بهره ببرند و موضوعات ارزشمندی را بیاموزند؛ موضوعات و پرسش‌های اساسی و مهمی که جان کابات‌زین از طریق پژوهش روی دانشجوهایش به دست آورده است، ازجمله: چرا صمیمیت با ذهن‌آگاهی حقیقی شباهت دارد؛ ارزش رجوع چندین‌باره به جسم و حس‌هایمان؛ چگونه افکارمان وقتی که به آگاهی می‌رسیم، خودشان را آزاد می‌کنند؛ به داستان‌ها و قصه‌های دیگران گوش ندهیم و هرآنچه هست خودمان تجربه کنیم؛ توجه و تمرکزمان را وسط کارهای روزانه معطوف و ثابت نگه داریم؛ چطور ذهن‌آگاهی حتی پس از شنیدن یک حقیقت بهبود می‌یابد؛ به‌دست‌آوردن مجدد کمالمان و نیز موضوعات بیشتر دیگر.

نویسنده در کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران این نکته را مطرح می‌کند که تجویز نسخه برای داشتن یک زندگی با آگاهی ذهنی بالا، شاید ساده به نظر بیاید؛ ولی رجوع دوباره به آنچه دارد در پیرامون ما اتفاق می‌افتد، آن‌چنان ساده نخواهد بود. اما اگر برای رسیدن به چنین جایی سعی و تلاش کرده باشید، بهتر از هرکسی می‌دانید که تازه اینجاست که تمام مشکلات و پرسش‌ها واقعاً شروع می‌شود. جان کابات‌زین در کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران جواب‌ها، نگرش‌ها و دستورالعمل‌هایی را برای ما فراهم می‌آورد که باتکیه‌بر آن‌ها می‌توانیم لحظه‌به‌لحظه در زندگی‌مان تحول ایجاد کنیم و با خودمان و جهان اطرافمان رابطه‌ی بهتر، قابل‌اتکاتر و صمیمانه‌تری داشته باشیم.

جان کابات‌زین در این کتاب تمرین‌هایی ارائه می‌کند که می‌توانیم به‌صورت روزانه از آن‌ها بهره ببریم. نویسنده پیش از هر چیزی به اساس تمرین ذهن‌آگاهی و روش توسعه‌ی آن در زندگی می‌پردازد. سپس به شکل خلاصه به این موضوع می‌پردازد که به‌کاربستن این تمرینات در زمان‌هایی که زیر فشار اضطراب هستیم یا بیماری‌مان در حال بهبود است، چه فایده‌هایی می‌تواند داشته باشد. بعد این نکته را بررسی می‌کند که استفاده‌ی برنامه‌ی کاهش استرس بر اساس ذهن‌آگاهی چطور می‌تواند آن‌هایی را که متحمل بیماری و مشکلات روحی هستند، بهبود ببخشد و سطح استرسشان را کاهش بدهد. جان کابات‌زین در کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران به پژوهش‌های جدید علمی رجوع می‌کند و استدلال می‌آورد که تعلیم ذهن‌آگاهی در چارچوب «کاهش استرس بر اساس ذهن‌آگاهی» می‌تواند در ساختار و عملکرد مغز تغییروتحول اساسی ایجاد کند.

کتاب حاضر با ترجمه‌ی غزال گلشنی و سید پیمان رحیمی‌نژاد به همراه ویرایش و مقدمه دکتر مسعود عارف‌نظری با یاری انتشارات روان‌شناسی و هنر چاپ و منتشر شده و در اختیار شما علاقه‌مندان قرار گرفته است.

نکوداشت‌های کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران

• جان کابات‌زین یکی از عالی‌ترین اساتید ذهن‌آگاهی است که می‌توانید با او آشنا بشوید. (جک کورنفیلد، نویسنده)
• جان کابات‌زین ماهیت مراقبه و استفاده‌های آن را به آغازگران و نیز آن‌هایی که می‌خواهند به مراقبه کردنشان بسط و عمق بدهند، ارائه می‌کند. او به آنچه می‌گوید روح می‌بخشد. (دین اورنیش، دکتر)

کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران برای چه کسانی مناسب است؟

اگر می‌خواهید به سطح بالایی از ذهن‌آگاهی دست پیدا کنید و با مراقبه‌های مختلف در طرز تفکرتان تحول ایجاد کنید و مهم‌تر از همه، اگر به کتاب‌های روان‌شناسی علاقه دارید، کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران می‌تواند انتخاب خوبی برای شما باشد.

در بخشی از کتاب ذهن آگاهی برای آغازگران: راهی برای بهسازی لحظه‌ی حال و تمام زندگی می‌خوانیم

شما را به اندیشیدن درباره اینکه چنین مواقعی چه اتفاقی برایتان می‌افتد تشویق می‌کنم. برای بیشتر ما معمولاً آنچه پیش می‌آید این است که فکر می‌کنیم فکر کردن ادامه می‌یابد و اشکال بسیاری هم به خود می‌گیرد. همچنین به نظر می‌آید فکر کردن است که وضعیت اصلی ما را شکل می‌دهد نه آگاهی.

این نکته قابل‌توجهی است، زیرا به این طریق می‌توانیم به‌تدریج از این برگشت مکرر و خودکار به فکر کردن، به حالت دیگری از ذهن تغییر وضعیت پیدا کنیم، حالتی که باعث می‌شود در جایگاه بهتری قرار بگیریم که همان آگاهی است.

شاید به‌مرورزمان بتوانیم ذهن‌آگاهی را به‌عنوان وضعیت اصلی، جایگزین عدم ذهن‌آگاهی‌هایی کنیم که با ما همراه است.

به‌محض اینکه برای مراقبه آماده می‌شوید، اولین چیزی که متوجه خواهید شد این است که ذهن زندگی خودش را دارد، ذهن فقط می‌رود، می‌رود و می‌رود. فکر، خیال‌پردازی، برنامه‌ریزی، پیش‌بینی، نگرانی، دوست داشتن، دوست نداشتن، به‌خاطر آوردن، فراموش کردن، ارزیابی کردن، واکنش نشان دادن و گفتن داستان‌های خودش؛ جریانی به‌ظاهر بی‌پایان از فعالیت ذهن که احتمالاً تا پیش از اینکه به این شیوه در سکوت قرار بگیرید و فرش «خوش آمدید» را برای ورود بی‌عملی و حالت محضِ بودن پهن کنید، متوجه آن نشده‌اید.

و حالا که تصمیم گرفته‌اید ذهن‌آگاهی را بیشتر در زندگی‌تان ترویج دهید، ذهن شما در معرض خطر پر شدن با یک دسته ایده و عقاید جدید قرار می‌گیرد. عقایدی درباره مراقبه، درباره ذهن‌آگاهی و اینکه چطور خوب انجامش بدهید و آیا اصلاً درست انجامش می‌دهید یا نه. به‌علاوه، ایده‌ها و عقاید دیگری که مدام در ذهنتان می‌چرخند.