کتاب درمان فراشناختی در کاهش افسردگی و اضطراب

کتاب درمان فراشناختی در کاهش افسردگی و اضطراب نوشته‌ی محمد خانی نرگی، به جنبه‌های روانشناسی بیماری دیابت، علائم روان‌شناختی آن و راه‌های درمان افسردگی و اضطراب در بیماران دیابتی می‌پردازد.

از جمله علائم روان‌شناختی که در بیماری‌های جسمی به‌ویژه سرطان، بیماری‌های قلبی مزمن، دیابت و ... دیده می‌شود، اضطراب، افسردگی، احساس ناراحتی، احساس ضعف و ... هستند.

یکی از بیماری‌هایی که امروزه سرعت شیوع بسیار بالایی دارد، دیابت است. این بیماری علاوه بر علائم جسمانی علائم روان‌شناختی مانند اضطراب، احساس ناراحتی، افسردگی، ترس‌های خودبیمار انگارانه و ... با خود به همراه دارد. بیماران دیابتی اغلب دارای حساسیت زیادی هستند و واکنش‌های شدیدی به استرس نشان می‌دهند.

دیابت مشکلات روانی و جسمی بسیاری مثل اختلالات قلبی، از دست دادن اشتها، کوری، خستگی مفرط، اضطراب، افسردگی، هذیان و توهم‌های گاه و بیگاه را برای بیمار به دنبال دارد. از این رو همراه با درمان عوارض جسمی، درمان یا کاهش علائم روان‌شناختی این گونه بیماران نیز باید در نظر گرفته شود. درمان شناختی رفتاری هم به شکل گروهی و هم فردی برای درمان اختلالات و مشکلات روانی بسیاری به کار می‌رود.

هر چند بیماری‌های مزمن همراه با افزایش شیوع افسردگی هستند، با این حال درباره بیماری دیابت این امر 3 برابر شایع‌تر است و شیوع افسردگی در این بیماران رقم بسیار بالایی دارد.

در بخشی از کتاب درمان فراشناختی در کاهش افسردگی و اضطراب می‌خوانیم:

بر اساس مدل فراشناختی اختلال اضطراب فراگیر افراد مبتلا به این اختلال، معمولاً از نگرانی به عنوان وسیله‌ای برای پیش‌بینی مسایل آتی و تولید روش‌های مقابله‌ای، استفاده می‌کنند. معمولاً نگرانی به عنوان نوعی راهبرد مقابله‌ای، در پاسخ به یک فکر منفی مزاحم فعّال می‌شود (برای مثال، اگر تصادف کنم، چه می‌شود؟). این فرایند الزاماً مشکل‌ساز نیست، چون از لحاظ نظری تا وقتی که فرد بر این باور است که نگرانی‌اش مفید است و جلوی خطر را می‌گیرد، ممکن است «نگران خوشحال» باشد. نگرانی عمومی درباره‌ی رویدادهای خارجی و نگرانی‌های اجتماعی و سلامت جسمی در پاسخ به عوامل برانگیزاننده، «نگرانی نوع 1» خوانده می‌شود. استفاده از نگرانی به عنوان راهبرد مقابله‌ای، به باورهای فراشناختی مثبت درباره‌ی نگرانی که اکثر افراد تا حدود دارند، مربوط می‌شود. این نوع باورها، شامل باورهایی مانند «نگرانی به من کمک می‌کند تا از مشکلات اجتناب کنم»؛ «نگرانی به من کمک می‌کند تا برای برخورد با مسایل آماده باشم»؛ «نگران بودن به من کمک می‌کند تا با مشکلات مقابله کنم» است. با این حال، فعّال شدن باورهای فراشناختی منفی، در گذار به اختلال اضطراب فراگیر از اهمّیت بیش‌تری برخوردار است.