کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری: هنر پرورش فرزندان فوق العاده

کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری نوشته‌ی نانسی باک، مرجعی باارزش در حوزه نظریه‌ی انتخاب است که نگاهی نو به مقوله‌ی تربیت کودک و نوجوان دارد. نویسنده با بهره‌گیری از دیدگاه‌های ویلیام گلاسر توضیح می‌دهد که بسیاری از چالش‌های میان والدین و فرزندان، نتیجه‌ی تفاوت در نیازها و شیوه‌ی برآورده کردن آن‌هاست و صرفاً به نافرمانی یا لجبازی کودکان ارتباطی ندارد. تمرکز این کتاب بر روی این مسئله است که چگونه می‌شود به‌جای کنترل‌گری و اجبار، رابطه‌ای مبتنی بر احترام متقابل با فرزندانمان داشته باشیم.

درباره‌ی کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری

نانسی باک (Nancy Buck)، از متخصصان شناخته‌شده روانشناسی کودک و بنیان‌گذار رویکرد فرزندپروری صلح‌آمیز، در کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری (A Choice Theory Psychology Guide to Parenting) اصول نظریه‌ی انتخاب را به زبان ساده برای والدین توضیح می‌دهد. از نگاه او، رفتار انسان‌ها از انگیزه‌های درونی سرچشمه گرفته و انتخاب‌هایشان، پاسخی به نیازهای اساسی زندگی‌شان است.

بر همین اساس، رفتار کودکان و نوجوانان نیز تلاشی برای رسیدن به عشق، امنیت، آزادی، احساس ارزشمندی و شادی تعریف می‌شود. والدین می‌توانند با ایجاد روابط سالم، زمینه انتخاب‌های بهتر را برای فرزندان خود فراهم کنند. این رویکرد، پایه اصلی فرزندپروری با تئوری انتخاب را شکل می‌دهد و مسیر تازه‌ای برای ارتباط میان والدین و فرزندان پیشنهاد می‌کند که مخالف کنترل‌گری‌های سنتی می‌باشد.

شناخت عوامل اصلی تنش بین والدین و فرزندان

یکی از مضامین اصلی کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری، تفاوت نیازهای والدین و فرزندان است. معمولاً اولویت والدین، حفظ امنیت و سلامت فرزندان خود است، درحالی‌که کودکان و نوجوانان بیشتر به دنبال تجربه آزادی، استقلال و کشف دنیای اطراف خود هستند. نویسنده نشان می‌دهد که این اختلاف طبیعی است و اگر والدین آن را درک کنند، بسیاری از تنش‌های روزمره کاهش خواهند یافت.

در بخش‌های مختلف این کتاب تربیت کودک، نانسی باک روش‌هایی عملی برای جایگزین کردن عادت‌های مخرب با رفتارهای سازنده معرفی می‌کند. او توضیح می‌دهد که سرزنش، تهدید، تنبیه، غر زدن یا پاداش دادن برای کنترل رفتار کودک، به مرور زمان رابطه والد و فرزند را تضعیف می‌کند. در مقابل، گوش دادن، احترام گذاشتن، حمایت کردن، تشویق، اعتماد و گفت‌وگو، پایه‌های یک رابطه سالم را می‌سازند.

تربیت فرزندان با تکیه بر تئوری انتخاب ویلیام گلاسر

یکی از نکات مهمی که کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری نانسی باک به آن می‌پردازد، تغییر نیازهای فرزندان در مراحل مختلف زندگی است. نانسی باک بر اساس آموزه‌های ویلیام گلاسر، بر این عقیده است که روشی که برای تربیت کودکان مؤثر است، ممکن است در تربیت نوجوان نتیجه خوبی نداشته باشد، چرا که با افزایش سن، میل به استقلال و تصمیم‌گیری آدم‌ها نیز بیشتر می‌شود. به همین دلیل، والدین باید به‌جای کنترل، به فرزندان خود مهارت‌های مربوط به تصمیم‌گیری صحیح را آموزش داده و سپس مسئولیت انتخاب کردن را به آنان واگذار کنند.

همان‌طور که اشاره شد، کتاب راهنمای تئوری انتخاب برای فرزندپروری بر خلاف روش‌های سنتی بر این باور است که تغییر رفتار از مسیر اجبار اتفاق نمی‌افتد. در این رویکرد نوین، والدین یاد می‌گیرند که به‌جای استفاده از سرزنش، تهدید، تنبیه یا حتی پاداش، رابطه‌ای مبتنی بر اعتماد و احترام ایجاد کنند. نانسی باک تاکید خاصی بر گوش دادن و همدلی با احساسات فرزند دارد و معتقد است که گفت‌وگوی مؤثر، از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که والدین می‌توانند در خود پرورش دهند.

تقویت مهارت‌های فرزندپروری برای حل اختلافات خانوادگی

از نگاه نظریه‌ی انتخاب، بسیاری از اختلاف‌های میان والدین و فرزندان ریشه در تفاوت نیازها و اولویت‌های آن‌ها دارد. والدین اصولا دغدغه‌ی امنیت و سلامت جدی‌تری دارند، اما کودکان و نوجوانان بیشتر به دنبال تفریح، آزادی و استقلال و کسب تجربیات تازه هستند. اگر والدین بتوانند این تفاوت‌های طبیعی را قبول کنند، بسیاری از اختلافات روزمره بدون درگیری و تنش حل می‌شوند.

اگر به دنبال یک کتاب تربیت فرزند از نظر روانشناسی هستید که بر پایه یافته‌های روانشناسی کودک و اصول تئوری انتخاب، راهکارهایی عملی برای تربیت فرزند ارائه دهد، خرید کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری انتشارات کتاب ارجمند می‌تواند انتخابی ارزشمند برایتان باشد. نویسنده با نثری روان و مثال‌هایی ملموس نشان می‌دهد چگونه می‌توان در موقعیت‌های واقعی زندگی از آموزه‌های نظریه‌ی انتخاب استفاده کرد و به کمک آن، رابطه والدین و فرزند را تقویت کرد. ترجمه‌ی فارسی این اثر برعهده‌ی ابوذر گل ورز بوده است.

کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری برای شما مناسب است اگر

• می‌خواهید رابطه‌ای سالم و صمیمی با فرزندتان بسازید.
• به دنبال یادگیری شیوه‌های تربیت نوین فرزندپروری با تئوری انتخاب هستید.
• می‌خواهید با کمک روانشناسی کودک و شناخت سبک‌های فرزندپروری، در تربیت کودکان و نوجوانان آگاهانه‌تر عمل کنید.

در بخشی از کتاب راهنمای روانشناسی تئوری انتخاب برای فرزندپروری: هنر پرورش فرزندان فوق العاده می‌خوانیم

تمام رفتارها از تولد تا مرگ، توسط دستورالعمل‌های ژنتیکی برانگیخته می‌شوند. انسان‌ها این دستورالعمل‌ها را مانند انگیزه‌ای برای رفتار کردن تجربه می‌کنند.

بسیاری از دستورالعمل‌های ژنتیکی زیستی هستند مانند نیاز به خوردن، تنفس، دفع، رفتار جنسی و جستجوی سرپناه.

انسان‌ها با دستورالعمل‌های ژنتیکی روانی هم متولد می‌شوند. این نیازها موجب بروز رفتار می‌شوند به‌طوری که فرد احساس امنیت، عشق و تعلق، قدرتمندی و کنترل، خنده، یادگیری و تفریح، آزادی و توانایی انتخاب و تصمیم‌گیری می‌کند. تمام رفتارهای انسان، از بدو تولد تا مرگ، تلاشی برای ارضای نیاز به ایمنی، عشق، قدرت، تفریح و آزادی است.

چند دقیقه فکر کنید. برای ارضای چه نیاز یا نیازهایی این کتاب را می‌خوانید؟ پاسخ شخصی است و فقط شما می‌توانید به آن پاسخ صحیح بدهید. اما یک حدس منطقی ممکن است این باشد که شما امیدوار هستید که این کتاب به شما کمک کند تا به یک والد بهتر و مؤثرتر تبدیل شوید و این یعنی کمک به شما برای ارضای نیاز به قدرت.

همچنین ممکن است علت مطالعۀ کتاب این باشد که همسر، خواهر یا دوستتان آن را پیشنهاد کرده و شما امیدوار هستید که با آن شخص در ارتباط بمانید و نیاز به عشق و احساس تعلق را برآورده کنید.

یا شاید احساس می‌کنید که انتخاب‌هایتان در حل معضل فعلی فرزندپروری‌تان به شما کمک نمی‌کند. شما به دنبال انتخاب‌ها و گزینه‌های بیشتر می‌گردید تا نیاز به آزادی‌تان را ارضا کنید؛ یا شاید در اتاقی گیر افتاده‌اید و هیچ‌چیز دیگری به‌جز این کتاب در دسترس شما نیست و برای حواس‌پرتی، سرگرمی یا تفریح و کاهش خستگی آن را می‌خوانید.