معرفی و دانلود کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی

معرفی کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی

کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی نوشته‌ی پی یر امه توشار، اثری نظری در باب ماهیت هنر دراماتیک است که با رویکردی تحلیلی و مبتنی بر تجربه‌ی صحنه، به بررسی منطق درونی تئاتر می‌پردازد. این کتاب تئاتر را نه به‌عنوان بازتابی ساده از زندگی، بلکه به‌مثابه‌ی نظامی قانونمند و مستقل معرفی می‌کند که قواعد خاص خود را دارد؛ قواعدی که از دل ضرورت‌های اجرا، ریتم، حرکت، بیان و رابطه‌ی تماشاگر با صحنه استخراج می‌شوند.

درباره‌ی کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی

در کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی، یکی از بنیادی‌ترین اصول، حرکت به‌عنوان قانون اصلی بازی دراماتیک معرفی می‌شود. پی یر امه توشار حرکت را نه فقط به معنای جابه‌جایی فیزیکی بازیگر، بلکه به معنای تداوم کنش، تغییر وضعیت و پیشروی بی‌وقفه‌ی توهم نمایشی مطرح می‌کند. او نشان می‌دهد که توقف یا سکون طولانی، توهم را از میان می‌برد و تماشاگر را به تحلیل وا‌می‌دارد؛ درحالی‌که تئاتر باید پیوسته مخاطب را در تجربه‌ای آنی و زنده نگه دارد.

بخش گسترده‌ای از کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی نشر قطره به گفتار، فن بیان و ژست اختصاص دارد. نویسنده با نقد تصور رایج طبیعی حرف زدن، تاکید می‌کند که تئاتر ادامه‌ی مستقیم زندگی روزمره نیست. بیان نمایشی باید معنای عقلانی و عاطفی را با وضوح و سرعت منتقل کند. در تئاتر، کلمه تنها در نسبت با موقعیت، کنش و درگیری معنا می‌یابد. مثال‌های دقیق از راسین، ژیرودو و دیگر نمایشنامه‌نویسان نشان می‌دهد که حتی در نثر نیز ریتم پنهان حضور دارد و بازیگر موظف است این ریتم را کشف و آشکار کند. هماهنگی میان معنا و ریتم جمله، و نیز میان ریتم جمله و ریتم احساس تماشاگر، بنیان شکل‌گیری سبک است.

تماشاگر و صحنه؛ قاعده‌ی بازی

کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی پی یر امه توشار تلاش دارد نسبت میان حقیقت و ساختگی بودن را بررسی کند. تئاتر هنری است که آگاهانه بر قراردادی غیرواقعی بنا شده، اما باید احساسی واقعی‌تر از واقعیت در تماشاگر ایجاد کند. تمثیل آکروبات‌باز نشان می‌دهد که مخاطب با آگاهی از ساختگی بودن صحنه، همچنان می‌پذیرد که درون این دروغ آشکار، تجربه‌ای صادقانه بیابد. این پذیرش تنها زمانی ممکن است که اجرا از انسجام، ریتم و پیوستگی لازم برخوردار باشد.

پی‌یر امه توشار‬‏ در ادامه‌ی کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی، دکور و نورپردازی را نیز در چارچوب همین منطق تحلیل می‌کند. دکور زمانی ارزشمند است که تابع حرکت دراماتیک باشد و نظام ورود و خروج، تمرکز دیداری و سازمان فضایی کنش را تقویت کند. زیبایی صرف یا واقع‌نمایی افراطی، اگر با ریتم اجرا ناسازگار باشد، به شکست نمایش می‌انجامد. بنابراین هر عنصر صحنه باید در خدمت کلیتی ارگانیک قرار گیرد.

به تمامی علاقه‌مندان به هنرهای نمایشی که به دنبال منبع نظری و آموزشی کاربردی هستند، خرید کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی پیشنهاد می‌شود، پی یر امه توشار از چهره‌های مهم نظریه‌پردازی تئاتر و از جمله افرادی است که پلی میان تئاتر کلاسیک و تئاتر مدرن قرن بیستم ایجاد کرد. این کتاب توسط سارا عرب به فارسی ترجمه شده و نشر قطره آن را منتشر کرده است.

کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی برای شما مناسب است اگر

• به دنبال درک تفاوت بیان طبیعی و بیان نمایشی هستید و می‌خواهید بدانید چرا صحنه، قواعد خاص خود را دارد.
• می‌خواهید ریتم دیالوگ، سکوت و حرکت را به‌عنوان ابزارهای ساخت معنا بشناسید.
• به تحلیل نمونه‌های کلاسیک و مدرن تئاتر علاقه دارید و می‌خواهید کاربرد عملی آن‌ها را در اجرا ببینید.
• می‌خواهید بدانید چگونه هر عنصر صحنه، از صدا تا نور و بازیگران، باید در خدمت یک کلیت منسجم قرار گیرد تا فرمی یکپارچه بسازد.

در بخشی از کتاب طرفدار تئاتر یا قاعده بازی می‌خوانیم

آنچه به اثر هنری جایگاه و اعتبار می‌بخشد وحدت ارگانیک و سبک آن است، اما این معیارهای اساسی نباید ما را از دیگر قواعدی که بیشتر به فن و مهارت مربوط می‌شوند تا نبوغ غافل کند؛ قواعدی که بزرگ‌ترین نویسندگان هرگز از رعایتشان سر باز نزده‌اند، درحالی‌که بسیاری از نوآموزان پایبندی به آن‌ها را دون‌شأن خود می‌دانند. این افراد ما را به یاد آن علاقه‌مندان مبتکری می‌اندازند که بی‌وقفه دستگاه‌هایی برای جلوگیری از غرق شدن زیردریایی‌ها یا تصادف قطارها ابداع می‌کنند، اما کوچک‌ترین درکی از قوانین ابتدایی مکانیک ندارند و هیچ توجهی هم به آن‌ها نمی‌کنند.

بااین‌حال، مکانیک تئاتر با دقت زیادی وجود دارد و قوانینش نیز بسیار دقیق‌اند. در فصول قبلی، تصادفی با برخی از این قوانین مواجه شدیم، به‌ویژه قوانینی که توالی صحنه‌ها را شرطی می‌کنند. قوانین دیگری نیز وجود دارند که علاقه‌مندان به ملودرام و وودویل به‌خوبی از آن‌ها آگاه‌اند، مانند قوانین مربوط به «آمادگی» یا «ضربه‌ی تئاتری». قصد دارم ساختار نوعی تراژدی مثل فِدر و نوعی وودویل مثل ژرژ دَندون اثر فِیدو را از این منظر بررسی کنم و خواهیم دید که قوانین مشابهی در هر دوی آن‌ها دنبال شده است.

فِدر ساختار ملودرامی کلاسیک دارد. خلاصه‌ی داستان این موضوع را نشان می‌دهد:

تِزه، پادشاه آتن، ناپدید می‌شود. پسرش، هیپولیت، می‌خواهد به جستجوی او برود، اما فرماندار تِرامِن، با دوراندیشی و احتیاطی عاقلانه، مطلبی را به او گوشزد می‌کند:

چه کسی می‌داند، چه کسی می‌داند؟ آیا پادشاه، پدر شما،

می‌خواهد که در نبودش رازش فاش گردد؟

و هنگامی‌که ما به خود می‌لرزیم از اینکه در روزهای او چه می‌گذرد،

آن قهرمان، آرام، درحالی‌که هوس‌های تازه‌اش را از ما پنهان می‌دارد،

در انتظار معشوق فریب‌خورده‌ای است...

فهرست مطالب کتاب

مجموعه‌ى تئاتر امروز جهان
پیشگفتار مترجم
پیشگفتار
1. قاعده‌ی بازی
2. چرا از یاد برده‌ایم که تئاتر نوعی سرگرمی است؟
بخش اول
فصل 1: میزانسن
فصل 2: تکنیکی برای تئاتر وجود دارد؟
فصل 3: شخصیت‌های تئاتر
فصل 4: وضعیت
فصل 5: وحدت ارگانیک و سبک
فصل 6: هنر ترکیب‌بندی
بخش دوم
فصل 1: بازیگر
فصل 2: نقش‌ها یا تیپ‌های شخصیتی مختلف
فصل 3: مکان‌ها و جابه‌جایی‌ها
فصل 4: گفتار، فن بیان و ژست‌ها
فصل 5: دکور و نورپردازی
فصل 6: جمع‌بندی، نقش مردم
منابع فارسی
نمایه