بله
کتاب دیونیزوس اثری گران‌مایه از پی یر امه توشار، نویسنده‌ی فرانسوی است که در شکل‌دهی تئاتر قرن بیستم فرانسه نقش مهمی ایفا کرد. این کتاب بررسی جامع و دقیقی از اسطوره‌ی دیونیزوس به دست می‌دهد که خداوندگار جشن در اساطیر یونان است. جنبه‌های مختلفی از شخصیت دیونیزوس، از اسطوره‌شناسی تا تاثیرش در هنر و جامعه‌ی معاصر را می‌توان در این کتاب دید.
درباره‌ی کتاب دیونیزوس
پی یر امه توشار اثری انکارنشدنی در فضای فرهنگی زمانه‌ی خود داشته است. او بر نوسازی و اصلاح تئاتر فرانسه تاکید داشت و در کتاب دیونیزوس که یکی از مهم‌ترین آثار نظری اوست، با تحلیلی که از این اسطوره یونانی ارائه می‌دهد، ریشه‌های تئاتر را به یونان و خدای دیونیزوس می‌رساند؛ زیرا معتقد است خاستگاه تئاتر درواقع نمی‌تواند نبوغ یک فرد، تصادف یا اتفاقی غیرمنتظره باشد. این کتاب در میان منابع دیگر نظریه‌های تئاتر جایگاه ویژه‌ای دارد.
قطعاً شناخت یکی از بزرگ‌ترین نمادهای فرهنگ غرب درک دیگری منجر به درکی عمیق از آن خواهد شد. در کتاب حاضر دیونیزوس از همه طرف واکاوی می‌شود و از تاثیرات فرهنگی، اجتماعی و هنری او پرده‌برداری می‌گردد. پی‌یر امه‌توشار او را خدای شعر دیوانه‌وار و رهایی احساسات معرفی می‌کند و در پرتوی افسانه‌ی دیونیزوس ژانر، فضای تراژیک و کمیک، سبک، تئاتر حسی، تئاتر مبارز و... را بازتعریف می‌کند.
نویسنده هدف تئاتر را نشان دادن این نکته می‌داند که عشق، نفرت، خشم، شادی، ترس و احساسات انسانی دیگر تا چه اندازه می‌توانند گسترش پیدا کنند. شاید به همین علت هم هست که تئاتر را از سینما و رمان برتر می‌داند. چون بازیگران به‌صورت زنده احساسات انسانی را به عرصه‌ی وجود می‌آورند. همچنین پی‌یر امه‌توشار بر رابطه‌ی میان تماشاگر و صحنه و نقش مهم مخاطب در اثر هم تاکید دارد.
کتاب دیونیزوس یکی از کتاب‌های مجموعه‌ی تئاتر امروز جهان است که نشر قطره آن‌ها را منتشر می‌کند. دبیر این مجموعه‌ی ارزشمند قطب‌الدین صادقی است که نیازی به معرفی ندارد. در برابر مطالبات نیروی جوان امروزی برای یادگیری هرچه بیشتر و البته فراتر از هر زمان دیگری، نیاز به منابع و کتاب‌های پرمغز و علمی در زمینه‌های نظری و عملی تئاتر و هنر نمایش بیش از پیش حس می‌شود. این مجموعه برای کم‌کردن فاصله‌ی فنی و فکری هنرمندان و هنردوستان ایرانی با آخرین دستاوردهای روز جهان تعبیه شده است.
هنر دیونیزوسی در مباحث عملی و نظری
مباحث مطرح‌شده در این کتاب به‌گونه‌ای است که هم برای تدریس در دانشگاه‌ها و کلاس‌های درس مناسب است و هم برای ارتقای تجربیات عملی و اجرایی. پس خرید کتاب دیونیزوس می‌تواند برای خیلی از تئاتری‌ها مفید باشد.
خلاقیت‌های نمایشی نیاز به زیربنایی تئوریک دارند تا بتوانند به سامان برسند. به‌طور کلی مجموعه‌ی تئاتر امروز جهان سعی می‌کند در زمینه‌ی مباحث تاریخی، ژانر، سبک و تجربه‌های نوین کمبودهای موجود را برطرف کند. بد نیست یادآوری کنیم که این اثر منبعی کلاسیک در نظریه‌ی تئاتر است و همچنان در محافل تئاتری جهان به‌عنوان مستند از آن استفاده می‌شود.
کتاب دیونیزوس با ترجمه‌ی سارا عرب به همت نشر قطره منتشر شده است. این مترجم آثار دیگری هم از نویسنده به فارسی برگردانده و تلاش او برای حفظ و انتقال زیبایی‌های زبانی نویسنده‌ی این بزرگ در ترجمه‌ی فارسی آن ستودنی است.
کتاب دیونیزوس برای شما مناسب است اگر
- دوست دارید درباره‌ی اساطیر یونانی مطالعه کنید.
- نویسنده، کارگردان، بازیگر یا عاشق هنر نمایش هستید.
- می‌خواهید همه چیز را درباره‌ی دیونیزوس بدانید.
در بخشی از کتاب دیونیزوس: دفاعیه‌ای برای تئاتر می‌خوانیم
خطرناک است که درباره‌ی هدف یا مأموریت هنرها صحبت کنیم. تجربه نشان می‌دهد که هر فرد هدفی را به هنر نسبت می‌دهد که ایمان شخصی‌اش به او الهام می‌کند. بااین‌حال، اگر بپذیریم انسان از هنر دراماتیک چیزی طلب می‌کند که به‌ظاهر این هنر به او ارائه می‌دهد، یعنی آگاهی از پیوندی چندگانه و عمیق با دیگر انسان‌ها، آیا نمی‌توان این نیاز به ارتباط را به نیازی بنیادی‌تر و عمیق‌تر مرتبط دانست؟
ارسطو، و پس‌از او، تمام کلاسیک‌ها تأکید کرده‌اند که یگانه هدف هنر نمایشی لذت‌بخشی است. این واژه به‌ظاهر ساده و ناکافی است، چراکه بسیاری اوقات به‌عنوان سپری برای تمامی تسامح‌ها و ساده‌انگاری‌ها به کار گرفته شده است. بااین‌حال، این واژه همه‌چیز را بیان می‌کند: کنش برای انسان لذت‌بخش است، همین‌طور احساس همبستگی. اما درعین‌حال، این واژه هیچ نمی‌گوید، زیرا فقط مسئله را به عقب می‌راند.
بدون شک هر تلاشی برای توضیح منطقی و روان‌شناختی به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسد، جز جایگزین شدن رازی شناخته‌شده به‌جای راز ناشناخته‌ای دیگر، و این همان هنر فیلسوفان است. به همین دلیل، به‌نظر من، عاقلانه‌تر است که به قبل‌از ارسطو بازگردیم؛ به یکی از آن اسطوره‌های بزرگ، آن‌چنان ژرف و روشن که تمدن باستانی ازطریق آن رازهای خود را بهتر از زبان دانشمندانش بر ما آشکار کرده است.
