کیتی میچل یکی از سرشناسترین کارگردانان تئاتر در زمانهی ماست. او در کتاب حرفه کارگردان که چاپ نخست آن به سال 2008 بازمیگردد، به آموزش گام به گامِ نکاتی پرداخته که هر کارگردان تئاتری، محتاج دانستنِ آنهاست.
درباره کتاب حرفه کارگردان
کتاب حرفه کارگردان (The director's craft) یکی از بهترین و کاملترین آثاری است که در زمینهی آموزش کارگردانی تئاتر به رشتهی تحریر درآمده است. این کتاب که ذیل چهارده فصل مجزا تنظیم شده است، هر آنچه را که یک کارگردان تازهکار تئاتر، برای بدل شدن به استادی خبره در حیطهی کاری خود نیاز دارد، در اختیار وی میگذارد. از شیوهی گزینش متنی برای اجرا گرفته، تا شیوهی برخورد با بازیگران و دیگر عوامل صحنه در اتاق تمرین.
یکی از ویژگیهایی که کتاب حرفه کارگردانِ کیتی میچل را از سایر عناوین مشابه متمایز میکند، آن است که در این اثر، از مباحثی سخن به میان آمده که جای خالیشان در دیگر کتابهای آموزش کارگردانی احساس میشود. مباحثی نظیر کار با بازیگران، حضور در اتاق تمرین، کار با تیم تولید و گروه فنی و مواردی از این قبیل.
کتاب حرفه کارگردان به قلم علی اکبر علیزاد به زبان فارسی ترجمه شده است. علیزاد، از فعالان پرکار حوزهی هنرهای نمایشی و عضو هیئت علمی دانشکدهی سینما و تئاتر است. وی همچنین، سردبیری سه مجموعهی نشر بیدگل (مجموعهی نمایشنامهها، مجموعهی نظریه و اجرا و مجموعهی تئاتر) را بر عهده دارد. او در مقدمهی اثر پیش رو، انگیزهی خود از ترجمهی این اثر را، «بالا بردن توانایی سیستماتیک کارگردانهای جوان در مقاطع مختلف کاری و علمی» بیان کرده است.
کتاب حرفه کارگردان ذیل مجموعهی «مطالعات اجرا»ی نشر بیدگل به انتشار رسیده است.
نکوداشتهای کتاب حرفه کارگردان
-
کتاب حرفه کارگردان متنی دقیق و جامع در آموزش کارگردانی تئاتر است؛ متنی که میتوان آن را به عنوان مقدمهای برای آشنایی با آرای استانیسلاوسکی نیز در نظر گرفت. (Total Theatre)
-
کتاب حرفه کارگردان دارای سبکی واضح و بیابهام است. این اثر منبعی عالی برای دانشجویان رشتهی کارگردانی تئاتر به شمار میرود. (Teaching Drama)
-
یک راهنمای گام به گامِ منحصربهفرد برای آموزش کارگردانی بر روی صحنهی تئاتر. (Amazon)
کتاب حرفه کارگردان مناسب چه کسانی است؟
علاقهمندان به فعالیت در حوزهی کارگردانی تئاتر، مخاطبین اصلی کتاب حرفه کارگردان از کیتی میچل به شمار میروند.
با کیتی میچل بیشتر آشنا شویم
کیتی میچل (Katie Mitchell) زادهی سپتامبر 1964 و اهل کشور انگلستان است. او یکی از پرآوازهترین کارگردانان تئاتر در دوران معاصر به شمار میرود. وی تاکنون بیش از صد اجرای تئاتری را به روی صحنه برده است. در میان این اجراها، میتوان به نمایشنامههای شاخصی از نویسندگان شهیری چون آنتون چخوف، سارا کین و اوریپید برخورد کرد. کتاب «حرفه کارگردانِ» کیتی میچل، امروزه متنی کلاسیک در رشتهی کارگردانی تئاتر محسوب میشود.
جوایز و افتخارات کیتی میچل
- برندهی جایزهی Obie برای بهترین کارگردانی تئاتر
- برندهی جایزهی Golden Mask برای بهترین کارگردانی اوپرا
در بخشی از کتاب حرفه کارگردان میخوانیم
قبل از شروع کار روی یک نمایشنامۀ خاص، حتماً در تیم خلاق خود زبان مشترکی با افراد ایجاد کنید. این به معنی گذراندن وقت کنار هم، اشتراکگذاری تصاویر، صداها یا موسیقی است. اختلافنظر کارگردان و طراحان اغلب بهخاطر سوءتفاهم سرِ سادهترین واژهها (مثل «قرمز»)، یا واژههای پیچیدهای که اتمسفر را توصیف میکنند (مثل «تیره» یا «درخشان»)، ایجاد میشود. اگر باهم نمایشگاه یا سینما بروید، یا تصاویری از نقاش و عکاس موردعلاقهٔ خودتان را به اشتراک بگذارید، زبان روشنی ایجاد میکنید که میشود با آن در مورد اطلاعات بصری صحبت کنید.
زمانی را با طراح نور دنبال فیلمهایی بگردید که ایدههای نورپردازی خوبی به هردوتان بدهد، یا دنبال کار عکاسانی باشید که از نور و سایه استفادهای قوی میکنند. با طراح صدا (یا آهنگساز) به موسیقی یا اصواتی که موردعلاقۀ هردوتان هست گوش بدهید، و تحلیل کنید چرا قطعات خاصی نسبت به بقیه، تأثیر و معنای بیشتری برای شما دارند. این جلسات و مباحث باعث تغییراتی میشود که روابط کاری شما را نرمتر و کارآمدتر میکند. البته وقتی در مراحل ابتدایی کارتان هستید، شاید با طراحان یا آهنگسازان کارکُشتهای کار کنید که فرصت صحبتهایی مثل این را با شما نخواهند داشت.
در این موارد سعی کنید موقع خوردن قهوه صحبت کنید، و یادتان باشد برای انتقال آنچه دوست دارید یا میخواهید، از تصاویر یا موسیقی استفاده کنید نه کلمات. هر وقت امکان داشت، نتایج کار آمادهسازی را با تیم خلاقتان در میان بگذارید. اگر تحت فشار زمان بودید، مهمترین عنصر برای برقراری ارتباط با همه، رویدادهایی است که کنش حولوحوش آن ساختار پیدا میکند.
بله























