معرفی و دانلود کتاب چرا تئاتر؟: کتاب طلایی پنجم

معرفی کتاب چرا تئاتر؟: کتاب طلایی پنجم

کتاب چرا تئاتر؟ مجموعه جستاری به قلم نویسندگان و نظریه‌پردازان هنرهای نمایشی در سراسر جهان است که با تلاش کاتجی د گیست، کارمن هرنبوستل و میلو رائو ویراسته و گردآوری شده‌اند. هر نویسنده در جستار خود از زاویه‌ای منحصربه‌فرد به عرصه‌ی تئاتر و اهمیت آن می‌نگرد تا به پرسشی بزرگ و عمیق پاسخ دهد و اهمیت هنر نمایش را عیان سازد.

درباره‌ی کتاب چرا تئاتر؟

در دورانی که پاندمی جهان را فراگرفته بود و دنیای هنرهای نمایشی، تئاتر و انواع اجراهای زنده در رکود به سر می‌بُرد، گروه تئاتر ان‌تی‌گنت طی یک فراخوان جهانی، صد هنرمند سرشناس را دعوت کرد تا به این پرسش سترگ پاسخ دهند؛ اینکه چرا تئاتر تا این حد منحصربه‌فرد و زیبا و در عین حال ضروری است؟ کاتجی د گیست (Kaatje De Geest) در کنار کارمن هرنبوستل (Carmen Hornbostel) و میلو رائو (Milo Rau) پاسخ هنرمندان به این پرسش را در قالب کتاب چرا تئاتر (Why Theatre?) به انتشار رسانند.

درواقع گروه تئاتر ان‌تی‌گنت و انتشارات وربرشر ورلاگ با همکاری یکدیگر مجموعه‌ی کتاب‌های طلایی را در حوزه‌های متنوعی رقم زده‌اند و کتاب چرا تئاتر؟، پنجمین کتاب از این مجموعه محسوب می‌شود که به مقوله‌ی تئاتر و اهمیت آن می‌پردازد.

نگاه فلسفی، روانکاوی و اجتماعی به تئاتر

آنچه کتاب چرا تئاتر؟ را به اثری متمایز و خواندنی بدل می‌سازد این است که نگاه هنرمندان، منتقدان و نظریه‌پردازان مختلفی از سراسر جهان را پیش روی شما قرار می‌دهد؛ نگاه و نظریاتی که نه‌تنها تئاتر کلاسیک را مورد کاوش قرار می‌دهد، بلکه پرفورمنس آرت، رقص، اکتیویسم، تئاتر سیاسی و... را نیز از یاد نمی‌برد. از طرفی، نویسندگان جستارهای کتاب چرا تئاتر؟ هر کدام به شیوه‌ی خود به پرسش مورد نظر پاسخ داده‌اند و با ارائه‌ی پاسخ‌های کوتاه در قالب خاطره، مقاله، نامه، مانیفست و... بر جذابیت این اثر افزوده‌اند.

با اینکه یادداشت‌های پیش رو اغلب کوتاه و مختصرند اما هر یک در نوع خود نقاطی را روشن می‌کنند و نکات زیبایی‌شناختی، نقطه نظرات نقادانه و جذابیت‌های نهانی را آشکار می‌کنند. برخی نویسندگان در یادداشت خود با رویکردی فلسفی به تئاتر نگریسته‌اند، بعضی هم دید روانکاوی را چاشنی نوشته‌شان کرده‌اند. در جستارهای متعددی نیز نظریات عرفانی، اجتماعی و سیاسی نسبت به هنر تئاتر به چشم می‌خورد که هر یک می‌تواند دریچه‌ی تازه‌ای را در سپهر تفکر خواننده بگشاید.

تنوع نظرات در کتاب چرا تئاتر؟

شیوه‌های متفاوت نگرش به پرسش واحد چرا تئاتر؟ در دوره‌ی حساسی که هنرهای نمایشی در آن در حال رنگ باختن بوده، ویژگی مجذوب‌کننده‌ی این اثر است که به مقوله‌ی تکثر و تنوع آرا جانی دوباره بخشیده؛ به‍‌خصوص که ملیت متفاوت نویسندگان این تنوع فکری را پررنگ‌تر ساخته است. با این حال و با وجود تمام تفاوت‌های فکری و نظری، اغلب نویسندگان جستارهای کتاب چرا تئاتر؟ بر این موضوع مهم تأکید می‌ورزند که اجرای زنده افزون بر عنصر سرگرم‌کنندگی، به دلیل مواجهه‌ی مستقیم با مخاطب و بدن‌مندی اجراکننده به هنری ویژه بدل شده که در کمتر رسانه‌ای می‌توان مشابه آن را یافت.

با وجود اینکه در ظاهر یادداشت هنرمندان تلاش برای پاسخ به یک پرسش است اما در ورای آن این اثر دعوتی مکتوب است برای شناخت و درک دوباره‌ی هنر تئاتر. پس اگر شما هم برای شیفتگی بی‌حد خود نسبت به تئاتر پاسخی نمی‌یابید، بدون شک خرید کتاب چرا تئاتر؟ و همراه شدن با یادداشت‌های هنرمندان می‌تواند به شما کمک کند تا به جواب ویژه‌ی خودتان دست پیدا کنید.

ناگفته نماند که کتاب چرا تئاتر نشر نیماژ با ترجمه‌ی معین محب‌علیان به فارسی برگردانده شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

کتاب چرا تئاتر برای شما مناسب است اگر

• شیفته‌ی هنر تئاتر و نمایش هستید.
• دلتان می‌خواهد با نگاه هنرمندان و صاحب‌نظران جهان نسبت به هنر تئاتر آشنا شوید.
• می‌خواهید به درکی روشن نسبت به اهمیت تئاتر دست یابید.

در بخشی از کتاب چرا تئاتر؟: کتاب طلایی پنجم می‌خوانیم

چرا تئاتر؟ چون در فضای تئاتر و پرفورمنس چیزی ارزشمند از کنار هم نشستن و حرف‌نزدن وجود دارد، در توافقی اشتراکی که سکوتی شکل می‌گیرد (کم‌وبیش) سکوتی نوشته‌شده، کسب‌شده و حفظ‌‌شده که خودش را بر تمامی حضار آشکار می‌کند، همچنین در تعهدی پخش‌شده که کم‌وبیش تمرکزی در جهت مشخص دارد. چون در این‌چنین فضای تئاتری و پرفورمنس هرچقدر هم که شکننده و چالش‌برانگیز باشد، زنجیره‌ای پیچیده از مثلث‌سازی هم‌زمان امکان‌پذیر هستند.

مثلث‌سازی میان آن‌هایی که اجرا می‌کنند و آنانی که در مقام تماشاگران حاضر می‌شوند و عمیق‌تر شاید غیرمحتمل میان تمامی افرادی که حاضرند در فضای پرفورمنس و همه‌ی آن‌هایی که حاضر نیستند، آن‌هایی که بیرون هستند، غایب‌اند، شرکت نکرده‌اند، میلی برای توجه یا نیازی برای شرکت ندارند. چون‌که این تثلیث‌ها -فرایندهای زنده‌ی مکان‌یابی اجتماعی و اکتشاف نسبی که اجرا خودش طلب می‌کند- ابزارهایی مهم برای سنجش هویت ما محسوب می‌شوند، هویتی که ممکن است باشیم یا می‌توانستیم باشیم و آنچه که نیستیم.

چون‌که این فرایندهای اندازه‌گیری (درک، احساس، حساس‌بودن به چیزی) هم‌جواری و فاصله، تشابه و تفاوت تا جایی که من می‌فهمم، اساس‌های عمیق بر مفاهیمی ازجمله اخلاق، سیاست و سؤال‌هایی از رابطه‌ی شکل‌گرفته‌اند. چه کسی حاضر است؟ و چون تئاتر و پرفورمنس همان‌طور که پیداست قدمتی طولانی دارند، با ساختارهای مشکل‌ساز انتظار و قدرت درهم تنیده‌اند، چراکه با اقتصاد نیز زلفی گره زده‌اند و همیشه زیر پرچم سرمایه‌داری بوده‌اند. بااین‌وجود، فضاهایی هست که می‌توانیم آزمایش تفکرِ ملموس را در آن‌ها اجرا کنیم، مذاکره‌ای لب تیغ میان فردیت خودمان و هویت‌های اشتراکی که نامش را می‌شود دردسر همگانی نامید. چون اینجاوآنجا مشاهده‌کنندگانی وجود دارند و ما نیز مورد تماشا قرار می‌گیریم و همیشه هوای یکسانی را استنشاق می‌کنیم؛ از این‌رو ما نویسندگان متقابلی از هر سکوت در هر مکث هستیم، موضوعاتی که هم‌جواری، فاصله، تفاوت و تشابه ما را انعکاس می‌دهند و در ارتباط با احتمالات و مسئولیت‌های رابطه در حجمی فراتر از جهان قرار می‌گیرند.

فهرست مطالب کتاب

یادداشت مترجم
سرمقاله
سفری دائمی از شک و آزمایش؛ محمد آل عطار
چیزهایی که از دست می‌دهم؛ لولا آریاس
تئاتر به‌عنوان مسیری معنوی؛ هکتور آریستیزابال
شاه لیر/بازگشت به تئاتر گذشته (تئاتر بک‌توبک)
تئاتر اندیشکده؛ یائل بارتانا
هوای مشابه؛ وینست بودریلر
نجات جهان؛ ژروم بِل
انسان تئاتری؛ چُکری بِن چیخا
چرا و چرا؟؛ تئاتر نان و عروسک
مسئله‌ی تولید هنر نیست، بلکه به کار بستن آن است؛ تانیا بروگوئرا
تعلیق انکار؛ لوندا کاسِلا
هنر آنانی که جسارت می‌کنند؛ نورا چیپامیر
درباره‌ی بازیگری مبتذل؛ بِنی کلائسِنز
از سرمایه‌داری وحشی و پرفورمنس پدرسالاری در زندگی‌هایمان؛ کالِکتیوو لاستِسیس
خانه, کِلی کوپر
نامه‌ای به رقص؛ آنه تِرِسا کرسمائکر
من تئاتر بودم اما تئاتر هیچ‌وقت من نبود؛ میهائلا دراگان
همه‌ی دنیا صحنه است (واقعاً؟)؛ رادها دی سوزا
تئاتر سرگرمم نمی‌کند؛ تانیا آل خوری
شام سِروشده؛ نیکولتا اِسینِنکو
حتی مردگان هم در امنیت نخواهند بود، اگر دشمن پیروز شود؛ داگلاس اِستیوام (اِم‌اس‌تی)
یک روز ما آزاد خواهیم شد (سرگرمی اجباری)؛ تیم اِچلز
نگه داشتن آسمان؛ سیبِل فورجاز
در تئاتر، غیاب، محوشدگی و بدن‌ها؛ اُلیویر فرلجیگ
می‌دانی که در پی‌اش هستی؛ گروه گُب
همه دیگران را خورده است؛ جولیان گُسِلین
با یکدیگر در تاریکی؛ سباستین هاندریک (یاغی خاموش)
برای زندگیِ در جریان؛ فلورنتینا هُلزینگر
زندگی در تئاتر؛ هاسین-شیِن هووانگ
آیا نیاز است که بیشتر بگویم؟؛ ایسابل هوپرت
رؤیاهای خیس؛ مانوئلا اینفانته
وقتی هنوز نمی‌دانیم که تئاتر چیست؛ کریستین جاتاهی
هر کاری انجام می‌دهید تئاتر است؛ جوجو و جویی (خانه‌ی فراوانی)
از وانمودکردن دست برداریم؛ جان جوردن
چون‌که؛ استفان کائگی (ریمینی پروتُکل)
آ از ب بیشتر نیست؛ الکساندر کارشنیا (و کمپانی و شرکا)
بازی بی‌پایانِ‌شدن؛ سوزان کِنِدی
ایده‌ی کمتر خوب؛ ویلیام کنتریج
هیچ‌وقت جواب ملموسی برایش شکل نمی‌گیرد؛ امیررضا کوهستانی
اُپرای ما یک پیکر، ظرف و یک روستا است؛ آینو لابِرِنز
از درون به برون آمدن؛ سیدی لاربی چِرکااُیی
بدن‌شدگی؛ اورسینا لاردی
نیاز به همراه دارم؛ جان لائورز (نیدکمپانی)
بگذارید مورد تهاجم قرار بگیریم؛ مارکو لایِرا
تئاتر به موزه تعلق دارد؛ جیمز لیدبیتر (جاروبرقی)
چرا ستارگان دریایی؟؛ فِری لِیسِن
درباره‌ی شخص غیرقابل‌توصیف: مفهومی عرفانی؛ آنجِلیکا لیدل
آزمایشگاه‌های آینده؛ ماتهیاس لیلِنتهال
تعلیق آزادی؛ ادوارد لوئیس
تئاتر به‌مثابه‌ی گروه؛ فلوریان مالزاچِر
ایجاد اقلیمِ تغییر؛ کیتی میشل
تغییرات دائمی؛ سانجا میترویچ
نوعی کتاب پیدایش؛ آرین نوشکین
تکنسین‌های دینوسوس؛ اِرمانا مُنتاناری و مارکو مارتینِلی (تئاتر دِله آلبه)
ضمیمه؛ مایای مورگِنستِرن
نقش تئاتر در مقابله با هژمونی نئولیبرال؛ چانتال موفه
تئاتر همیشه وجود خواهد داشت؛ یولاندا اِم پِله
میان اینجا و آنجا؛ ربیع اِم روئه
تبعید و قلمرو؛ کُرنل موندرُزکو
چرا از مسئولیت به شگفتی؛ اُگوتو مورایا
خروج دوم بعدِ روح؛ اِن گانجی موتیری
تئاتر چون‌که آزادی؛ جِتون نِزیراژ
سلام تاریکی؛ دانیلا نیکولو و انریکو کَزاگرنده (موتوس)
تئاتر آسیب‌پذیر؛ بوریس نیکیتین
چرا تئاتر؛ مارکوس اُهرن
ورود خیال به زندگی و زمینه‌ای‌شدن؛ توشیکی اُکادا
ما همچون تماشاگر در اکنون می‌نشینیم؛ سوزان اُستِن
حالت‌های اضطراری؛ توماس اُسترمایر
همچون نفس‌کشیدن؛ بشرا اُیزگوئن
علف روی صحنه سبزتر است؛ لیئس پاولز
محض رضای خدا چرا؟؛ لوک پِرسوال
پرورش جسارت؛ آلاین پلاتِل
این یک فیلم ضبط‌شده است؛ رِنه پُلِش
آیین ضروری؛ مخلد راسم
تئاتر مکان حقیقت است؛ میلو رائو
دست به اجرای دیگر بزن؛ فالک ریشتر
ماندن در زندگی؛ تیاگو رودریگز
پرده باید در سمت درستی بالا برود؛ کاترین رُگلا
بخشی از سند؛ پیا ماریا رول و هانان بنامار
اعتقادداشتن قبل‌از دیدن؛ دیدیئر رویز
ساخت جهان جدید؛ امیر صبرا (استودیو 048)
چرا هنر، چرا الان، چرا تابه‌حال؟؛ فرح صالح
در فضاهای بسته؛ فابین شِیدلِر
چرا عزیزم؟؛ دنیس سِیدل
آنتی‌بادی در برابر دروغ‌ها؛ کیریل سِرِبرِنیکوف
به‌آرامی از لحاظ احساسی اوج‌گرفتن؛ او او ستاره
از زمانی که یادم می‌آید مشغول اجراکردن هستم؛ بوهلِبِزوی سیوانی
کمبود ضمانت؛ مارتِن اسپانگبرگ
نصف جهان؛ وِیت اسپرنجر
به‌سمت پرفورمنس رهایی‌بخش؛ لارا و یوناس استال
دسته‌های روحی؛ بُتهو استراس
همه‌چیز را اشتباه فهمیدیم؛ تیا توپاجیک
بعضی‌ها اسمش را جهان می‌گذارند، من نامش را تئاتر می‌گذارم؛ کارول یومولینگا کارِمِرا
آشفته‌کننده‌ها؛ ایگور واموس (افراد بله‌قربان‌گو)
هنر یک حقوق بشر است؛ ایوو وان هُوِ
جهانی که به بازسازی بی‌وقفه نیازمند است؛ گیزل ویِنه
شرایط اجتماع؛ دیمیتری ویلنسکی (چتو دلات)
دیوار پنجم؛ مارک-آنتوین وومیلیا
همه‌چیز گشوده است؛ ساشا والتز
چرا نه؟؛ مییِت وارلُپ
عشق دشوار؛ جوآنا وارسزا
ادراک‌ناپذیری؛ آپیچاتپُنگ ویراسِتهاکول
تشدید؛ زِنتروم فور پلیتیشه شُنهِیت
هنر آشکارکردن؛ دومینیک زیگلِر