کتاب رام کردن زن سرکش: کتاب ششم مجموعه شکسپیر خندان

بعضی داستان‌ها درباره‌ی عشق‌اند، بعضی درباره‌ی ازدواج، و بعضی مثل کتاب رام کردن زن سرکش درباره‌ی این‌که در نهایت چه کسی کوتاه خواهد آمد. این نمایشنامه‌ی بحث‌برانگیز شکسپیر، حالا در بازنویسی سید نوید سید علی اکبر با زبانی روان و امروزی، برای مخاطب نوجوان دوباره روایت شده است. نسخه‌ای که هم قصه را پیش می‌برد و هم خواننده را وادار می‌کند پشت لبخندها، به معنای رام‌شدن و افتادن در بازی قدرت کمی بیشتر فکر کند.

درباره‌ی کتاب رام کردن زن سرکش

اگر شکسپیر امروز زنده بود و در شبکه‌های اجتماعی فعالیت می‌کرد، احتمالا رام کردن زن سرکش بیشترین بحث و جدل را زیر پست‌هایش راه می‌انداخت. نمایشی که می‌شود به آن خندید، درباره‌اش مکث کرد و با نگاهی دقیق‌تر، لایه‌های پیچیده‌تری از آن بیرون کشید. این اثر از آن نمایشنامه‌هایی است که قرن‌هاست خوانندگان و تماشاگران را درگیر نگه داشته و هر نسل، برداشت تازه‌ای از آن ارائه داده است. نسخه‌ای که پیش رو دارید، بازآفرینی همین نمایشنامه‌ی کلاسیک برای مخاطب نوجوان است: رام کردن زن سرکش (The Taming of the Shrew) نوشته‌ی سید نوید سیدعلی‌اکبر، اقتباسی آزاد و امروزی از اثر مشهور ویلیام شکسپیر (William Shakespeare).

داستان در شهر پادوآ می‌گذرد؛ جایی که دو خواهر با دو شخصیت کاملا متفاوت زندگی می‌کنند. بیانکا آرام، مودب و محبوب است؛ تصویری از زنی که جامعه به‌راحتی می‌پذیرد. در مقابل، کاترینا زبانی تند، رفتاری مستقل و روحیه‌ای سرکش دارد. پدر خانواده قانونی گذاشته که تا کاترینا ازدواج نکند، بیانکا اجازه‌ی ازدواج ندارد و همین قانون ساده، ماجرا را به مسیری پرهیاهو می‌کشاند. ورود پتروچیو، مرد حیله‌گر و دغل‌باز، با نقشه‌ی تصاحب ثروت و به زیر سلطه‌ی خود درآوردنِ کاترینا، نقطه‌ی آغاز بازی قدرتی می‌شود که محور اصلی نمایش را شکل می‌دهد.

رام کردن یا رام شدن؟ مسئله این است

در رام کردن زن سرکش، شکسپیر بیش از هر چیز به سازوکار قدرت در روابط انسانی می‌پردازد؛ نمایشی که ازدواج را به‌عنوان میدان مذاکره، معامله و گاه اجبار به تصویر می‌کشد. کاترینا شخصیتی است که با هنجارهای پذیرفته‌شده‌ی جامعه‌ی مردسالار زمانه کنار نمی‌آید و همین نافرمانی او را به مسئله‌ای تبدیل می‌کند که باید حل شود. نمایشنامه عمدا مفاهیمی چون رضایت و تحمیل را مبهم نگه می‌دارد و مخاطب را در موقعیتی ناآرام قرار می‌دهد: آیا کاترینا در پایان تغییر کرده، یا تنها آموخته چگونه در ساختاری نابرابر به بقای خود ادامه دهد؟ همین ابهام اثر را از داستانی ساده‌ی درباره‌ی ازدواج فراتر برده و آن را به متنی ماندگار درباره‌ی قدرت، هویت و نقش‌های تحمیلی اجتماعی تبدیل می‌کند.

جذابیت رام کردن زن سرکش در همین دوپهلو بودن آن است. متن به‌گونه‌ای نوشته شده که هم می‌توان آن را یک کمدی کلاسیک دانست و هم متنی که امکان خوانش و بررسی نقادانه را به مخاطب می‌دهد. خواندن این کتاب فرصتی است برای خندیدن، اندیشیدن و بازنگری در کلیشه‌هایی که هنوز هم بعید نیست در اشکالی تازه تکرار ‌یابند. این کتاب را می‌توانید از نشر هوپا بخوانید و لذت ببرید.

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از کتاب رام کردن زن سرکش

• رام کردن زن سرکش الهام‌بخش اقتباس‌های متعددی بوده است؛ از فیلم موزیکال مرا ببوس کیت 1953 تا نسخه‌ی مشهور فرانکو زفیرلی در سال 1967 با بازی الیزابت تیلور و ریچارد برتون. این نمایشنامه بعدها در قالب یک فیلم تلویزیونی ایتالیایی و همچنین در اقتباس مدرن 10 چیز درباره‌ی تو که ازشان متنفرم 1999 بازآفرینی شد؛ فیلمی که داستان شکسپیر را به فضای دبیرستانی معاصر منتقل کرد و نشان داد این اثر همچنان با پیشروی زمانه قابلیت سازگاری دارد.

کتاب رام کردن زن سرکش برای شما مناسب است اگر

• دوست دارید به مطالعه‌ی نمایشنامه‌های شکسپیر بپردازید.
• مخاطب نوجوانی هستید که می‌خواهید اولین تجربه‌ی جدی‌تان از شکسپیر، ساده و جذاب باشد.
• به داستان‌های کلاسیک علاقه دارید اما ترجیح می‌دهید آن‌ها را با زبانی امروزی و روان بخوانید.
• از روایت‌های طنزآمیز و دیالوگ‌های شوخ‌طبعانه لذت می‌برید.
• از کتاب‌هایی خوشتان می‌آید که شما را به قضاوت، پرسش و تفسیر شخصی دعوت می‌کنند.

در بخشی از کتاب رام کردن زن سرکش: کتاب ششم مجموعه شکسپیر خندان می‌خوانیم

باپتیستا روی صندلیِ پشت پیانو نشست و گفت: «خب... خب... باید کاترینا، دخترم، هم شما رو ببینن و بهتون دِل ببندن آقا!»

پتروچیو با صدای بلند خندید و گفت: «کاتی؟ قبول می‌کنه پاپی! هیچ دختری رو نمی‌شناسم که بتونه جلوی طوفان بایسته. عشق من مثل طوفان اون رو می‌بلعه پاپی. راستی! می‌خواستم بدونم که به‌عنوان جهیزیه به همسرم، کاتی، چی می‌دین؟»

باپتیستا گفت: «بیست‌هزار سکه به او می‌بخشم. بعد از مرگ من هم نیمی از املاک من برای کاتریناست. من که به‌جز این دو تا دختر کسی رو ندارم.»

پتروچیو دستش را روی شانه‌ی هورتنسیو گذاشت و گفت: «پاپی! از مردم شهر شنیده‌ام که شما برای دختر کوچیکتون دنبال معلم موسیقی هستین. دوستِ من موسیقی‌دان نابغه و باتجربه‌ایه. اهل وروناست. امیدوارم هدیه‌ی خوبی برای شما و دختر کوچیکتون باشه.»

هورتنسیو سرش را پایین انداخت و با دندان پوست لب‌هاش را کَند. دل توی دلش نبود و انگشت‌هاش یخ کرده بود و می‌لرزید.

باپتیستا گفت: «البته آقای پتروچیو! چه هدیه‌ی عزیزی برای ما آوردین! خدمتکار راهنمایی‌تون می‌کنه آقای هورتنسیو. من هم شما رو تنها می‌گذارم تا با کاترینا صحبت کنین آقای پتروچیو!»