کتاب زندگی عاطفی نوجوانان: بزرگ کردن نوجوانانی همراه، همدل و توانمند

دوران نوجوانی سرشار از احساسات شدید و پیش‌بینی‌ناپذیر است؛ لحظه‌ای سرخوشی و استقلال، لحظه‌ای خشم یا انزوا. کتاب زندگی عاطفی نوجوانان نوشته‌ی لیزا دمور با زبانی روشن و علمی نشان می‌دهد این فرازوفرودها بخشی طبیعی از بلوغ عاطفی‌اند و می‌توان به جای کنترل یا ترس، آن‌ها را فهمید و هدایتشان کرد. این کتاب که در لیست پرفروش‌ترین‌های نیویورک‌تایمز نیز قرار دارد، راهی است برای تبدیل رابطه‌ی پرتنش با نوجوان، به گفت‌وگویی آگاهانه و سرشار از لذت و اعتماد.

درباره‌ی کتاب زندگی عاطفی نوجوانان

احتمالاً شما هم در اطرافتان نوجوانی دارید؛ فرزندی، خواهرزاده‌ای، یا دانش‌آموزی که گاهی شاد و پرانرژی است و ساعتی بعد در اتاقش را می‌کوبد و به سکوت پناه می‌برد. یک روز از اضطراب امتحان حرف می‌زند و روز دیگر بی‌هیچ دلیل روشنی غمگین و خاموش است. شاید دیده‌اید که با دوستانش گرم می‌گیرد اما با شما فاصله می‌گیرد، یا در پاسخ به دلسوزی‌هایتان همیشه برحق است و ادعا می‌کند که بقیه هیچ نمی‌فهمند که او چه می‌کشد. در چنین لحظه‌هایی، بسیاری از والدین با نگرانی، خشم و درماندگی وسط این بلبشو سرگردان‌اند.

کتاب زندگی عاطفی نوجوانان (The Emotional Lives of Teenagers) نوشته‌ی لیزا دمور (Lisa Damour)، دقیقاً در همین نقطه به یاری می‌آید؛ کتابی که با زبانی روشن و صمیمی توضیح می‌دهد چه چیزی پشت رفتارهای پرنوسان یک نوجوان پنهان است، چرا این احساسات بخشی طبیعی از رشد روانی او هستند، و چگونه می‌توان به‌جای کنترل یا نادیده‌گرفتنشان، به او کمک کرد تا یاد بگیرد احساساتش را بشناسد، بفهمد و مدیریت کند. این کتاب، نگاهی تازه به نوجوانی است؛ دوره‌ای که اگر آن را با درک و همدلی طی کنیم، می‌تواند به زیباترین و سازنده‌ترین فصل رابطه‌ی والد و فرزند بدل شود.

از طوفان تا تفاهم: راهی برای عبور از بحران‌های دوره‌ی نوجوانی

نویسنده در پنج فصل، از مواردی چون باورهای نادرست درباره‌ی عواطف و تأثیر جنسیت بر بیان احساسات تا شناخت مغز نوجوان و آموزش مهارت‌های بیان و مدیریت هیجان، گام‌به‌گام والدین را راهنمایی می‌کند. مفاهیم کتاب با نثری ساده و ملموس پیش می‌رود و نشان می‌دهد که احساسات نوجوان نشانه‌هایی از جهان درونی او هستند که به‌جای اینکه به عنوان نقص دیده شوند، باید شنیده شده و درک شوند. نویسنده با مثال‌هایی ملموس مانند نقل‌مکان ناگهانیِ نوجوانی به نام ویل در مقدمه‌ی کتاب، نشان می‌دهد که حتی واکنش‌های به ظاهر غیرعادیِ نوجوانان نیز می‌تواند طبیعی باشد و به صبوری، همراهی و راهنمایی هوشمندانه نیاز داشته باشد.

یکی از بزرگ‌ترین دستاوردهای این کتاب، اصلاح مفهوم سلامت عاطفی و توانایی مدیریت احساسات است. نویسنده با رویکردی همدلانه، علمی و استادانه نشان می‌دهد که قدم اول در همراهی با نوجوان، بیش از هر چیز شنیدن و پذیرفتن و به رسمیت شمردن احساسات اوست. این کتاب با سرپرستی عباس ناصری و تیم ترجمه‌ی انتشارات نوجهان به چاپ رسیده و در اختیار مخاطبان قرار گرفته است.

نکوداشت‌های کتاب زندگی عاطفی نوجوانان

• کتاب زندگی عاطفی نوجوانان کاری بسیار ساده و در عین حال بسیار دشوار انجام می‌دهد و کمک می‌کند خود را برای شادی‌ها و طوفان‌هایی که در راه‌اند، آماده کنم. (روزنامه Slate)
• سرشار از موقعیت‌های قابل‌درک، مثال‌های ملموس و پیشنهادهایی برای گفت‌وگوهای سازنده، این کتاب مورد استقبال والدین و هر کسی که با نوجوانان کار می‌کند قرار خواهد گرفت. والدینی که به دنبال توصیه‌های به‌موقع و دلگرم‌کننده هستند، آن را در زبانی ساده و قابل‌فهم خواهند یافت. (Booklist)
• راهنمایی آرام، خردمندانه و همدلانه برای عبور از دوره‌ای دشوار، هم برای نوجوانان و هم برای والدین. (Kirkus Reviews)
• لحن بی‌تکلف لیزا دمور باعث می‌شود این کتاب مانند گفت‌وگویی دوستانه به نظر برسد، در حالی که مباحث روان‌شناسی آن دیدگاه‌های ارزشمندی درباره بنیان‌های علمی دوران نوجوانی ارائه می‌دهد. والدین نوجوانان حتماً باید نگاهی به این کتاب بیندازند. (Publishers Weekly)

کتاب زندگی عاطفی نوجوانان برای شما مناسب است اگر

• والد یا مربی نوجوانی هستید و می‌خواهید عواطف پیچیده و گاه متغیر او را بهتر درک و مدیریت کنید.
• به دنبال راهکارهای عملی و علمی برای گفت‌وگو با نوجوان‌ها درباره احساسات، خشم، غم، اضطراب و عزت‌نفس هستید.
• نگران سلامت روان فرزندتان هستید و می‌خواهید بدانید چه زمانی واکنش‌های عاطفی طبیعی‌اند و چه زمانی نیاز به مداخله تخصصی وجود دارد.

در بخشی از کتاب زندگی عاطفی نوجوانان: بزرگ کردن نوجوانانی همراه، همدل و توانمند می‌خوانیم

وقتی نوجوانتان به شما اطمینان می‌دهد که در مهمانی مشروب نخواهد خورد، به او بگویید «خیلی خوشحالم این را می‌شنوم. حالا اگر ببینی همۀ دوستانت در حال مشروب خوردن هستند، چطور سر تصمیمت می‌مانی؟» نوجوان‌های باهوش طیفی از استراتژی‌ها را برای ماندن در مسیر درست به کار می‌گیرند. نوجوان‌هایی که ماشین دارند معمولاً برای رساندن دیگران به مقصدشان داوطلب می‌شوند، برای همین راحت‌تر مشروب و مواد مخدر را رد می‌کنند. بعضی شرایط خودشان را شرح می‌دهند و توضیح می‌دهند چرا مشروب نمی‌خورند. مثلاً از سابقۀ سوءمصرف مواد در خانواده‌شان می‌گویند، یا از پدر و مادر سخت‌گیری که اگر دست از پا خطا کنند آن‌ها را به مدرسۀ نظامی می‌فرستند. اصلاً لزومی ندارد آنچه نوجوان‌ها برای ایمن نگه داشتن خود به همسالانشان می‌گویند واقعی باشد. فقط باید قبل از آن‌که با میدان مینِ شناخت داغ روبه‌رو شوند، آن را تشخیص دهند. چون در آن موقعیت بعید است بهترین ایده‌ها به ذهنشان برسد.

البته استفاده از شناخت سرد برای این‌که مطمئن شویم نوجوان‌ها در شرایط شناخت داغ برنامه‌های ایمنِ مؤثری دارند تضمین نمی‌کند که هیچ اشتباهی رخ ندهد. بزرگسالان هم نمی‌توانند تمام ریسک‌های نوجوان‌ها را پیش‌بینی کنند. پدر و مادر من حتی نمی‌دانستند چیزی به نام اسکیچینگ وجود دارد. با این حال، درک این‌که بسترهای اجتماعی بر استدلال‌ورزی نوجوان دربارۀ ریسک‌ها تأثیر می‌گذارند به ما و نوجوان‌هایمان کمک می‌کند تا با این واقعیت کنار بیاییم که عواطف نوجوان ممکن است گاهی قوۀ تشخیص او را تضعیف کند.