بله
وقتی از فلسفی بودن غذا صحبت می کنیم، از چه صحبت می‌کنیم؟ مقالات گردآمده در کتاب فلسفه و غذا، غذا را نه به‌مثابه‌ی یک چیز صرفاً خوراکی، بلکه به‌عنوان موضوعی فلسفی تحلیل می‌کنند. غذا در این رویکرد، نمایانگر ارزش، نوستالژی و مضامین اجتماعی و فرهنگی است. از تجربه‌ی طعم و زیبایی‌شناسی در آشپزی گرفته تا نقش غذا در آیین‌های اجتماعی، فریتس آلهوف و دیو مونرو نشان می‌دهند که غذا چگونه در میانجی‌گری فرهنگی، نقش ایفا می‌کند.
درباره‌ی کتاب فلسفه و غذا
هر چیزی می‌تواند فلسفی باشد؛ حتی غذا و شاید به‌ویژه غذا. چرا؟ چون غذا تنها ماده‌ای خوراکی نیست؛ تجربه‌ای چندوجهی است که با هویت، اخلاق، زیبایی‌شناسی، سیاست، زیست روزمره و نوستالژی در هم می‌آمیزد. در یک لقمه می‌توانیم جهانی از معنا، باور و احساس را بچشیم. کتاب فلسفه و غذا (Food and Philosophy: Eat, Think, and Be Merry)، با همین رویکرد توسط فریتس آلهوف (Fritz Allhoff) و دیو مونرو (Dave Monroe) گردآوری شده است.
بخور، بیندیش و شاد باش!
فلسفه، هنر پرسیدن سؤال‌های اساسی است. وقتی بپرسیم «چه چیزی غذا را خوشمزه می‌کند؟»، «آیا خوردن حیوانات اخلاقی است؟»، یا «چرا در فرهنگ ما فلان غذا محبوب نیست؟»، وارد قلمرو سیاسی می‌شویم. غذا با تمام سادگی‌اش، ظرفی برای اندیشیدن است. اندیشیدن درباره‌ی خود، دیگری و جهان. به باور نویسندگان کتاب فلسفه و غذا، غذا می‌تواند ابزاری برای تأمل فلسفی باشد. مباحث جذابی مانند ذائقه‌ی غذایی، هویت فرهنگی، سیاست خوراک، زیبایی‌شناسی آشپزی و مسئولیت‌های اخلاقی پشت میز غذا، در این کتاب ارائه شده است.
کتاب فلسفه و غذا مجموعه‌ای از مقالات به قلم نویسندگان مختلف است که زیر نظر فریتس آلهوف و دیو مونرو گردآوری و تألیف شده است. این کتاب به کوشش گروهی از مترجمان به فارسی برگردانده شده و به همت نشر هنوز، چاپ و منتشر شده است.
نکوداشت‌های کتاب فلسفه و غذا
- چه کتاب نایاب و درخشانی! قطعاً آشپزها باید با فوت‌و‌فن‌های ظریف آشنا باشند، از دانش علمی پخت و پز بهره‌مند باشند و به مواد اولیه‌ی خالص احترام بگذارند. اما حالا بیش از هر زمان دیگری، اگر کسی بخواهد در زمینه‌ی آشپزی بدرخشد، باید به اصل بنیادین اینکه «چرا ما غذا را ستایش می‌کنیم؟» آگاه باشد و دغدغه‌ی آن را داشته باشد. مطالعه‌ی این اثر ژرف، برای همه، نه فقط آنان که در هنر آشپزی فعال هستند، بلکه برای هر کسی که به غذا علاقه‌مند است ضروری است. (چارلی تروتر، آشپز و رستوران‌دار آمریکایی)
- کتاب فلسفه و غذا، دیدگاهی دلنشین و چشیدنی را از دنیای خوراک و فلسفه ارائه داده و نشان می‌دهد که این دو مضمون، برخلاف تصور، متضاد یکدیگر نیستند؛ بلکه مکمل یکدیگرند. (گراهام الیوت، سرآشپز رستوران)
- فلسفه و غذا کتابی است که با اشتیاق آن را کنار تختمان می‌گذاریم؛ تا در سکوت شب به آن بیندیشیم. (اندرو دورننبورگ و کارن پیج، نویسندگان کتاب چگونه سرآشپز شویم)
کتاب فلسفه و غذا برای شما مناسب است اگر...
- فلسفه را در تمام پدیده‌ها جستجو می‌کنید و فلسفی زیستن شعار شما است.
- به غذا و فرهنگ غذایی ملل مختلف علاقه‌مند هستید.
- به‌صورت حرفه‌ای به آشپزی مشغول هستید و مطالب مرتبط با این رشته برای شما جذاب است.
در بخشی از کتاب فلسفه و غذا: بخور، بیندیش، شاد باش می‌خوانیم
رژیم غذایی در ایالات متحده طی سال‌های دهۀ 1950 و 1960 اغلب شبیه رژیم غذایی ایالات متحده در گذشته بود: گوشت، سیب‌زمینی، یکی از سبزیجات و شاید نوعی میوه برای دسر. با این حال، منابع غذایی اکثراً در راستای هدف تجاری به شکل کنسرو، بسته‌بندی، یخ‌زده یا غذای فوری تهیه می‌شد. مصرف غذا پای تلویزیون گسترش یافت، و همۀ غذاهایی که فوری آماده می‌شدند از جمله: شیر، پورۀ سیب‌زمینی، نوشابۀ پرتقالی و غیره. سایز بشقاب‌های غذا هم زیاد شد. با افزایش ارائۀ غذا در قالب غذای یخ‌زده و بسته‌بندی شده، دسرها نیز استادانه‌تر عرضه شدند. حالا دیگر با سرو بیشتر گوشت و انواع دسرها که از قدیم بسیار گران بودند و استفادۀ کمتر از نان و سیب‌زمینی، ثروت‌مان را به نمایش می‌گذاشتیم.
به کارگیری ماشین‌های صنعتی به جای کارگران ماهر که در تولید به امری طبیعی بدل شده بود، به آشپزخانه‌ها هم سرایت کرد. اندک مهارت‌های فردی در زمینۀ آشپزی و دانش غذایی افراد که از تحولات ذاتی سیاست کشاورزی آمریکایی جان به در برده بود، به دلیل عدم‌استفاده دچار افول شد. نیازی به تشخیص تازه بودن یا جا افتاده بودن غذا نبود، چراکه غذاها کنسرو، یخ‌زده، یا بسته‌بندی بود. نیازی نبود خودتان غذا درست کنید، می‌توانستید آن را بخرید. آشپزی کم‌کم تبدیل شد به گرم کردن غذای آماده. در مجلات آشپزی مصرانه بر استفاده از غذاهای آماده (مثلاً غذاهای منجمد، سوپ‌های کنسروی و غیره) با ترکیب‌های جدید و اغلب پیچیده تمرکز شده بود. در این روش آشپزی تمام کارها باید انجام می‌شد، ولی مهارتی نمی‌خواست و البته طعم و بویی هم نداشت. آشپزی شده: «آفتابه لگن هفت دست، شام و ناهار هیچی!»
