کتاب معنای هستی انسان

ادوارد ویلسون وضعیت بشری را محصول تاریخی دور و دراز می‌داند و کلید فهم این وضعیت را شناخت پیشاتاریخ و دگرگشت‌ بیولوژیکی گونه‌ی انسان می‌پندارد. این نویسنده در کتاب معنای هستی انسان به سؤال‌های بنیادینی پیرامون منشأ پیدایش انسان، با نگاه به علم زیست‌شناسی، فلسفه و تاریخ پاسخ می‌دهد.

درباره‌ی کتاب معنای هستی انسان

ادوارد ویلسون (Edward O. Wilson) می‌پرسد: بشریت از کجا پدیدار شد و چگونه زیست آن تا به امروز بر روی این کره‌ی خاکی تداوم یافته است؟ آیا بشریت در جهان جایگاه ویژه‌ای دارد؟ به کجا می‌رویم و چرا؟ او با توسل به آخرین یافته‌های علمِ زیست‌شناسی و ارائه‌ی چشم‌اندازی قابل قبول از آینده، در کتاب معنای هستی انسان (The Meaning of Human Existence) به این سؤالات پاسخ می‌دهد.

ادوارد ویلسون، زیست‌شناسِ برنده‌ی جایزه‌ی پولیتزر، در فلسفی‌ترین اثر خود تا به امروز، با پرسش‌های وجودی کلنجار می‌رود و آنچه انسان‌ها را از همه‌ی گونه‌های دیگر متمایز می‌سازد، بررسی می‌کند. ویلسون معتقد است که ما اکنون به اندازه‌ی کافی درمورد جهان و خودمان می‌دانیم که بتوانیم به پرسش‌هایی درمورد جایگاه خود در کیهان و معنای زندگی، به روشی نظام‌مند و آزمایش‌پذیر بپردازیم. ویلسون پیش‌تر به‌خاطر نگاه مکانیکی صرف به انسان مورد انتقاد قرار می‌گرفت، اما اکنون در کتاب معنای هستی انسان گسترده‌ترین نظریات خود را ارائه می‌دهد و جایگاه ویژه‌ای برای گونه‌ی بشری قائل می‌شود.

ادوارد ویلسون پیشاتاریخ را پیش‌نیازی برای درک تاریخ می‌داند و درک پیشاتاریخ را در گرو فهم زیست‌شناسی می‌پندارد. او معتقد است پیشاتاریخ و زیست‌شناسی نورهایی هستند که بر معمای چگونگی پدید آمدن بشر و حضور او بر این سیاره نور می‌تابانند. ادوارد ویلسون راهنمای ما در سفری به خاستگاه گونه‌ی بشر است و در این مسیر از علوم طبیعی به علوم انسانی گذر می‌کند تا به جواب سوالِ «مقصد کجاست؟» برسد. کتاب معنای هستی انسان محل تلاقی علوم طبیعی و علوم انسانی به هدف کشف ابعاد نانشاخته‌ی معناست.

ادوارد ویلسون در کتاب معنای هستی انسان کوشیده‌ است تا نشان دهد بشریت سراسر به‌تنهایی و از پس سلسله حوادث انباشت‌شده در درازای دگرگشت برآمده است. رسیدن به هیچ مقصودی برای ما از پیش مقدر نگشته است. افزون بر آن، ما به هیچ قدرت دیگری غیر از خود جواب پس نمی‌دهیم. تنها خرد متکی بر خودشناسی، و نه تقوی، ما را نجات خواهد داد. هیچ رستگاری و فرصت دوباره‌ای از آسمان بر ما نازل نخواهد شد. ما تنها این سیاره را برای سکونت و تنها این معنا را برای رمزگشایی در اختیار داریم. برای گام ‌نهادن در این سفر، برای فهمیدن وضع بشری، در ادامه به تعریف بسیار جامع‌تری از آنچه تاکنون به‌طور معمول از تاریخ ارائه شده است، نیاز داریم. ویلسون در این کتاب به تعریف وسیعی از تاریخ، بیولوژی و انسان دست می‌زند.

نشر لگا کتاب معنای هستی انسان را با ترجمه‌ی سمانه آسمانی و سامان مرادخانی منتشر کرده است.

درباره‌ی مجموعه‌ی معنای زندگی

نشر لگا با هدف پاسخ به برخی سؤالات بنیادی زندگی مجموعه کتابی از نویسندگان مختلف، با نام مجموعه‌ی معنای زندگی تدارک دیده است. این سری کتاب‌ها به مباحثی همچون شادی، معنای هستی انسان و جهان پیرامون می‌پردازد. هدف گردآوری این کتب آگاهی‌بخشی به مخاطب و رهنمون ساختن او به سمت زندگی بامعناتر و شادتر است. از دیگر جلدهای این مجموعه می‌توان به این عناوین اشاره کرد: «فلسفه‌ی گربه‌ای: گربه‌ها و معنای زندگی»، «فهم زندگی» و «فلسفه‌ی شادی».

جوایز و افتخارات کتاب معنای هستی انسان

• کتاب پرفروش نیویورک تایمز؛
• فینالیست جایزه‌ی کتاب ملی.

نکوداشت‌های کتاب معنای هستی انسان

• ادوارد ویلسون با زبان ساده‌ی خود، ماهیت وجودی انسان را به‌طور ماهرانه و صادقانه بررسی می‌کند. (پابلیشرز ویکلی)
• ادوارد ویلسون جانشین داروین و دانشمندی بزرگ است که درک جدیدی از جهان به ما منتقل می‌کند. (جفری دی ساکس)
• کتاب معنای هستی انسان یک مانیفست قابل توجه است. (دن کرایر)
• هیچ زیست‌شناسی به اندازه‌ی ادوارد ویلسون در تصحیح برداشت‌های نادرست ما درباره‌ی منشأ انسانی سهیم نبوده است. ما باید سپاسگزار باشیم که ویلسون، در اواخر دوران درخشان حرفه‌ای خود، هنوز به عقل و تخیل متوسل می‌شود تا ما را درمورد طبیعت خود آگاه سازد و الهام بخش ما برای تغییر روش‌های مخرب باشد. (واشنگتن پست)

کتاب معنای هستی انسان برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب به علاقه‌مندان به آثارِ حوزه‌ی فلسفه و علوم اجتماعی پیشنهاد می‌شود.

در بخشی از کتاب معنای هستی انسان می‌خوانیم

کمتر مسئله و پرسشی در زیست‌شناسی به‌اندازه‌ی چیستی خاستگاه دگرگشتیِ رفتار اجتماعی غریزی می‌تواند مهم باشد. یافتن پاسخی صحیح بر این پرسش همانا توضیح [چگونگی] یکی از گذارهای بزرگ در سطوح ساختار زیستی است، گذار از یک ارگانیسم به یک ابراُرگانیسم _ برای مثال از یک مورچه به یک کلونی سازمان‌یافته از مورچه‌ها، از یک نخستی‌سانِ تنها به یک اجتماع سازمان‌یافته از انسان‌ها.

پیچیده‌ترین اشکال سازمان‌های اجتماعی از پس میزان بالای مشارکت و همکاری صورت گرفته است، که به لطف رفتارهای نوع‌دوستانه‌ی دست‌کم تعدادی از اعضای کلونی تقویت می‌شوند. بالاترین میزان همکاری و نوع‌دوستی را می‌توان در هوخانمانی مشاهده کرد که در آن چندی از اعضای کلونی با واگذاری پاره‌ای یا تمام تولیدمثلِ شخصی خود به بالا رفتن میزان زادآوریِ طبقه‌ی «سلطنتی» که برای چنین هدفی اختصاص یافته‌اند، یاری می‌رسانند.

همانگونه که پیش‌تر خاطرنشان کرده‌ام، دو نظریه‌ی رقیب در ارتباط با خاستگاه سازمان اجتماعی پیشرفته وجود دارد. یکی همان نظریه‌ی استاندارد انتخاب طبیعی است. نظریه‌ای که در حوزه‌های گسترده‌ای از پدیده‌های اجتماعی و غیراجتماعی درستیِ خود را اثبات کرده است و با [عروج] خاستگاه ژنتیک جمعیت مدرن در دهه‌ی 20 میلادی و سنتز مدرن نظریه‌ی دگرگشت در دهه‌ی 30 میلادی بر دقت و صحت خود افزوده است. نظریه‌ای که از یک‌سو مبتنی بر این اصل است که واحد وراثت ژن هست، ژن‌هایی که خود حسب معمول به‌عنوان بخشی از یک شبکه‌ی ژنی عمل می‌کنند، و از سویی دیگر هدف انتخاب طبیعی را گزینش صفتی می‌داند که توسط ژن امر می‌شود.