ما چه کسی هستیم؟ از کجا به این جهان آمدهایم و بعد از مرگ به کجا خواهیم رفت؟ تاریخ مواجهه انسان با این مفهوم پیچیده به چه صورت است؟ کتاب تاریخ مختصر مرگ نوشتهی داگلاس جی. دیویس، به شرح نحوهی مواجههی انسان با مرگ میپردازد و برخی از مهمترین جنبههای مرگ را از دیدگاههای فلسفی، جامعهشناسی، دینی، روانشناسی و... بررسی میکند.
دربارهی کتاب تاریخ مختصر مرگ:
چگونگی روبهرو شدن انسان با مرگ، تاریخی دارد که کتاب حاضر شرحی مختصر از این مواجهه است. تعریف چیستی مرگ مفهومی است که انسانها از پیشاتاریخ با آن درگیر بودهاند و متناسب با پاسخهایی که برای این معما در نظر گرفتهاند، ترس از مرگ را کاستهاند. بنابراین تاریخ مرگ را میتوان تاریخ انسان و آیینهای او در نظر گرفت. از چگونگی مواجهه با اجساد تا مراسمهای تشییع و سوگواری و اندیشیدن در مورد زندگی ابدی و سپس آینده خود مرگ. از همین رو نحوه مواجهه افراد با فقدان خود و دیگران را تاریخ مرگ یا همان تاریخ انسان مینامند.
کتاب تاریخ مختصر مرگ (A Brief History of Death) تفسیری گزیده از این موضوع است که بالفعل با همهی بخشهای زندگی انسان ارتباط دارد. انسان چه مستقیماً بیان کند و چه در مقابل آن سکوت کند، کششی اجتنابناپذیر به سوی مرگ دارد و اغلب این کشش با سایر دلبستگیهای بشر تفاوت دارد. این دلبستگی مملو از حالات و احساساتی است که شاید از تجربهی فقدان، انتظار یا تصور جاودان نبودن انسان نشئت بگیرد.
تاریخ مرگ را میتوان تاریخ خودبازنگری نیز در نظر گرفت. این که انسان از کجا آمده و به کجا میرود؟ زندگی بعد از مرگ چگونه است؟ و اگر زندگی در این جهان غایت انسان است با دانستن اینکه قرار است بمیرد، چطور میتواند به بهترین نحو آن را زندگی کند؟ در طول کل تاریخ بشر پاسخهای متفاوتی به این موضوع داده شده است و در سالیان اخیر نیز متخصصان حوزههای علوم اجتماعی و طبیعی نیز دیدگاههای خود را ارائه کردهاند. بطن تاریخ مرگ به سوالات یک عمر زندگی انسان پاسخ میدهد.
داگلاس جی. دیویس (Douglas Davies) در این کتاب تلاش داشته بعضی از این حالات درج شده در تاریخ، دین و فرهنگ بسیاری از جوامع را به صورت چکیده ثبت کند. او به عنوان راهنما علاقهی اطرافیان و دانشجویان دورههای مختلف را به دیدگاههای خاصی از مرگ در نظر گفته است. مطالعات گسترده و اشراف جامع دیویس در زمینهی گوناگونی چون الهیات، انسانشناسی اجتماعی و... در متن کتاب تاریخ مختصر مرگ کاملاً مشهود است.
در نکوداشت کتاب تاریخ مختصر مرگ:
- این کتاب به هر کسی را که به معمای وجودی اخلاق انسانی علاقهمند است، تعلق دارد و این اثر خود را به عنوان یک راهنمای دقیق و انسانی نشان میدهد. (مجله Times Higher Education)
کتاب تاریخ مختصر مرگ مناسب چه کسانی است؟
اگر همیشه ذهنتان درگیر پرسشهایی بیپاسخ در مورد مرگ است، خواندن کتاب تاریخ مختصر مرگ را به شما پیشنهاد میدهیم چرا که با دیدگاههای مختلف اجتماعی، روانشناسی، تاریخی، مذهبی و هنری پیرامون مرگ آشنا میشوید.
داگلاس جی. دیویس را بیشتر بشناسیم:
داگلاس جیمز دیویس زادهی 1947 در ولز به عنوان استاد دانشگاه، مردمشناس و الهیدان شناخته میشود. حوزهی تخصصی او پیرامون جامعهشناسی مرگ، الهیات و همینطور تاریخ است که در موضوعات مختلفی همچون: آیینها و اعتقادات مرگ، ادیان، انسانشناسی، آنگلیکن و... مطالعه داشته است.
در بخشی از کتاب تاریخ مختصر مرگ میخوانیم:
وقتی از تشییعجنازه، مرگ و تقدیر سخن میگوییم، روی سخن از یک سو با کلیساست و از سوی دیگر با افراد _ اقوام و دوستان فرد متوفا. کلیساهای اروپایی، خاصه کلیساهای اصلی پروتستان، تأکید خود را بر زندگی پس از مرگ تا حد زیادی کاهش دادهاند؛ بهندرت از جهنم سخنی به میان میآید و در واقع، عملاً نادیده گرفته میشود، حال آنکه بهشت دستکم به شیوهای خوشبینانه برای صحبت دربارۀ طبیعت دیرپای پیوندهای انسانی بدل شده است. کارکرد بهشت، بیش از آنکه الهی باشد، درمانگرانه است. در همین حین، حضور اقوام و دوستان فرد متوفا در مراسم خاکسپاری پررنگتر شده است.
در این مراسم، اغلب قرائت شعر یا ادبیات، که مکمل مطالب کتاب مقدساند، جای قرائت کتاب مقدس را میگیرد و برای بیان رابطۀ شخصی با فرد متوفا یا برجسته کردن جنبهای از زندگی و تجربۀ وی به کار میآید. این نُتی فردی و شخصی است که نواخته میشود. یقیناً آموزههای دینی نمیتواند علت انتخاب جایگاههای دینی و یا برگزاری جلسات مرتب از سوی رهبران دینیای باشد که نمایندۀ چنین آموزههایی هستند. احتمالاً این عوامل، در چهارچوبی فرهنگی، به لحظات پیچیدگی عاطفی جدیت میبخشند. علاوهبرآن، شرایط مرگ و خاکسپاری به گونهای است که در جوامع معاصر اصطلاحی باب شده به نام «موقعیت پیشفرض» فرهنگی: اگر هیچ تصمیم خاصی خلافِ جریانِ آب گرفته نشود، همان مسیر همیشگی و مشخص دنبال میشود. پیشینۀ تاریخی مسیحیت در اروپا برگزاری مراسم تشییعجنازه توسط فرد روحانی را طبیعی و «عادی» کرده است؛ همچنان که این مسئله دربارۀ سایر ادیان بزرگ در کشورهایی که دین تسلط تاریخی داشته صادق است. این گزینۀ سادهتری برای مردم است، حتی افرادی که باور یا تعهد دینی کمرنگی دارند یا اساساً فاقد آناند.
بله

















