معرفی و دانلود کتاب نقش عقل

معرفی کتاب نقش عقل

کتاب نقش عقل اثر آلفرد نورث وایتهد رساله‌ای کوتاه و مهم درباره‌ی یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های فلسفه است: عقل چه نقشی در زندگی انسان، در شکل‌گیری علم و در روند تکامل حیات دارد؟ وایتهد در این اثر، عقل را به منطق صوری یا محاسبه‌ی نظری تقلیل نمی‌دهد. عقل نزد او نیرویی فعال در دل تجربه است؛ نیرویی که هدف را تشخیص می‌دهد، روش‌های موجود را نقد می‌کند و امکان‌های تازه را از دل وضعیت‌های تکراری بیرون می‌کشد.

درباره‌ی کتاب نقش عقل

در کتاب نقش عقل اثر آلفرد نورث وایتهد، نویسنده به جای دفاع ساده از عقل‌گرایی کلاسیک، نسبت عقل را با حیات، تکامل، تجربه، تخیل، علم و هدفمندی را بررسی می‌کند. او با نقد برداشت‌های ساده‌انگارانه از بقای اصلح، نشان می‌دهد که بقا به‌تنهایی نمی‌تواند معنای کامل زندگی را توضیح دهد. از نگاه او، حیات وقتی معنا پیدا می‌کند که توانایی خلق تازگی، تغییر محیط و حرکت به سوی صورت‌های برتر تجربه را داشته باشد.

این اثر همچنین برای علاقه‌مندان به فلسفه ذهن اهمیت دارد، زیرا وایتهد عقل را در پیوند با تجربه‌ی زیسته، قصد، آینده‌نگری و عاملیت بررسی می‌کند. او در برابر نگاه‌هایی می‌ایستد که رفتار موجود زنده را فقط به سازوکارهای فیزیکی و شیمیایی فرو می‌کاهند. از این نظر، کتاب نقش عقل فقط متنی در حوزه‌ی فلسفه علم نیست، بلکه مدخلی جدی به فلسفه پویشی وایتهد و فهم خاص او از جهان به‌مثابه‌ی فرایند است.

در میان کتاب‌های آلفرد نورث وایتهد، این اثر جایگاهی ویژه دارد؛ زیرا بسیاری از ایده‌های پیچیده‌ی او در قالبی کوتاه‌تر و متمرکزتر مطرح می‌شود. خرید کتاب نقش عقل نشر لگا برای خوانندگانی مناسب است که می‌خواهند نسبت میان عقل، زندگی، علم، خلاقیت و هدف را در کتابی فلسفی و اثرگذار دنبال کنند. پیمان غلامی ترجمه‌ی اثر حاضر را عهده‌دار بوده است.

نکوداشت‌های کتاب نقش عقل

• مقدمه‌ای بر کثرت‌گرایی! علوم می‌توانند مسائل مشخصی را حل کند، اما بیرون از حوزه‌های تخصصی خودش ممکن است بیش از حد به خود مطمئن باشد. این کتاب تأملات فراوانی درباره‌ی ماهیت عقل و منطق، و نسبت آن‌ها با دانش، دارد. (کاربر آمازون)
• یک شاهکار بلامنازع. (کاربر آمازون)
• قطعا یکی از بهترین کتاب‌های فلسفه علم است! این اثر را به هر کسی که دوست دارد شکاف میان علم و فلسفه را پر کند، بسیار توصیه می‌کنم. چه ذهن درخشانی! (کاربر گودریدز)

کتاب نقش عقل برای شما مناسب است اگر

• به کتب فلسفه علم علاقه دارید و مشتاق خواندن مباحث پیرامون نسبت عقل با تجربه هستید.
• دوست دارید با یکی از آثار مهم آلفرد نورث وایتهد آشنا شوید و اندیشه‌های فلسفی او را فرا بگیرید.
• به فلسفه فرایند وایتهد علاقه‌مندید.
• عقل‌گرایی و فلسفه ذهن از مباحث فلسفی موردعلاقه‌ی شما هستند.

در بخشی از کتاب نقش عقل می‌خوانیم

در فصل قبل، بین دو وجه از نقش عقل تمیز داده شد. در یک وجه، عقل نقش عملی داشت. طرز کار این وجه باعث می‌شود که روش‌شناسی‌ها ذره‌ذره کشف و ایضاح شوند. عقل به این سبک و سیاق نه‌تنها روش‌شناسی را می‌پروراند، بلکه همچنین روال‌های مفصلی را که در حدود روش مزبور ممکن‌اند به سطح تجربۀ آگاهانه ارتقا می‌دهد.

عقل در این وجهش تنویرِ منظور است؛ عقل، در چارچوب حدود روش، وجه مؤثری به منظور می‌دهد. عقل با چنین کاری به نقشش جامۀ عمل می‌پوشاند و به همین خاطر با رضایت از خودش به آرامش می‌رسد. در اینجا می‌گوییم عقل به وظیفه‌اش عمل کرده است. این وجه از طرز کار عقل به افسانۀ اولیس ربط داشت.

نقش عقل وجه دیگری هم دارد که به کار مادام‌العمر افلاطون مربوط بود. در این نقش، مسند عقل فراسوی وظایف عملی دنیاست. وظیفۀ عقل دیگر این نیست که موجودی را زنده نگه دارد، بلکه با کنجکاوی بی‌علاقه‌ای در پی فهمیدن دنیاست. عقل با وقایع هیچ‌وپوچ بیگانه است. عقل با این ایمان نهایی به پیش رانده می‌شود که هر امر واقع جزئی را می‌توان به‌منزلۀ نمایۀ اصول کلی ماهیتِ خودش و جایگاهش بین سایر امور واقع جزئی فهم کرد.

عقل با حصول فاهمه به وظیفه‌اش عمل می‌کند. یگانه رضایتش در این است که تجربه به فهم درآید. عقل حیات را مفروض می‌گیرد و به‌دنبال آن نوع زندگانی‌ست که با حُسنِ فاهمه مستحسن شده باشد. و مادامی‌که فاهمه نقصان دارد، عقل هم به‌اندازۀ همین نقصان ناراضی باقی می‌ماند. عقل به‌این‌ترتیب تقویم خودش به‌صورت میلی برای گذر از زندگی خوب به زندگی بهتر است. ولی پیشرفت مد نظر عقل همواره پیشرفت یک فاهمۀ عالی‌تر است.