کتاب در میان ما: فرهنگ‌ها چگونه احساسات را شکل می‌دهند

باتیا مسکیتا در کتاب در میان ما، با دیدی علمی به بررسی احساسات در فرهنگ‌های مختلف می‌پردازد و تلاش می‌کند به این سؤال پاسخ دهد که آیا تمام انسان‌ها احساسات مشابهی دارند؟ او در این کتاب که یکی از آثار منتخب نشریه‌ی علوم رفتاری در سال 2022 بوده، با افزایش درک شما از احساسات خودتان و دیگران، نشان می‌دهد جوامع و فرهنگ‌ها چه نقشی در شکل‌دهی به احساسات دارند.

درباره‌ی کتاب در میان ما

کتاب در میان ما (Between Us: How Cultures Create Emotions) با این سؤالِ ساده و بدیهی آغاز می‌شود: آیا همه‌ی انسان‌ها همانطور که دست، بینی و قلب دارند، احساسات دارند؟ دست‌های انسان‌ها اندازه‌های مختلفی دارند و ممکن است کوچک، قوی یا ظریف باشند، اما به ما کمک می‌کنند جهان را لمس کنیم و چیزها را بلند کنیم. آیا احساسات هم این‌گونه‌اند؟ یعنی آیا با اینکه شاید نمودها و تجربه‌ی احساسات در افراد متفاوت باشد، همه در عمق وجود به هم شبیه‌اند؟ باتیا مسکیتا (Batja Mesquita) با ارجاع به تحقیقات و مطالعات موردی از افراد متعلق به فرهنگ‌های مختلف و بررسی ادبیات علمی این حوزه، نشان می‌دهد این تصور که همه‌ی انسان‌ها احساسات مشابهی را تجربه می‌کنند، اشتباه است و فرهنگ نقش زیادی در شکل‌دهی به احساسات بازی می‌کند.

باتیا مسکیتا که خود در خانواده‌ای از یهودیان هلند متولد شده بود، برای ادامه‌ی تحصیلاتش به آمریکا رفت و در آنجا بود که برای اولین‌بار با این حقیقت مواجه شد که احساسات یکسان در فرهنگ‌های مختلف، نمود‌های متفاوتی پیدا می‌کنند. او در کتاب در میان ما تجربیات خود از این فاصله‌ی فرهنگی-احساسی را بیان می‌کند و سپس به تفاوت‌های احساسات متعلق به من (یا همان احساسات فردی) و احساسات متعلق به ما (یا همان احساسات جمعی) می‌پردازد.

این نویسنده و روان‌شناس اجتماعیِ برجسته، برخلاف بسیاری از محققین این حوزه، تحقیقاتش را به جوامع «عجیب (WEIRD)» محدود نکرده و برای نوشتن کتاب در میان ما، با سفر به نقاط مختلف جهان، فرهنگ‌های متنوع را مورد بررسی قرار داده است. در حوزه‌ی علوم انسانی، به جوامعی که غربی (Western)، با سطح تحصیلات بالا (Educated)، صنعتی (Industrialized)، ثروتمند (Rich) و دموکراتیک (Democratic) باشند، جامعه‌ی عجیب گفته می‌شود و عجیب اینکه اکثر تحقیقات در حوزه‌ی روان‌شناسی و علوم اجتماعی در چنین جوامعی صورت گرفته‌اند؛ در حالی که تنها 12 درصد از جمعیت جهان در جوامع عجیب زندگی می‌کنند.

باتیا مسکیتا در کتاب در میان ما، مباحث مختلفی از جمله اجتماعی‌شدن، تربیت فرزندان، الگوهای واکنشی و حتی واژگانی که معنای احساسی دارند را مورد بررسی قرار داده و در پایان، نشان می‌دهد یادگیری احساسات متعلق به فرهنگ‌های دیگر نه‌تنها مفید که ممکن است. این کتاب، توسط انتشارات مون و با ترجمه‌ی صدرا صمدی دزفولی منتشر شده است.

نکوداشت‌های کتاب در میان ما

• در این کتاب جذاب، یک روان‌شناس اجتماعی تحقیقات و داستان‌های نقاط مختلف جهان را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد فرهنگ‌های مختلف جهان چگونه برای احساساتی که روابط فردی و اجتماعی ما را شکل می‌دهند ارزش قائل می‌شوند. (نشریه‌ی نقد کتاب نیویورک تایمز)
• مطالعات موردی فراوانی که در این کتاب آورده شده‌اند، به‌خوبی نشان می‌دهند که شرایط اجتماعی قدرت این را دارند که نحوه‌ی بیان و تجربه‌ی احساسات را تعیین کنند. (Publisher’s Weekly)
• یک مطالعه‌ی روان‌شناسانه‌ی دقیق از احساسات در سراسر جهان. (Kirkus)
• کتاب در میان ما، شما را به سفری دور جهان می‌برد که یکی از مهم‌ترین متخصصان حوزه‌ی احساسات و فرهنگ آن را هدایت می‌کند. (جاناتان هایت، روان‌شناس و نویسنده‌ی کتاب «فرضیه‌ی خوشبختی»)
• کتاب در میان ما، گشت‌وگذاری جذاب در انواع مختلف احساسات در جهان است. (لیزا فلدمن بارت، نویسنده‌ی کتاب «هفت و نیم درس درباره مغز»)

کتاب در میان ما برای چه کسانی مناسب است؟

اگر به روان‌شناسی و به‌طور ویژه به مبحث احساسات و هیجانات علاقه‌مندید، شنیدن این کتاب صوتی به شما پیشنهاد می‌شود.

در بخشی از کتاب در میان ما: فرهنگ‌ها چگونه احساسات را شکل می‌دهند می‌خوانیم

سرپوش گذاشتن روی احساسات کاری ناسالم است. این عقیده چنان قوی است که یکی از دوستانم مجبور شد مددکار یک مؤسسۀ فرزندخواندگی هلندی را متقاعد کند با وجودی که او و همسرش تا‌به‌حال با هم بحث نکرده‌اند، والدین مناسبی‌اند. آن مددکار نمی‌توانست تصور کند که در یک رابطۀ سالم، زوجین هیچ‌وقت از دست هم عصبانی نشوند، و اگر هم عصبانی شوند احساسشان را بروز ندهند (این زوج نهایتاً مؤسسه را قانع کردند که گاهی با هم اختلافاتی جزئی دارند و بالاخره به آن‌ها اجازه داده شد پسرشان را به فرزندخواندگی بگیرند). و البته وقتی غمگینیم هم می‌توانیم گریه کنیم. یکی از دوستانم که ماجرای خیانت همسرش را فهمیده بود، دائم گریه می‌کرد و بقیه هم تشویقش می‌کردند که «خودت رو خالی کن، برات خوبه». زبان انگلیسی پر از هشدارهایی از این دست است که بدون «ابراز احساسات» می‌دانیم «فشار زیاد می‌شود» یا «احساسات درونمان تلنبار می‌شوند».

مفهوم «سوگ‌درآیی» که در اوایل قرن بیستم زیگموند فروید معرفی کرد، مبتنی بر همین عقیده است که احساسات درونی را باید بروز داد و اجازه داد روند طبیعی‌شان را طی کنند. «سوگ‌درآیی» به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از ترمیم بعد از ضربۀ روحی و فقدان تلقی می‌شد و شامل ابراز احساساتی مانند خشم و ناراحتی بود. این احساسات اگر سرکوب شوند، سلامت شخص و توانایی‌اش برای پیشبرد یک زندگی عادی را به خطر می‌اندازند. احساسات سرکوب‌شده ممکن است در موقعی که اصلاً مطلوب نیست، سر باز کنند و زندگی روزمره را مختل یا حتی فلج کنند. کار فروید مبنای این عقیده بوده که سرکوب احساسات در جریان طبیعی احساسات مانع ایجاد می‌کند و به‌نوعی برای شخص مضر است.