کتاب دائو د جینگ

کتاب دائو د جینگ اثری معنوی و عرفانی از فیلسوف بزرگ چینی، لائوتسه، است. در این کتاب آموزه‌های او را در قالب متونی ساده و سرراست که گاه به شعر نزدیک می‌شود، می‌خوانیم. لائوتسه وعده می‌دهد که دینِ تائوئیسم، راهگشای انسان در مسیر رسیدن به زندگی بافضیلت خواهد بود.

درباره‌ی کتاب دائو د جینگ

کتاب دائو د جینگ (Tao Te Ching) اثری عرفانی است مشتمل بر 81 بند و پنج هزار کلمه که به دست لائوتسه (Lao Tzu) فیلسوف و حکیم چینی نوشته شده. او در این کتاب راه راستی و فضیلت را به همگان نشان می‌دهد. با آنکه حدود 2000 سال از تألیف این کتاب گذشته، اما تأثیرات شگرف آن بر زندگیِ انسان‌ها دلیل محکمی برای بقای حیاتِ کلامِ لائوتسه است. این کتاب که جوهره‌ی عرفان تائوئیسم را با خود حمل می‌کند، نظم و نثر و شعر و حکمت را در هم می‌آمیزد.

زندگیِ بهتر مقصودی است که بشر از دیرباز در آرزوی رسیدن به آن بوده. ادیان و عرفان‌های زیادی روی کار آمده‌اند تا انسان را به سوی آرامش و خوش‌بختی رهنمون کنند. یکی از این ادیان، تائوئیسم است و بنیان‌گذاری آن را به لائوتسه نسبت داده‌اند؛ شخصیت مرموز و مبهمی که جز نامش اطلاعات دقیقی از او در دست نیست. حتی نامش را سخت می‌توان معنا کرد و برخی آن را «استاد پیر» معنا می‌کنند. او هیچ بر جا نگذاشته، مگر کتابش را. شاید او را زاهدی تارک دنیا فرض بگیرند، اما از آموزه‌های او مشخص است که به مسائل جامعه اهمیت فراوانی می‌داده. کتاب دائو د جینگ رساله‌ای است که در آن بارها بر فعلِ عمل کردن و اداره کردن تأکید می‌شود. بنابراین نمی‌توان آن را فلسفه‌ای انفعالی و انتزاعی دانست.

با تسلیم خود به دائو و با کنار گذاشتن همه‌ی قضاوت‌ها و خواسته‌ها، ذهنمان به‌طور طبیعی پرمهر می‌گردد و وجودمان محل تجلی نیکی می‌شود. همچنین با جدایی از دلبستگی‌ها، هر لحظه از زندگی را با لذت زندگی خواهیم کرد. این شاید رویایی بعید به نظر برسد، اما لائوتسه در کتاب دائو د جینگ رنگ حقیقت به آن می‌بخشد.

آموزه‌های دائو دِ جینگ به عمیق‌ترین مفهوم، اخلاقی است. «استاد»ی که لائوتسه تعریف می‌کند، آزاد از قیدوبند مفهوم گناه، بدی را نیرویی نمی‌بیند که باید در برابرش مقاومت کند؛ بلکه آن را فقط نوعی از کدر بودن می‌بیند؛ درست شبیه شیشه‌ی کثیف پنجره که نور نمی‌تواند از آن عبور کند. این نوع آزادی از طبقه‌بندی‌های اخلاقی سبب می‌شود نسبت به آدم‌های شرور و خودخواه مهر فراوان داشته باشد. این کتاب نیرویی از زندگی را حاکم بر جهان می‌پندارد و معتقد است که یکی شدنِ انسان با این نیرو، او را به کمال و شکوفایی می‌رساند.

لائوتسه در یکی از آموزه‌های کتاب دائو د جینگ، تضادها را در کنار هم ضروری می‌داند و اینطور بیان می‌کند:

«آن‌گاه که چیزی را زیبا بدانیم، چیزهای دیگر زشت می‌شوند. آن‌گاه که چیزی را خوب بدانیم، چیزهای دیگر بد می‌شوند. بودن و نبودن یکدیگر را می‌آفرینند. سخت و آسان پشتوانه‌ی یکدیگرند. بلند و کوتاه معرف همند. بالا و پایین بسته به یکدیگرند. پیش و پس در پی هم ‌آیند.»

لائوتسه پذیرشِ بدی را در کنار خوبی به مردم می‌آموزد و ازآنجاکه ذاتی ثابت برای بشر قائل نیست برچسب خوب و بد بر آن‌ها نمی‌زند. عمل به آموزه‌های این فیلسوفِ بزرگ می‌تواند تصمیماتِ زندگی را بر سر دوراهی‌های اخلاقی آسان‌تر کرده و زندگی را پرعشق و نورانی کند.

نشر موناین کتاب با ترجمه‌ی فرناز فرود به چاپ رسانده و منتشر کرده است.

نکوداشت‌های کتاب دائو د جینگ

• این کتاب گوهری است که خرد عمیق را با ظرافت و طنازیِ تمام به مخاطب ارائه می‌دهد. (هیوستون اسمیت)
• نقطه‌ی قوت کتاب دائو د جینگ‌ برقراری ارتباط با آدم‌ها با ساده‌ترین شیوه‌ی بیانی است. (Common Boundary)
• پرمغز و کاربردی. (The New Republic)

کتاب دائو د جینگ برای چه کسانی مناسب است؟

این کتاب برای علاقه‌مندان به مطالعه‌ی ادیان شرقی انتخابی مناسب است.

در بخشی از کتاب دائو د جینگ می‌خوانیم

شهرت یا اصالت، کدام مهم‌تر است؟
پول یا خوشبختی، کدام باارزش‌تر است؟
موفقیت یا شکست، کدام ویرانگرتر است؟
اگر برای خشنودی به دیگران بنگری
هیچ‌گاه به‌راستی خشنود نخواهی شد.
اگر خوشبختی تو به پول وابسته باشد،
هیچ‌گاه از خودت خوشحال نخواهی بود.
از آنچه داری خشنود باش
از وضعیت موجود شاد باش.
آن‌گاه که متوجه شوی هیچ کمبودی نیست،
جهان به‌تمامی به تو تعلق دارد.