کتاب الکساندر پوشکین: نمایشنامه در چهار پرده

الکساندر پوشکین: نمایشنامه در چهار پرده به قلم میخائیل بولگاکف، نویسنده شهیر قرن بیستم روسیه، با نگاهی ادبی و از زاویه‌ای منحصر به فرد به مرگ الکساندر پوشکین، خورشید پر تلألو ادبیات روسیه و افرادی که در مرگ او نقش به سزایی داشته‌اند، می‌پردازد.

درباره کتاب الکساندر پوشکین: نمایشنامه در چهار پرده:

آن هنگام که خورشید ادبیات روسیه به تلخ‌ترین و غمگینانه‌ترین شکل ممکن غروب می‌کند.

یکی از مهم‌ترین و دردناک‌ترین واقعه‌هایی که در تاریخ ادبیات روسیه رخ داد، مرگ الکساندر پوشکین بود. این اتفاق تا جایی مایه اندوه و حسرت دوستداران ادبیات شد که کنستانتین استانیسلاوسکی، بازیگر، کارگردان و مدیر تئاتر روسیه، را بر آن می‌دارد تا در سال 1934 به روسیه بازگردد و با میخائیل بولگاکف دیداری داشته باشد. در این ملاقات که 97 سال پس از مرگ پوشکین صورت گرفته بود، آن‌ها تصمیم می‌گیرند نمایشنامه الکساندر پوشکین (Alexander Pushkin) را بنویسند سپس به روی صحنه ببرند.

بولگاکف برای نگارش این اثر تحقیقات گسترده‌ای در زمینه مرگ پوشکین انجام می‌دهد. ویژگی مهم این نمایشنامه آن است که شخصیتی به عنوان الکساندر پوشکین در آن تعریف نشده و اما او در جای جای نمایش بدون کلام و به صورت سایه حضور دارد.

در سال 1940 قرار داد اجرای این نمایشنامه در تئاتر مسکو توسط بولگاکف امضا می‌شود اما نهایتا سه سال بعد و پس از مرگ وی به روی صحنه می‌رود.

کتاب الکساندر پوشکین: نمایشنامه در چهار پرده مناسب چه کسانی است؟

مطالعه این کتاب برای علاقه‌مندان به ادبیات روسیه مناسب است. همچنین در این نمایشنامه تاریخی بخش پایانی زندگی شاعر شهیر روسی، الکساندر پوشکین روایت می‌شود که می‌تواند برای دانشجویان رشته زبان و ادبیات روسی به عنوان یکی از منابع درسی و یا کمک‌آموزشی در دروس نمایش‌نامه، ترجمه ادبی و ادبیات روسیه مورد استفاده قرار گیرد.

با الکساندر پوشکین بیشتر آشنا شویم:

الکساندر پوشکین (Александр Пушкин) نویسنده‌ای درخشان با سبک رمانتیسیسم بود که در سال 1799 در مسکو چشم به جهان گشود. او تحصیلات خود را با معلمان فرانسوی شروع کرد. پوشکین با نیکولای گوگول، نویسنده‌ی برجسته‌ی روسی دیدار داشت و از او درس‌های بسیاری آموخت. همچنین تاثیرپذیری وی از سعدی در بعضی از آثارش بسیار نمایان است تا جایی که به او لقب سعدی جوان داده‌اند. او در سال 1837 در سن پترزبورگ به دلیل دوئل با افسری فرانسوی که ظاهرا معشوق همسرش بود، درگذشت. الکساندر پوشکین موسس ادبیات روسی مدرن به شمار می‌آید و بسیاری او را بزرگ‌ترین شاعر روسی زبان می‌دانند.

میخائیل بولگاکف را بیشتر بشناسیم:

این نویسنده و پزشک روسی در سال 1891 در اوکراین به دنیا آمد و در سال 1916 در رشته پزشکی از دانشگاه کی‌یف فارغ‌التحصیل شد. او بعد از اتمام دانشگاه، برای خدمت به یکی از روستاهای کشور فرستاده شد و در طی چند سال خدمت خود، خاطرات آن دوران را در کتابی نوشت که نام آن را «یادداشت‌های پزشک جوان روستا» گذاشت و به چاپ رساند.

از آثار معروف میخائیل بولگاکف (Mikhail Bulgakov) که به زبان فارسی ترجمه شده‌اند، می‌توان به «قلب سگ»، «برف سیاه»، «تخم‌مرغ‌های شوم»، «مرفین»، «مرشد و مارگاریتا» و «دست‌نوشته‌ها نمی‌میرند» اشاره کرد. وی سرانجام در سال 1940 به دلیل ابتلا به بیماری کبدی از دنیا رفت.

در بخشی از کتاب الکساندر پوشکین: نمایشنامه در چهار پرده می‌خوانیم:

زمان: شب.
مکان: اتاق نشیمن پوشکین.
آینه‌ها آویزان شده‌اند. نوعی جعبه پوشال در آن جا دیده می‌شود، کاناپه کوچکی قرار دارد. دانزاس بدون آنکه لباس از تن درآورده باشد، روی کاناپه کوچک خوابیده است. همه درها بسته هستند. گاهی از خیابان صدای خفه‌ همهمه جمعیت به گوش می‌رسد.
ژوکوفسکی با شمع و مُهر و موم آرام در دفتر ظاهر می‌شود. شمع را روی پیانو می‌گذارد، به سمت پنجره می‌رود، دقیق می‌شود.
ژوکوفسکی: آخ آخ آخ!...
دانزاس: ها؟ (می‌نشیند) من خواب دیدم که در زندان نظامی هستم. خب، این طبیعی‌ست. خواب به واقعیت پیوسته.
ژوکوفسکی: کانستانتین کارلاویچ! من پیش امپراطور شفاعت شما را خواهم کرد.
دانزاس: از شما تشکر می‌کنم، زحمت نکشید. دیگر مطابق قانون مسئول خواهیم بود. (سردوشی‌ها را لمس می‌کند) عذر می‌خواهم. آه! گردان‌های به خط! مثل کوه‌های قفقاز!
ژوکوفسکی: نگاه کنید دارند در خیابان چه کار می‌کنند! جمعیت‌ بیشتر و بیشتر می‌شود. چه کسی می‌توانست انتظارش را داشته باشد؟
دانزاس: من دیگر از دیدنش سیر شدم.
پوشکینا از سمت درها به سمت اتاق‌های داخلی وارد می‌شود، خانم خدمتکار او را همراهی می‌کند.
خانم خدمتکار: خانم! بروید به اتاقتان... خانم! خواهش می‌کنم...
پوشکینا: (رو به خانم خدمتکار) برو.
خانم خدمتکار دور می‌شود. پوشکینا به سمت درهای دفتر کار می‌رود.