بله
کتاب فاسبیندر: زندگی و مرگ نابغه‌ای عصیانگر نوشته‌ی کریستین براد تامسن، روایتی تحلیلی، مستند و چندلایه از زندگی، اندیشه و مسیر هُنریِ راینر ورنر فاسبیندر است؛ یکی از پیشگامان سینمای موج نوی آلمان که تاثیری غیر قابل انکار بر تاریخ سینمای مدرن پس از خود گذاشت.
درباره‌ی کتاب فاسبیندر: زندگی و مرگ نابغه‌ای عصیانگر
کتاب فاسبیندر: زندگی و مرگ نابغه‌ای عصیانگر (Fassbinder: the life and work of a provocative genius) تلاش می‌کند تصویری جامع از شخصیتی ارائه دهد که هنر، زندگی شخصی و موضع‌گیری اجتماعی‌اش چنان در هم تنیده‌اند که تفکیک آن‌ها ممکن نیست.
کریستین براد تامسن (Christian Braad Thomsen) نویسنده‌ی این اثر، فاسبیندر را محصول تنش‌های تاریخی، اجتماعی و روانی آلمان پس از جنگ جهانی دوم می‌داند. او نشان می‌دهد چگونه فاسبیندر از دل ویرانه‌های اخلاقی و سیاسی جامعه‌ای شکست‌خورده برمی‌خیزد و سینما را به ابزاری برای افشای ریاکاری، خشونت پنهان و مناسبات سلطه در خانواده، عشق، کار و سیاست بدل می‌کند. در این روایت، فاسبیندر بیش از آن‌که فیلم‌ساز باشد، مشاهده‌گری بی‌رحم است که از نگاه کردن به زخم‌ها سر باز نمی‌زند.
عصیان علیه خانواده، عشق، قدرت
کریستین براد تامسن در کتاب فاسبیندر: زندگی و مرگ نابغه‌ای عصیانگر با تمرکز بر سیر فکری و دگرگونی زبان سینمایی فاسبیندر، توضیح می‌دهد که چگونه او از تجربه‌های تند و آوانگارد آغاز می‌کند و به بیانی می‌رسد که در عین دسترس‌پذیری برای مخاطب عام، از تیزی سیاسی و اخلاقی تهی نمی‌شود. کتاب نشان می‌دهد که این تغییر نه عقب‌نشینی، بلکه انتخابی آگاهانه برای گفت‌وگو با جامعه‌ای گسترده‌تر است؛ جامعه‌ای که فاسبیندر آن را هم قربانی و هم بازتولیدکننده‌ی خشونت می‌دانست.
این کتاب سینمایی به درستی بر مضامین تکرارشونده، الگوهای رفتاری، وسواس‌های فکری و تناقض‌های درونی فاسبیندر هم به‌عنوان فیلم‌ساز و هم یک انسان مدرن تمرکز می‌کند: کشش هم‌زمان به عشق و سلطه، میل به رهایی و بازتولید روابط سرکوبگر، و باور به کنش فردی در جهانی که ساختارها دائماً آن را خنثی می‌کنند.
فاسبیندر در این کتاب نه قهرمان است و نه قربانی؛ بلکه انسانی است درگیر با زمانه‌اش، با بدنی فرسوده و ذهنی بی‌قرار. کریستین براد تامسن مرگ زودهنگام این فیلم‌ساز برجسته را نه صرفاً پایان یک زندگی افراطی، بلکه نقطه اوج منطقی مسیری می‌داند که مرز میان زندگی و هنر در آن عمداً از میان برداشته شده بود. نویسنده با نگاهی انتقادی، اما همدلانه، نشان می‌دهد که چگونه شتاب تولید، روابط عاطفی ویرانگر و فشار دائمی برای گفتن «حقیقت» هزینه‌ای سنگین بر این نابغه‌ی عصیانگر تحمیل کرد.
این زندگینامه و نقد فیلم به کوشش علی عامری مهابادی و گروه مترجمان ترجمه شده و نشر هنوز آن را در ایران به چاپ رسانده است.
کتاب فاسبیندر: زندگی و مرگ نابغه‌ای عصیانگر برای شما مناسب است اگر
- به سینمای مدرن آلمان علاقه دارید.
- دانشجو یا مخاطب جدی سینما هستید و دوست دارید درمورد یکی از مهم‌ترین فیلم‌سازان سینمای آلمان بیشتر بدانید.
- به‌دنبال درک تحلیلی و عمیق سینما و آثار فاسبیندر هستید.
در بخشی از کتاب فاسبیندر: زندگی و مرگ نابغه‌ای عصیانگر می‌خوانیم
در سال 1976 بود که فاسبیندر سه‌گانۀ پیچیدۀ خود را دربارۀ موضوع هویت ارائه کرد. این سه فیلم شامل معجون شیطان، فقط می‌خواهم دوستم بداری و رولت چینی بودند. یک سال بعد، او با ساخت دو اثر بولویزر و نومیدی سفری به اعماق نور و نوشتن متن برلین آلکساندرپلاتس به بحث هویت ملی در کشورش پرداخت که آن هم بحثی به همین اندازه پیچیده و دردسرآفرین می‌نمود. پس از این آثار، در حدفاصل سال‌های 1977 تا 1979، فاسبیندر سه فیلم ساخت که به شدت امروزی و ظاهراً ابتکاری و نوآورانه بودند و به یک نسبت، نشان از دشواری‌های پیش روی شخص او و کشورش دارند. این سه فیلم عبارت‌اند از آلمان در پاییز، یک فیلم چنداپیزودی که فاسبیندر یک اپیزود 30 دقیقه‌ای آن را ساخت و دو فیلم بلند به نام‌های در سالی با 13 ماه و نسل سوم. در فاصلۀ این سه اثر مهم و برای استراحت، فاسبیندر فیلم دیگری نیز ساخت که حتی در خواب هم می‌توانست آن را بسازد: ازدواج ماریا براون که موفقیت بزرگ دیگری برای او در سطح بین‌المللی محسوب می‌شد.
هنوز مانده بود تا دورۀ آوانگاردی فاسبیندر پس از فیلم از روسپی مقدس بر حذر باشید پایان یابد. با آن‌که پیش‌تر نشان داده بود امکان دارد تعداد مخاطبان آثار سینمایی‌اش تا میلیون‌ها نفر برسد، همچنان به ساخت فیلم‌های آوانگارد کم‌هزینه و ارزان ادامه می‌داد و خود به خوبی می‌دانست شمار اندکی از مخاطبان به این نوع از آثارش علاقه‌مندند، هرچند این گروه از مخاطبان برای فاسبیندر، و در مقیاسی وسیع‌تر، برای هنر فیلم‌سازی اهمیت داشتند. او از این‌که با ساخت آثار بنجل اما معمولی تلویزیونی و سینمایی به مخاطب گسترده‌تر و پرشمارتری دست یابد، سر باز می‌زد و بر این حق خود در مقام فیلم‌ساز تأکید داشت که برای گروه کم‌شماری از سینماروها فیلم بسازد.
