کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی

معرفی کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی

کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی اثر پیتر ویلیام اوانز، یک اثر پژوهشی و تحلیلی است که به نقد و بررسی فیلمی مشهور با همین نام، ساخته‌ی کارگردان برجسته‌ی اسپانیایی، پدرو آلمودوار، می‌پردازد. در این اثر پژوهشی تکنیک‌های روایی و مفاهیم نمادین در فیلم مورد بررسی قرار می‌گیرد.

درباره‌ی کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی

پیتر ویلیام اوانز (Peter William Evans) در کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی (Women on the Verge of a Nervous Breakdown) فیلمی به همین نام را واکاوی می‌کند و از نقطه‌نظرهای مختلف به نقد آن می‌پردازد. او با بهره‌گیری از رویکردهای روانکاوانه و نظریه‌های سینمایی، لایه‌های پنهان میل و هویت جنسیتی را در این فیلم بررسی می‌کند.

فیلم زنان در آستانه فروپاشی عصبی به کارگردانی پدرو آلمودوار، محصول کشور اسپانیا است که در آن پپا، که دوبلور است، ناگهان توسط معشوقش ایوان رها می‌شود. داستان حول محور تلاش‌های مضطربانه و پی‌درپی پپا برای یافتن او می‌چرخد، اما این جست‌وجو، او را به شکلی کمدی و غیرمنتظره درگیر زندگی همسر سابق ایوان، پسر او و دوست صمیمی خودش می‌کند. این اثر با لحنی پرانرژی و بصری، تصویری ملموس از آشفتگی‌های عاطفی و پیوندهای پیچیده‌ی میان زنان در جامعه‌ی مدرن اسپانیا ارائه می‌دهد.

کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی اذعان می‌کند که این فیلم در واقع یک کمدی سیاه و پرجنب‌وجوش است که به خوبی هرچه تمام‌تر، آشفتگی را نه در قالب تراژدی، بلکه در فضایی رنگارنگ و پُرتحرک به تصویر می‌کشد. پیتر ویلیام اوانز نشان می‌دهد که چگونه کارگردان از دل همین فروپاشی‌های عصبی طنزآمیز، سیمایی نو و رها از قید و بندهای سنتی را از زن مدرن اسپانیایی ترسیم می‌کند.

کالبدشکافی یک فروپاشی

کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی توضیح می‌دهد که چطور انرژی خاص و پرتحرک این فیلم، بازتاب‌دهنده‌ی آزادی‌های اجتماعی در اسپانیای بعد از دوران فرانکو است. فیلم در واقع آینه‌ی جامعه‌ای است که بعد از سال‌ها محدودیت، حالا با سرعتی زیاد به سمت تغییر حرکت می‌کند؛ تغییری که به عنوان نمادی از عبور از سنت‌های قدیمی و رسیدن به دنیای جدید عنوان شده است.

پیتر ویلیام اوانز در کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی اشاره می‌کند که فیلم ترکیبی هوشمندانه از سینمای بومی اسپانیا و سبک فیلم‌سازی هالیوودی است. فضای داستان مدام بین کمدی و ملودرام جابه‌جا می‌شود و همین تغییرِ مداومِ لحن باعث شده فیلم جذاب‌تر شود. در واقع نقد این فیلم تأکید دارد که این روش رفت و برگشتی، بهترین راه برای نشان دادن پیچیدگی احساسات انسانی است که همزمان می‌تواند هم خنده‌دار باشد و هم غم‌انگیز.

شخصیت‌پردازیِ زنانِ در آستانه‌ی فروپاشی عصبی

مهم‌ترین ویژگی فیلم، شخصیت‌های زنی هستند که با وجود اتفاقات کمی اغراق‌آمیز، کاملاً واقعی و باورپذیر به نظر می‌رسند. پیتر ویلیام اوانز در کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی بررسی می‌کند که چطور این زنان، در حالی که در مرز یک فروپاشی عصبی قرار دارند، با مشکلات زندگی واقعی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی به ما نشان می‌دهد که این شخصیت‌ها نه فقط یک نقش سینمایی، بلکه بازتابی از درگیری‌های ذهنی و دغدغه‌های زنانی هستند که در دنیای واقعی زندگی می‌کنند. نویسنده با نگاهی تیزبین، چگونگی تبدیل شدن فروپاشی‌های عصبی شخصیت‌های فیلم به ابزاری برای بیان عصیان و جست‌وجوی آزادی را تحلیل می‌کند.

خرید کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی برای آن دسته از افرادی که فیلم را دیده‌اند و به دنبال یک نقد جدی و تحلیل روانشناختی از این اثر هستند، توصیه می‌شود. این کتاب مسیری روشن برای فهم لایه‌های زیرین این اثر ماندگار پیش روی شما می‌گذارد. پیتر ویلیام اوانز با ظرافت نشان می‌دهد که چگونه کمدی سیاه در دستان آلمادوار، به بیانیه‌ای برای بازتعریف زن مدرن تبدیل شده است.

کتاب زنان در آستانه فروپاشی برای شما مناسب است اگر

• دانشجوی سینما یا از علاقه‌مندان جدی فیلم و سینما هستید و بعد از دیدن فیلم‌ها به سراغ نقد و تحلیل آن‌ها می‌روید.
• می‌خواهید با لایه‌های زیرین فیلم زنان در آستانه فروپاشی ساخته‌ی پدرو آلمودوار آشنا شوید و نگاهی دقیق‌تر به مفاهیم مطرح‌شده در فیلم داشته باشید.

در بخشی از کتاب زنان در آستانه فروپاشی عصبی می‌خوانیم

به محض اینکه پپا پیام ایبان در مورد پایان رابطه‌شان را روی پیغام‌گیر می‌شنود، آپارتمان او به مکانی تبدیل می‌شود که در جایی از فیلم، تقریباً تمام شخصیت‌ها در آن جمع می‌شوند و خود مکان نیز کن‌فیکون می‌شود. زنان در آستانه فارغ از تأکیدی که بر نوآوری در کمدی دارد، برخی از الگوهای حاکم بر روایت‌های کلاسیک را مکرر می‌کند و تحولات را عمدتاً در شخصیت‌های زن می‌بینیم. اگر شخصیت‌های مرد، به‌ویژه ایبان، آشکارا یا نهانی تنبیه می‌شوند، صرفاً به این دلیل است که ارزش‌های مردسالار جامعۀ اسپانیا در سال‌های قبل از 1975 را نمایندگی می‌کنند.

فضای آپارتمان پپا بیشتر به بهشت برین و «دنیای سبز» کمدی‌ها که نوشدن‌ها در آن اتفاق می‌افتد شبیه است و مهیای آن است که به مکانی بری از هرگونه سلطۀ مذکر و به زمینه‌ای برای دگرگونی ایدئولوژی حاکم تبدیل شود. کاندلا بعد از ورود به خانه با نگاهی به اطراف می‌گوید: «انگار حملۀ تروریستی شده.» این اظهار شگفتی معنایی دوگانه دارد: از سویی تحت تأثیر وحشتش از اینکه به عنوان همدست تروریست‌ها دستگیر شود، وضعیت آپارتمان را به خاطر تلفن و شیشۀ شکسته و تخت‌خواب سوخته به صحنۀ انفجار بمب تشبیه می‌کند؛ و از سوی دیگر، ما که می‌دانیم تروریست زندگی پپا یعنی ایبان چه بر سر او آورده، از جملۀ او پی می‌بریم که اینجا زمانی کانون عشق بوده و اکنون، پیش از آنکه پپا بتواند حرمت زندگی‌اش را اعاده کند، مستلزم نوسازی است.

بیرون ریختن نمادین لباس‌ها و چمدان ایبان و آتش زدن آیینیِ تخت‌خواب، نخستین گام‌ها برای تبدیل کردن خانه به مأمنی برای موجودات معصوم طبیعت پرندگان و زنان رهاشده از دست مردان که یک‌یک وارد می‌شوند است. زنان در آستانه بدین طریق با پیروی از فیلم زنان جرج کیوکر، زمینۀ کنشگری زنانی می‌شود که با همبستگی و اقتدار، برای مقابله با خیانت مردان در عشق، ابتکار عمل را در دست می‌گیرند. در فیلم زنان نه تماشاگر و نه زن خیانت‌دیده هرگز با شوهر خطاکار مواجه نمی‌شوند. زنان در آستانه نیز تا حدود زیادی از همین الگو پیروی می‌کند و تا نزدیک به اواخر فیلم، پپا ایبان خیانتکار را نمی‌بیند.

فهرست مطالب کتاب

سپاسگزاری
فصل اول: چکیدۀ فیلم
فصل دوم: کمدی و ملودرام
فصل سوم: مردان و زنان
فصل چهارم: کارمن مائورا
فصل پنجم: پایان
یادداشت‌ها
عوامل فیلم
منابع