کتاب سرزمین مأمورهای مخفی

کتاب سرزمین مأمورهای مخفی رمانی به قلم آنا فاندر، تصویری از زندگی در جامعه‌‌ی آلمان شرقی پیش از فروپاشی دیوار برلین در سایه‌ی رژیم دیکتاتوری به خواننده می‌دهد. این کتاب به ۱۳ زبان و در ۷۰ کشور منتشر شده و برنده‌ی جوایز و عناوین مختلفی شده است، از جایزه‌ی گاردین تا جایزه‌ی کتاب سال آلمان و جایزه‌ی ساموئل جانسون.

سرزمین مأمورهای مخفی (Stories From Behind The Berlin ؛Stasiland)، داستان عشق‌های نافرجام، روایت زندگی‌های ازهم‌گسیخته، ماجراهای تلاش‌ها برای فرار و گریختن از دیوار و سرگذشت هنرمندان و نویسندگانی است که هنر و آثارشان در حکومت کمونیستی آلمان شرقی به نابودی کشیده شد و از سوی دیگر داستان مأموران مخفی یا همکاران اشتازی که با ایمان به حکومت کمونیستی آن دوران و در پشت حصارهای دیوار برلین به گسترش ایدئولوژی کمونیستی کمک کرده‌اند.

آنا فاندر (Anna Funder) نویسنده استرالیایی و برنده جایزه ادبی ساموئل جانسون ۲۰۰۷ است. او در سال ۲۰۱۱ به عنوان مدیر بخش ادبیات انجمن هنر استرالیا به کار پرداخت و در سال ۲۰۱۲ جایزه مایز فرانکلین را نیز از آن خود کرد. او در این کتاب هم روایتگر داستان مردم عادی زخم‌خورده از حکومت کمونیستی است و هم داستان‌هایی از مأموران مخفیِ همکار با اشتازی را بازگو می‌کند. کسانی که یا هم‌چنان به آرمان‌های کمونیستی ایمان دارند یا از گذشته‌ی خود شرمسارند.

حوادث این رمان در آلمان شرقی تحت حاکمیت کمونیست‌ها می‌گذرد. اشتازی، ارتش داخلی یا سازمانی اطلاعاتی است که تحت نظر دولت کار می‌کند. وظیفه‌اش کشف اسرار شخصی و زندگی خصوصی مردم است. در واقع وظیفه‌اش دانستن همه‌چیز راجع‌به همه‌کس است. با استفاده از هر ابزاری که لازم باشد پی می‌برد که میهمانان شما چه کسانی هستند، به چه کسانی تلفن می‌کنید، با چه کسانی رفت و آمد و مراوده دارید. نوعی بوروکراسی در این سازمان حاکم است که در تمام نقاط جامعه آلمان شرقی پخش شده است. آشکارا یا مخفیانه یک نفر در هر محله، مدرسه، اداره یا کارخانه یا مجتمع مسکونی هست که گزارش شما را به اشتازی می‌دهد:

خانم پاول و همسرش پنج‌ماه در هوهنشونهاوزن زندانی بودند و بعد به همراه سه دانشجو برای محاکمه به روستاک در دریای بالتیک منتقل شدند. خانم پاول فکر می‌کند این کار به این خاطر بود که رسانه‌های غربی از مخمصه‌ی تورستن در یک طرف دیوار و والدینش در آن سوی دیگر خبر داشتند. بنابراین مقامات می‌خواستند مطمئن شوند هیچ بختی برای درز اخبار وجود ندارد.

زن و شوهر هرگز اتهاماتی را که به آن‌ها وارد شده بود را نفهمیدند و هیئت داوری را ندیدند. وکالت دکتر ووگل به آن‌ها پیشنهاد شده بود که روابط نزدیکی با دولت داشت و به خاطر مذاکرات مبادله‌ی افراد میان شرق و غرب مشهور شده بود. اما آن‌ها به این شرایط هم اطمینان نداشتند و پیشنهاد را رد کردند و بر استخدام وکیل خانوادگی خود پافشاری کردند. هرچند او نتوانست کار چندانی از پیش ببرد چون تنها پنج‌دقیقه پیش از شروع محاکمه از اتهامات موکلان خود خبردار شد.