معرفی و دانلود کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند

معرفی کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند

الیف شافاک، نویسنده‌ی شناخته‌شده‌ی ترکیه، در کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند با روایتی موازی، سه داستان متفاوت را به شکلی ظریف به یکدیگر پیوند می‌دهد. این اثر که در سال 2024 نامزد جایزه‌ی کتاب‌های تاریخی سایت گودریدز بوده است، با بهره‌گیری از تاریخ و مضامین اسطوره‌ای، داستانی چندلایه و تأمل‌برانگیز را پیش روی مخاطب می‌گذارد.

درباره‌ی کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند

نخستین روایت در کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند (There are rivers in the sky) نوشته‌ی الیف شافاک (Elif Shafak)، به آرتور تعلق دارد؛ پسری که در سال 1840 کنار رود فاضلاب‌آلود تیمز به دنیا می‌آید و در خانواده‌ای فقیر و خشن رشد می‌کند. حافظه‌ی خارق‌العاده‌اش مسیر زندگی او را تغییر می‌دهد و باعث می‌شود از کارگری ساده در یک انتشاراتی به جایگاهی معتبر برسد. آشنایی با کتاب «نینوا و بقایای آن» دریچه‌ای به تاریخ باستان می‌گشاید و نشان می‌دهد چگونه دانستن می‌تواند شکلی از رهایی باشد.

روایت دوم کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند در سال 2014 و با نارین، دختر نه‌ساله‌ی ایزدی، آغاز می‌شود. او به بیماری نادری مبتلاست که شنوایی‌اش را تهدید می‌کند و مادربزرگش تصمیم می‌گیرد پیش از وقوع این اتفاق، او را برای آیینی مقدس به عراق ببرد. این سفر، در سایه‌ی ظهور داعش و ویرانی سرزمین‌های اطراف دجله دچار چالش می‌شود. سومین روایت در لندنِ 2018 شکل می‌گیرد و به زالیکا، دانشمند هیدرولوژی، می‌پردازد که پس از طلاق به قایقی روی رود تیمز پناه می‌برد. او در آستانه‌ی فروپاشی است، اما خواندن کتابی مرتبط با همان تاریخ و رودها، نگاهش به زندگی را تغییر می‌دهد. برای زالیکا، آب تنها موضوعی علمی نیست، بلکه حامل حافظه و امکان ادامه است.

رمان تاریخی رودهایی در آسمان جاری‌اند به قلم الیف شافاک، داستان این سه شخصیت است که در زمان‌ها و مکان‌های متفاوت شکل می‌گیرند، اما قطره‌ی آبی آن‌ها را به هم وصل می‌کند. داستان از لندن قرن نوزدهم شروع می‌شود، به خاورمیانه‌ی پرآشوب سال 2014 می‌رسد و در لندن امروز ادامه پیدا می‌کند.
در پسِ‌زمینه‌ی تاریخی این روایت‌ها، به نینوا می‌رسیم؛ شهری باستانی که زمانی مرکز یکی از بزرگ‌ترین تمدن‌های جهان بوده است. آشوربانیپال، پادشاه آشوری، در این شهر کتابخانه‌ای عظیم بنا کرد و هزاران لوح گِلی را گرد آورد؛ لوح‌هایی که افسانه‌ها، دعاها و داستان‌هایی چون حماسه‌ی گیلگمش روی آن‌ها نوشته شده بود. با ویرانی نینوا، آن کتابخانه هم نابود شد، اما داستان‌هایش از بین نرفتند. این روایت‌های کهن، قرن‌ها بعد، از دل خاک و کتاب‌ها بیرون می‌آیند و وارد زندگی آدم‌های امروز می‌شوند.

رود به‌مثابه‌ی حافظه

در کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند نشر خوب، رودخانه‌ها فقط بخشی از طبیعت نیستند؛ آن‌ها شاهد زندگی انسان‌ها و اتفاق‌هایی هستند که در طول زمان رخ داده‌اند. رود دجله و رود تیمز، در دو نقطه‌ی متفاوت جهان، داستان‌ها را به هم وصل می‌کنند و چگونگی تاثیر گذشته بر تحولات دنیای معاصر را نشان می‌دهد.
الیف شافاک در دل این روایت‌ها، از کنار هم قرار گرفتن تاریخ کهن و تاریخ معاصر می‌گوید و پرسش‌هایی ساده اما عمیق درباره‌ی انسان، خاطره، رنج، ایمان و معنای زندگی مطرح می‌کند. ترجمه‌ی ندا بهرامی نژاد خواندن رمان حاضر را به تجربه‌ای روان و لذت‌بخش تبدیل کرده است.

جوایز و افتخارات کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند

• نامزد جایزه‌ی گودریدز در سال 2024؛
• نامزد جایزه‌ی دوبلین در سال 2026؛
• بهترین کتاب سال 2024 از نگاه ویراستان آمازون.

نکوداشت‌های کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند

• روایتی پیچیده و هیجان‌انگیز که یادآوری شاعرانه‌ای از چگونگی ارتباط ما با یکدیگر و با گذشته است. (تریسی شوالیه، نویسنده کتاب دختری با گوشواره مروارید)
• کتابی شگفت‌انگیز، بدیع و زیبا. یک اثر کلاسیک مدرن. الیف شافاک یکی از نویسندگان بزرگ زمان ماست. (پیتر فرانکوپان، نویسنده کتاب زمین دگرگون شده)
• به طرز باشکوهی گسترده و از نظر فکری غنی. رودهایی در آسمان جاری‌اند یک دستاورد باشکوه است. (The Spectator)
• ظرافت خاصی در داستان‌سرایی شافاک وجود دارد که همیشه مرا جذب می‌کند، اما این شجاعت و جوهره‌ی اوست که مرا تا آخرین صفحه نگه داشته است. این اثر فوق‌العاده است. (بانی گارموس، نویسنده‌ی کتاب درس‌هایی در شیمی)

کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند برای شما مناسب است اگر

• دوست دارید رمانی بخوانید که هم به تاریخ کهن و هم به جهان معاصر نگاهی داشته باشد.
• به حماسه‌های شرقی و غربی توجه دارید و می‌خواهید آن‌ها را در بستر داستانی تاریخی از ادبیات ترکیه دنبال کنید.

در بخشی از کتاب رودهایی در آسمان جاری‌اند می‌خوانیم

بااینکه مسیر زندگی پر از پستی‌وبلندی‌ست، بچه‌های خانواده‌های مهاجر هیچ‌وقت به خودشان اجازه نمی‌دهند سطح موفقیتشان از نقطه‌ای که پدرومادرشان زندگی‌شان‌ را شروع کرده‌اند پایین‌تر بیاید. با همۀ این‌ها زالیکا دارد دقیقاً همین کار را می‌کند. سقوط. شکست. ناخودآگاه حس می‌کند با ناامید کردن خودش دارد نیاکانش را هم ناامید می‌کند.

زالیکا روی صندلی راحتی ولو می‌شود. دستی به موهایش می‌کشد که حالا از خیسی‌، به توده‌ای فر سیاه وزخورده بدل شده. برای چند لحظه بی‌حرکت می‌نشیند و تیمز را تماشا می‌کند. کشتی‌ای به‌رنگ قرمز جیغ، مثل نقاشی‌های کودکان، از افق رد می‌شود و موج‌های پشت‌سرش را به‌طرف زالیکا می‌فرستد. در مدتی که منتظر برخورد موج‌ها با نوک قایقش است، می‌زند زیر گریه.

قطره‌اشکی پشت دستش می‌چکد. مایعی که غدد اشکی ترشحش می‌کنند و ساختار درهم‌پیچیده‌ای از بلورهای نمک درونش است که چشم آن‌ها را نمی‌بیند. این قطره‌اشک فروچکیده از بدن خودش، که ردی از دی‌ان‌ای او را به همراه دارد، زمانی دانه‌برف یا بخاری ناچیز بود، شاید اینجا یا شاید کیلومترها دورتر، مرتب از مایع به جامد و بخار و برعکس تبدیل ‌شد و با همۀ این‌ها ماهیت مولکولی‌اش را حفظ کرد. زیر خاک پر از فسیل، ده‌ها، یا حتی شاید هزاران سال مخفی ماند، به آسمان بلند شد و در قالب مه رقیق و غلیظ، باران موسمی و طوفان تگرگ به زمین برگشت، دائماً شکلی جدید به خود گرفت و جابه‌جا شد. آب مهاجری تمام‌عیار ا‌ست که همیشه گرفتار جابه‌جایی‌ست و هیچ‌وقت یک ‌جا بند نمی‌شود.

قطره‌اشک محو شده، ولی دوباره راهی برای ظاهر شدن در قالبی دیگر پیدا می‌کند. هرچند مدتی طول می‌کشد.