کتاب صوتی پرکشیدگان اثر اتی ین کرن؛ برنده جایزه گنکور اولین رمان

دو مرد، دو رویا... کتاب صوتی پرکشیدگان اثر اتی ین کرن را بشنوید و به پاریس تب‌دارِ آغاز قرن بیستم قدم بگذارید؛ شهری که رویای پرواز در آن می‌جوشید. در این روایت، فرانتس رایشلت مردی است که می‌خواهد با اختراع چتر نجات، پرواز را برای همه امن‌تر کند. مرگ دوست صمیمی‌اش، آنتونیو فرناندز، در سانحه‌ی هوایی، فرانتس را به راهی می‌کشاند که پایانش روشن نیست.

درباره‌ی کتاب صوتی پرکشیدگان

همه می‌دانستند او زنده نمی‌ماند. خبرنگاران جمع شده بودند. آن بالا در طبقه‌ی اول برج ایفل، مردی پایش را روی نرده گذاشت. او می‌خواست اختراعش را امتحان کند؛ یک چتر نجات! همه هشدارش داده بودند که هیچ شانسی ندارد؛ اما او رویایی داشت و هیچ‌کس نمی‌توانست جلویش را بگیرد. مرگ فرانتس رایشلت، یکی از نخستین مرگ‌هایی است که دوربین فیلم‌برداری ثبت کرده است. کتاب صوتی پرکشیدگان (Les envolés) نوشته‌ی اتی ین کرن (Etienne Kern)، با همین صحنه‌ی تکان‌دهنده آغاز می‌شود.

فرانتس رایشلت، خیاط 33 ساله و اهل بوهم، در سال 1900 به پاریس آمد؛ در عصر طلایی سرشار از تب و جنون هوانوردی. فرانتس پس از مرگ دوست صمیمی‌اش آنتونیو فرناندز که رویای اختراع هواپیما را در سر داشت و در سانحه‌ی هوایی کشته شد، تمام دارایی و هوش خود را صرف اختراع چتر نجات کرد. گوش دادن به کتاب صوتی پرکشیدگان با صدای مهیار ستاری، شما را به دل تلاش‌ها و رنج‌های این مرد می‌برد.

پرکشیدگان؛ روایت دل‌بستگی به آسمان و بهای سقوط

فرانتس پس از شکست آزمایش‌هایش با مانکن، متقاعد شد که دلیل عدم موفقیت چتر نجات، بی‌تحرکی مانکن بوده است. او در چهارم فوریه 1912 بر بالای سکوی 57 متری برج ایفل ایستاد و در برابر دوربین‌های فیلم‌برداری به پایین پرید؛ پرشی که ظرف چهار ثانیه به سقوطی مرگبار منجر شد. روایت کتاب صوتی پرکشیدگان، از اینجا با خاطرات شخصی اتی ین کرن پیوند می‌خورد.

اتی ین کرن به جای بازسازی خطی یک زندگی، ساختاری سیال و ذهنی می‌سازد که از تماشای فیلمِ صامتِ حادثه آغاز می‌شود و مدام میان پاریس اوایل قرن بیستم و زندگی شخصی نویسنده در قرن بیست‌ویکم در رفت و آمد است. این پرش‌های فکری، رنج فرانتس را با زخم‌های راوی کتاب پرکشیدگان پیوند می‌دهند؛ مرگ پدربزرگش هلموت در سال 1977 بر اثر سقوط از بالکن و خودکشی دوست سی‌وسه ساله‌اش خانم میم در سال 2016. نتیجه، مرثیه‌ای فلسفی درباره‌ی انسان‌هایی است که میل به پرواز داشتند اما سهمشان سقوط بود.

تاریخچه چتر نجات در دل یک سرگذشت واقعی

کتاب پرکشیدگان نشر چشمه، یکی از بهترین رمان‌های تاریخی سال‌های اخیر است؛ اثری که با روایت سیال و نگاه انسانی‌اش، سقوط فرانتس از برج ایفل را به پرسشی درباره‌ی جسارت، اندوه و رویای نجات بدل می‌کند. اتی ین کرن با استفاده از ضمیر دوم شخص، فرانتس را مستقیم خطاب می‌کند. در یکی از زیباترین لحظه‌های کتاب، نویسنده، فیلم تاریخی را در ثانیه‌ی هفتادونهم متوقف می‌کند؛ در لحظه‌ای که فرانتس میان زمین و آسمان معلق است تا او را در هاله‌ای از مکث و تعلیق نگه دارد.

این توقف، قلب زیبایی‌شناختی این رمان تاریخی است؛ جایی که واقعیت و خیال در هم می‌لولند و سرگیجه نه از ترس سقوط، بلکه از میل به پریدن برمی‌خیزد. با خرید کتاب صوتی پرکشیدگان نشر صوتی رادیو گوشه، یک داستان واقعی پرماجرا را با بهترین کیفیت صوتی می‌شنوید؛ روایتی که میان عکس‌های تاریخی، فیلم صامت سقوط و نگاه شخصی نویسنده، زندگی فرانتس رایشلت را به تجربه‌ای انسانی و تکان‌دهنده تبدیل می‌کند.

جوایز و افتخارات کتاب پرکشیدگان

• برنده‌ی جایزه‌ی گنگور برای اولین رمان نویسندگان در سال 2022
• برنده‌ی جایزه‌ی بزرگ انجمن هواپیمایی فرانسه
• برنده‌ی جایزه‌ی نخستین رمان شامبری
• برنده‌ی جایزه‌ی ژان کلود بریالی
• نامزد نهایی جایزه‌ی بین‌المللی یان میخالسکی (2025)
• نامزد جایزه‌ی فمینا
• نامزد جایزه‌ی رنودو
• نامزد جوایز Rive Gauche à Paris، Cabourg du roman و Première

نکوداشت‌های کتاب پرکشیدگان

• این نوولای جذاب، درباره‌ی دو مردی است که در بند خیال‌ها و رویاهای بزرگ گرفتارند. اتی ین کرن رابطه‌ی ما با مردگان و از دست رفتگان ما را بررسی می‌کند. کاری است بسیار ظریف و حساس. (برنامه‌ی نقد رادیویی Le Masque et la Plume)
• اتی ین کرن نخستین گام‌هایش را در داستان نویسی، با ظرافت و وقار برمی‌دارد. پرکشیدگان کاملاً ارزش خواندن دارد. (هفته‌نامه‌ی ادبی Le Figaro Littéraire)

کتاب صوتی پرکشیدگان برای شما مناسب است اگر

• بهترین رمان‌های تاریخی را جستجو می‌کنید و شیفته‌ی روایت‌هایی هستید که رویاهای بربادرفته‌ی انسان‌ها را از زیر خاکستر بیرون می‌کشند.
• می‌خواهید یک داستان واقعی و پرماجرا را با صدای گرم مهیار ستاری بشنوید.
• تاریخچه‌ی چتر نجات و هر چیزی که به رویای پرواز انسان‌های پیش از ما مربوط باشد، برای شما جذاب است.

در بخشی از کتاب صوتی پرکشیدگان می‌شنویم

از خدایش بود اِما بیاید پیشش. اِما… بله، امشب تنهایی طاقت‌فرساست.

وقتی فرانتس به اتاق‌نشیمن برگشت، ابتدا چشمش افتاد به آن پیراهن. سر چرخاند و آلیس را نگاه کرد که در مبلی فرورفته بود و آن مجموعه‌شعر را ورق می‌زد. آلیس نگاه او را روی خودش احساس کرد و لبخند زد. سکوتی طولانی حکم‌فرما بود که به‌سختی از صدای بچه‌های توی خیابان شکسته می‌شد. فرانتس هم لبخند زد.

لوئیز هم آن‌جا بود و سیمای نگرانی داشت. نگاهی سرسری به روزنامه‌ی دیروز می‌انداخت. حتماً موریس آن را همان‌جور باز روی صفحه‌ی نتایج ورزشی رها کرده بود، چون فرانتس دیگر پی‌گیر اخبار نبود.

لوئیز با حرکتی غافل‌گیری‌اش را نشان داد. فرانتس نزدیکش شد. لوئیز لحظه‌ای تردید کرد و بعد روزنامه را به او داد. اسم آنتونیو را در آن دیده بود.

شهدای هوانوردی؛ مقاله‌ی روزنامه آن‌ها را چنین یاد کرده بود. امسال، تا این لحظه، هفت نفر مرده بودند، در مقایسه با سه مرگ در سال گذشته و تنها یک مرگ در سال 1908. امنیت هوایی به مسئله‌ای ملی تبدیل شده بود. اتحادیه‌ی هواپیمایی و انجمن هوانوردی فرانسه با ابتکار یک حامی مالی مبلغ پنج‌هزار فرانک هدیه برای مخترع یک چترنجات مناسب خلبانان تعیین و جایزه را هم لالانس نام‌گذاری کرده بود. چترنجات باید کم‌تر از بیست و پنج کیلوگرم وزن و توانایی باز شدن در لحظه را می‌داشت. شرکت در مسابقه برای عموم آزاد بود.

فرانتس تکرار کرد: «پنج‌هزار فرانک.»