زندگینامه و کتاب‌های ماکسیم گورکی

زندگینامه ماکسیم گورکی

ماکسیم گورکی (Maxim Gorky)، با نام کامل آلکسی ماکسیموویچ پِشکوف، در 28 مارس 1868 در روسیه به دنیا آمد. در یازده‌سالگی یتیم شد و سرپرستی او را به مادربزرگش سپردند. هر چند او سرپرست مناسبی برای ماکسیم گورکی نبود و ماکسیم مدام اقدام به فرار از خانه می‌کرد. ماکسیم گورکی در روزهای ابتدای جوانی و زمانی که حدوداً بیست‌ساله بود، سفری پنج‌ساله را به بخش‌های مختلف امپراتوری روسیه آغاز کرد.

در هر یک از این سفرها، ماکسیم گورکی شغل‌های مختلفی را امتحان می‌کرد و تجارب تازه‌ای می‌اندوخت که بعدها همین تجارب به ایده‌های درخشانی برای داستان‌هایش تبدیل شدند. یکی از مشاغلی که ماکسیم گورکی توانست مهارت خود را در آن به نمایش بگذارد، روزنامه‌نگاری بود. او سال‌ها با نام مستعار برای روزنامه‌ای کار می‌کرد و به بیان اندیشه‌های آزادی‌خواهانه‌ی خود بدون هیچ ترس و ملاحظه‌ای می‌پرداخت.

تجربه‌ی روزنامه‌نگاری، ماکسیم گورکی را بیش از پیش به نوشتن علاقه‌مند کرد و او توانست در سال 1898، نخستین کتاب خود را با عنوان «مقالات و داستان‌ها» منتشر کند. این کتاب با استقبال زیادی از سوی مخاطبان روبه‌رو شد و نقطه‌ی آغازی برای ورود ماکسیم گورکی به جهان نویسندگی بود.

در کنار نویسندگی، ماکسیم گورکی به فعالیت‌های سیاسی نیز می‌پرداخت و علناً با تزار مخالفت می‌کرد. او حتی چند بار دستگیر شد و به زندان رفت. در خلال سال‌های 1906 تا 1913، ماکسیم گورکی برای دور ماندن از وضعیت متشنج روسیه به جزیره‌ای در جنوب ایتالیا به نام «کاپری» تبعید شد، با این حال او به بیان عقاید خود و حمایت از حزب سوسیال دموکرات‌ها ادامه داد.

در سال 1913، عفوی شامل حال ماکسیم گورکی شد و او توانست به روسیه بازگردد. او در سال‌های بازگشت به روسیه، فعالیت‌های سیاسی خود را از سر گرفت. تا جایی که در طول جنگ جهانی اول، آپارتمان خود را در اختیار بلشویک‌ها می‌گذاشت و جلسات سیاسی مختلفی در این آپارتمان برگزار می‌کرد.

در سال 1921، اوضاع سلامتی ماکسیم گورکی رو به وخامت گذاشت و او که به سل مبتلا بود، مجدداً به ایتالیا بازگشت. او تعدادی از مشهورترین رمان‌های خود را در همین دوران نوشته‌ است.

ماکسیم گورکی در سال‌های پایانی عمر خود به روسیه بازگشت. او سرانجام در 18 ژوئن 1936 به دلیل ابتلا به بیماری سل در مسکو درگذشت.

بهترین کتاب‌های ماکسیم گورکی

ماکسیم گورکی آثار شناخته‌شده‌ی فراوانی دارد و در سرتاسر دنیا از آثار او استقبال بالایی شده است. در ادامه، به معرفی فهرستی از بهترین آثار ماکسیم گورکی می‌پردازیم:

کتاب مادر (Mother) یکی از بهترین و شناخته‌شده‌ترین آثار ماکسیم گورکی است. نویسنده در این کتاب به روایت عشق یک مادر و ازخودگذشتگی او برای بهبود زندگی فرزندش می‌پردازد. او مادر خانواده‌ای‌ است که هم همسر و هم فرزند خانواده کارگرند و سرنوشت تلخ و شوم خود را مبنی بر زندگی زیر سایه‌ی فقر پذیرفته‌اند. خانواده‌ی او تلاشی برای گریز از وضعیت موجود و آزادی نمی‌کنند. ماکسیم گورکی در پشت پرده‌ی روایت این کتاب به نقد شرایط موجود در روسیه‌ی آن زمان و نابرابری‌های اجتماعی نسبت به طبقه‌ی کارگر می‌پردازد.

کتاب فروافتادگان (The Orlovs) یکی دیگر از بهترین رمان‌های ماکسیم گورکی است. او در این کتاب داستان زن و شوهری را روایت می‌کند که با شیوع بیماری وبا در شهرشان روبه‌رو می‌شوند و این مسئله آن‌ها را با چالش‌های جدیدی مواجه می‌کند. در این کتاب هم مانند کتاب مادر، شخصیت زن داستان با وجود همه‌‌ی تبعیض‌ها و ناملایمات‌، دست به انقلاب می‌زند و سرنوشت خود و جامعه‌ی پیرامون خود را دستخوش تغییر می‌کند.

کتاب دانشکده‌های من (My Universities) عنوان دیگری از بهترین کتاب‌های ماکسیم گورکی است. این کتاب حاصل تجربه‌های عینی نویسنده در خلال سال‌های 1884 تا 1888 میلادی و در دوران جوانی اوست. روایت این کتاب با مهاجرت نویسنده به منطقه‌ی قازان روسیه برای ادامه‌ی تحصیل و رفتن به دانشگاه آغاز می‌شود. این کتاب به بیان سختی‌ها و چالش‌های زندگی در روسیه‌ی تزاری آن زمان می‌پردازد. این کتاب درست یک سال پیش از انقلاب روسیه، یعنی در سال 1916، منتشر شده است.

کتاب دوران کودکی (My Childhood) اثر شناخته‌شده‌ی دیگری از ماکسیم گورکی است که با استقبال بالایی از سوی مخاطبان روبه‌رو شد. او در این کتاب به روایت فقر و فرودستی طبقه‌ی فقیر جامعه در قرن نوزدهم روسیه پرداخته و برای روایت این سختی‌ها، به سراغ بیان زندگی خودش رفته است. در واقع این کتاب شرح سال‌های اولیه‌ی زندگی نویسنده و شرایط سخت زندگی او در آن دوران است.

برای دانلود کتاب‌های این نویسنده‌ی ادبیات روسیه به وب‌سایت و اپلیکیشن کتابراه مراجعه کنید.

سبک نگارش و دیدگاه‌های ماکسیم گورکی

اگرچه بسیاری از منتقدان آثار ماکسیم گورکی را سرچشمه‌ی رئالیسم سوسیالیستی دانسته‌اند، نمی‌توان نوشته‌های گورکی را در هیچ طبقه و دسته‌بندی جای داد. آثار گورکی از هر نظر متمایز و منحصربه‌فردند. خود او نیز در طی دوران نوشتن، نسبت به اظهارنظر منتقدان و حتی تحسین آن‌ها بی‌توجه بود.

نکته‌ی دیگر در کتاب‌های ماکسیم گورکی توجه او به مباحث سیاسی و به‌ویژه نگاه عمیق او به قشر فقیر جامعه است. تا جایی که اغلب شخصیت‌های داستان‌هایش از طبقه‌ی کارگرند. این شخصیت‌ها اگرچه از فقر مالی رنج می‌برند، از جایی به بعد دست به طغیان و عصیان می‌زنند و در جامعه‌ی خود انقلاب می‌کنند.

اقتباس‌های سینمایی و فرهنگی از آثار ماکسیم گورکی

تاکنون فیلم‌های زیادی از آثار ماکسیم گورکی ساخته‌ شده‌اند. در ادامه، به معرفی تعدادی از فیلم‌های اقتباس‌شده از آثار ماکسیم گورکی می‌پردازیم:

بیشترین میزان اقتباس از آثار ماکسیم گورکی متعلق به کتاب مادر اوست. تاکنون سه فیلم سینمایی، بر اساس این داستان و با همین نام، در سال‌های 1926، 1955 و 1990 تولید شده است.

فیلم سینمایی شهر بی‌قانون، محصول کشور هندوستان، اثر سینمایی دیگری‌ است که با اقتباس از کتاب‌های ماکسیم گورکی در سال 1946 اکران شده‌ است. این فیلم در همان سال برنده‌ی نخل طلایی جشنواره‌ی فیلم کن شد.

از کتاب در اعماق اجتماع (The Lower Depths) ماکسیم گورکی نیز دو اقتباس سینمایی وجود دارد. یکی فیلم سینمایی «در اعماق» ساخته‌ی کارگردان مشهور ژاپنی، آکیرا کوروساوا، که در سال 1957 منتشر شد و دیگری، فیلم سینمایی «در اعماق» ساخته‌ی کشور فرانسه و با کارگردانی ژان رنوآر تولید سال 1936.