بله
اروین یالوم در کتاب مامان و معنی زندگی در قالب شش داستان از تجربه‌های بالینی‌اش در اتاق درمان میگوید. او نکاتی از روان‌درمانی را در روایت‌هایی گنجانده است که برخی از تجربه‌های واقعی‌اش سرچشمه می‌گیرند و برخی هم از تخیلش برآمده‌اند. اشتراک همه‌ی آن‌ها نمایاندن جنبه‌هایی از اتاق درمان است که از چشم روان‌پزشک برجسته‌ای چون او دور نمی‌ماند و نیز پرداختن به دغدغه‌های وجودی که موضوع موردعلاقه‌ی نویسنده است.
دربارهی کتاب مامان و معنی زندگی
اروین یالوم قصه‌گویی را خوب بلد است، شاید پیش از آنکه روان‌درمانگر شود، این بارقه در وجودش می‌درخشیده و داستان آدم‌ها برایش جذاب بوده است. در کتاب مامان و معنی زندگی این قصه‌گویی را به دلچسب‌ترین شکل ممکن می‌بینیم. سوژه‌های داستان‌های یالوم فقط مراجع یا بیمار نیستند، شخصیت دارند، گذشته و آینده‌ای دارند، ویژگی‌های اخلاقی خاص خودشان را دارند و تجربه‌هایی که منحصر به خودشان است.
این توجه به جزئیات باعث می‌شود مخاطب کتاب‌های یالوم فقط روانشناسان و روانپزشکان نباشند. اگر خواندن قصه‌ی آدم‌ها را دوست دارید، حتماً خواندن کتاب‌های اروین یالوم هم برایتان لذت‌بخش است. جدا از اینکه قلم روان و لحن گرم و راحت نویسنده را هم باید به لیست اضافه کرد. حالا بیایید نگاهی کوتاه به هر کدام از داستان‌ها و تحلیل کتاب مامان و معنی زندگی بیندازیم. ارزشش را دارد.
کتاب حاضر شش داستان مجزا دارد که هر کدام شخصیت‌ها و البته فضای داستانی خاص خود را هم دارد. داستان اول، مامان و معنی زندگی، همانی است که نام کتاب از آن برگزیده شده. این داستان از تاثیر رابطه با مادر و تجربه‌های کودک از خانواده بر زندگی بزرگسالی میگوید. یالوم در این داستان تجربه‌های شخصی خودش را پیش می‌کشد و رویاهایش دربارهی مادرش را واکاوی می‌کند. البته که اصول حرفه‌ای چیز دیگری را میگوید، اما شنیدن از زندگی شخصی درمانگرتان برای شما جذاب نیست؟
پائولا و معنی زندگی
کاش می‌شد دربارهی دومین روایت کتاب، همنشینی با پائولا، چیز دیگری بگوییم؛ بهترین کلمه برای توصیف همنشینی با پائولا تلخ‌وشیرین است، تلخی گزنده‌ی مرگ و شیرینی سرزندگی یک زن در رویارو شدن با آن. این داستان قصه‌ی مواجهه با بیماری، مرگ و معنای زندگی را بازگو می‌کند. اروین یالوم در ابتدای آن از استادش نقل‌قول می‌کند که باید اجازه داد بیمار تعلیممان دهد. پائولای قصه‌ی یالوم آموزگار زندگی است.
تسکین از نوع جنوبی نام سومین داستان کتاب مامان و معنی زندگی نشر قطره است و در قالب گروه‌درمانی روایت می‌شود و شخصیت‌های متعددی دارد، اما شخصیت محوری داستان مگنولیاست. رابطه و احساس بین مگنولیا و یالوم بستری برای پیش کشیدن پیچیدگی‌های رابطه‌ی مراجع و درمانگر می‌شود.
داستان چهارم، هفت درس پیشرفته در درمان سوگ، تجربه‌ی سوگ زنی را رمزگشایی می‌کند که به گفته‌ی درمانگرش، یالوم، یکی از جالب‌ترین و هوشمندترین زنانی بوده که او شناخته است. البته یالوم چند «ترین» دیگر را هم دربارهی ردیف می‌کند که از مجال ما خارج می‌شود. در قالب این تجربه، نویسنده از هفت درس دربارهی درمان سوگ حرف می‌زند. جملات کتاب مامان و معنی زندگی در این بخش از کتاب می‌توانند در درسنامه‌ی سوگ برای دانشجویان روانشناسی جا بگیرد.
داستان‌های پنجم و ششم کتاب تماماً ساختگی هستند. یالوم از تخیل خودش کمک می‌گیرد تا نکته‌های دلخواهش را بیان کند. داستان رویارویی دوجانبه درباه‌ی پیچیدگی روابط انسانی است و چیزهایی که فرد می‌تواند در مواجهه با دیگران دربارهی خود پیدا کند. داستان آخر، طلسم گربه‌ی مجار، با استفاده از عناصری تخیلی به سراغ لایه‌های پنهانی از روان می‌رود. در این قصه خیال‌پردازی پررنگ‌ترین چیزی است که آن را از قصه‌های دیگر کتاب متفاوت می‌کند. یالوم اینجا از رابطه‌ی روان‌درمانگر با مراجعی میگوید که تصمیم می‌گیرد روند درمانش را متوقف کند.
دغدغه‌ی وجودی، نقش برجسته‌ی آثار یالوم
اروین یالوم در همه‌ی داستان‌های این کتاب به مواجهه‌ی انسان با مسائلی بنیادین می‌پردازد که مایه‌ی رنج آدمی‌اند و از تقلایی میگوید که انسان با همه‌ی رنج‌ها برای پیدا کردن معنایی در زندگی دارد. حلقه‌ی اتصال داستان‌ها همین است که شخصیت‌های کتاب با موقعیتی مواجه می‌شوند که راه‌حلی ساده ندارند: مرگ، از دست رفتن رابطه، احساس تنهایی، خشم. در خلال صادقانه روبرو شدن با همین موقعیت‌ها هم هست که درک تازه‌ای از زندگی نمایان می‌شود. وقتی این موضوعات مطرح می‌شود، خوب است با بهترین ترجمه‌ی کتاب مامان و معنی زندگی آشنا شوید و از خواندنش لذت ببرید.
کتاب مامان و معنی زندگی با ترجمه‌ی سپیده حبیب، در نشر قطره چاپ شده است. این ترجمه پالودگی و صمیمیت متن اصلی را منتقل می‌کند و بهترین ترجمه از آن محسوب می‌شود، به‌خصوص که مترجم آثار دیگر یالوم را هم به فارسی برگردانده است و تسلط خوبی بر سبک او دارد.
علاقه‌مندان به قصه‌های روانشناختی و تلفیق روانشناسی و رمان قطعاً خرید کتاب مامان و معنی زندگی را از دست نخواهند داد. این کتاب یکی از بهترین نمونه‌ها در سبک خودش است، همان جایی که نبوغ درمانگر با خوش‌زبانی قصه‌گو ملاقات می‌کند.
نکوداشت‌های کتاب مامان و معنی زندگی
- نگاهی ژرف به رابطه‌ی میان بیمار و درمانگر. (Nick Nolte)
- این روایت‌های مسحورکننده از رنج و بهبود، ما را به قلب تجربه‌ی روان‌درمانی می‌برند. (Maggie Smith)
کتاب مامان و معنی زندگی برای شما مناسب است اگر
- دانشجوی روانشناسی یا علاقه‌مند به موضوعات مرتبط با روان انسان هستید.
- از خواندن رمان‌هایی که بن‌مایه‌ی روانشناختی دارند لذت می‌برید.
در بخشی از کتاب مامان و معنی زندگی: داستان‌های روان درمانی می‌خوانیم
و دست تکان د‌اد‌ن برای مادر؟ چرا حالا که سال‌های سال در خصومتی مد‌اوم با او زندگی کرد‌ه‌ام، باید برایش دست تکان بد‌هم؟ او خود‌بین، منع‌کنند‌ه، مد‌اخله‌جو، بد‌گمان، کینه‌‌ای، به‌شد‌ت یکد‌ند‌ه و فوق‌العاد‌ه کم‌اطلاع بود (ولی باهوش حتی من هم می‌توانستم این را بفهمم). یک لحظه را هم به یاد نمی‌آورم که با او احساس صمیمیت کرد‌ه باشم. حتی یک بار هم نشد که به او افتخار کنم یا فکر کنم از اینکه ماد‌رم است خوشحالم. با زبان گزند‌ه‌اش دربارهی هرکس، جز پد‌ر و خواهرم، حرف بد‌خواهانه‌ای در چنته د‌اشت.
من عمه هَنا را خیلی دوست د‌اشتم: ملاحتش، محبت بی‌پایانش، هات‌د‌اگ‌های بریان و تارت‌های میوه‌ای بی‌نظیرش را دوست د‌اشتم (د‌ستور پختشان را برای همیشه از دست د‌اد‌ه‌ام، چون پسرش آن را برایم نمی‌فرستد که این خود ماجرای دیگری دارد). هنا را یکشنبه‌ها بیشتر از همیشه دوست د‌اشتم. چون رستورانش را که نزد‌یک محوطه‌ی نیروی د‌ریایی واشینگتن د‌ی. سی. بود تعطیل می‌کرد و بازی‌های مجانی در د‌ستگاه ساچمه‌پران می‌گذاشت و اجازه می‌د‌اد ساعت‌ها بازی کنم. هرگز مرا به‌خاطر گذاشتن کاغذ جلو پایه‌های د‌ستگاه، که پایین آمد‌ن ساچمه‌پران را کند می‌کرد و باعث می‌شد امتیاز بیشتری بگیرم، د‌عوا نمی‌کرد. عشق و احترام من به هنا حملات جنون‌آمیز و بد‌خواهانه‌ی مامان به خواهرشوهرش را در پی د‌اشت. و برای این کار فهرست هنایی خودش را د‌اشت: نداری هنا، بیزاری‌اش از کار در مغازه، بی‌استعد‌اد‌ی‌اش در حساب‌وکتاب، شوهر گیج و کود‌نش، عزت‌نفس ند‌اشتن و آماد‌گی‌اش در پذیرش هرچه به او می‌بخشید‌ند.
