بله
یک رمان یا چند جلسه تراپی! کتاب وقتی نیچه گریست اثر اروین یالوم یک زندگی‌نامه‌ی مستند از فردریش نیچه نیست. این رمان روانشناسی که برنده‌ی جایزه‌ی کالیفرنیا شده، زمینه‌ای تاریخی را دست‌مایه قرار داده و فلسفه، ادبیات و رویکردهای روان‌درمانی را درهم‌آمیخته است. قصه‌ای که یک سر آن به زندگی خیالی نیچه می‌رسد و سر دیگرش به تجربه‌های پزشکی برجسته به نام یوزف برویر؛ تصور ملاقات یک فیلسوف و یک پزشک هم به‌خودی‌خود جالب است.
درباره‌ی کتاب وقتی نیچه گریست
این کتاب تاریخ را دست‌مایه‌ی خیال‌پردازی‌های خود کرده است. فریدریش ویلهلم نیچه، فیلسوف بزرگ آلمانی قرن نوزدهم، در کتاب وقتی نیچه گریست در آستانه‌ی ناامیدی و فروپاشی روانی و خودکشی قرار دارد.
لو سالومه، زنی که نیچه به او دل بسته است، از میان نامه‌های او این موضوع را متوجه می‌شود. اینجاست که پای یکی از چهره‌های مهم تاریخ روان‌پزشکی و از پیش‌گامان روان‌کاوی، یوزف برویر، به داستان باز می‌شود. آشنایی نیچه با برویر در ابتدا برای کمک به فیلسوف و به پیشنهاد سالومه شکل می‌گیرد، اما هیچ‌چیز به همین سادگی باقی نمی‌ماند.
در رمان وقتی نیچه گریست سپیده حبیب، نام‌ها، ایده‌های فلسفی و رویدادهای واقعی و خیالی درهم‌تنیده می‌شوند. نیچه در جایگاه بیماری تأمل‌برانگیز و برویر در نقش پزشکی چیره‌دست قرار می‌گیرد؛ زیگموند فروید را هم به‌عنوان دانشجوی جوان پزشکی به این مجموعه اضافه کنید. هرچه خواننده بیشتر با دو شخصیت اصلی داستان آشنا می‌شود، پرسش‌های بیشتری برایش شکل می‌گیرد: واقعاً کدام‌یک از این دو نفر بیمار است و کدام‌یک راهنما و درمانگر؟
شکست فلسفه یا پیروزی روان‌کاوی؟
اروین یالوم با گره زدن داستان به تعارض‌های درونی نیچه و برویر، ماجرا را به لایه‌های عمیق‌تری می‌برد. در کتاب وقتی نیچه گریست نشر قطره اشتغال ذهنی و وسواس‌های فکری این دو شخصیت، گفت‌وگوهایشان را به موضوعاتی فراتر از بیماری و درمان می‌کشاند؛ از تنهایی انسان و دشواری ارتباط با دیگران گرفته تا عشق، آزادی و رنج.
این گفت‌وگوها به کجا می‌رسند که نیچه، آن فیلسوف جدی و سرسخت آلمانی، به گریه می‌افتد؟ آیا گریه را باید نشانه‌ی ترک خوردن لایه‌ی سخت فلسفه دانست، یا می‌توان آن را لحظه‌ای از مواجهه‌ی انسانی با رنج و احساسات تلقی کرد؟
این رمان فلسفی به‌خوبی اهمیت احساسات و توجه به مسائل و تعارض‌های درونی انسان را به تصویر می‌کشد. اروین د. یالوم با کمک تخیل، لایه‌های مختلف ذهن خودآگاه و ناخودآگاه شخصیت‌هایش را بررسی می‌کند و از خلال گفت‌وگوهای آن‌ها، تصویری داستانی از فرایند روان‌درمانی به دست می‌دهد. شما با خرید کتاب وقتی نیچه گریست ترجمه‌ی سپیده حبیب که به همت نشر قطره منتشر شده است می‌توانید هم از خواندن یک روایت تاریخی جذاب لذت ببرید و هم به پرسش‌هایی درباره‌ی شناخت خویشتن، آزادی، عشق و معنای رنج فکر کنید.
در نکوداشت کتاب وقتی نیچه گریست
- نوشتن داستانی تخیلی درباره‌ی روان‌درمانی بسیار دشوار است؛ دشوارتر از آن، نوشتن چنین داستانی و درعین‌حال سرگرم‌کننده کردن آن است! دکتر یالوم از عهده‌ی هر دوی این کارها برآمده است.(کاربر آمازون)
اقتباس سینمایی از کتاب وقتی نیچه گریست
- فیلم وقتی نیچه گریست به کارگردانی پینچاس پری در سال 2007 ساخته شد و آرماند آسانته در این فیلم شخصیت فریدریش نیچه را بازی کرده است.
کتاب وقتی نیچه گریست برای شما مناسب است اگر
- می‌خواهید روایتی خیالی از زندگی یکی از بزرگ‌ترین اندیشمندان تاریخ فلسفه‌ی غرب بخوانید.
- از خواندن یک رمان تاریخی با موضوعات روانشناختی و فلسفی لذت می‌برید.
- می‌خواهید در قالب یک داستان روانشناختی با برخی از اندیشه‌های نیچه و مسائل روان‌درمانی آشنا شوید.
در بخشی از کتاب وقتی نیچه گریست: رمانی درباره وسواس می‌خوانیم
ولى امشب برویر تصمیمش را عوض کرد: «فیشمان، مرا به خانه برسان. آن‌قدر خیس و خسته‌ام که حوصله‌ى کافه رفتن ندارم.»
سرش را به صندلى چرمى سیاه تکیه داد و چشم‌ها را بست. این روز خسته‌کننده بد شروع شده بود: ساعت چهار صبح، با کابوسى از جا پریده و دیگر خوابش نبرده بود. برنامه‌ى صبحش بسیار سنگین بود: به ده خانه سر زده بود و بعد نُه بیمار را در مطب دیده بود. بعدازظهر، تعداد بیماران مطب بیشتر بود و درنهایت هم آن ملاقات مهیج ولى نفس‌گیر با لو سالومه را از سر گذرانده بود.
درواقع، هنوز حالش جا نیامده بود. برتا بى‌سروصدا به ذهنش راه یافت: گرفتن بازویش و قدم زدن با او، زیر آفتابى گرم و درخشان و دور از وین پرِ گِل‌ولاىِ خاکسترى و یخ‌زده. ولى خیلى زود، تصاویر ناموزونى خود را به این صحنه تحمیل کردند: زندگى زناشویىِ ازهم‌پاشیده و فرزندانى که به حال خود رها شده‌اند! آن هم زمانى که او براى همیشه به آمریکا رفته است تا زندگى جدیدى را با برتا آغاز کند. این افکار در ذهنش لانه کرده بود و او از آن‌ها متنفر بود؛ آرامشش را برهم مى‌زد، افکارى بیگانه که نه ممکن بود و نه خوشایند. بااین‌حال، از آن‌ها استقبال مى‌کرد: تنها راه رهایى از آن‌ها راندن برتا از ذهن بود که آن هم غیرممکن به نظر مى‌رسید.
درشکه تلق‌تلق‌کنان، پل چوبى رودخانه‌ى وین را پشت سر گذاشت. برویر به پیاده‌روهاى مملو از مردمى نگریست که باعجله از سر کار به خانه بازمى‌گشتند. بیشتر مردانْ مثل خودش پالتو تیره با حاشیه‌ى خز بر تن، کلاه مشکى بلند بر سر و دستکش سفید و چتر سیاه در دست داشتند. ناگهان چهره‌ى آشنایى دید: مردى کوتاه‌قامت و بى‌کلاه با ریشى مرتب که در حال جلو زدن از بقیه و بردن مسابقه بود! این گام‌هاى محکم را مى‌شناخت! بارها در جنگل‌هاى وین با این پاها مسابقه گذاشته بود. گام‌هایى که هرگز آهسته نمى‌شد، مگر براى یافتن قارچ‌هاى بزرگى که در کنار ریشه‌ى صنوبرهاى سیاه مى‌روید.
برویر از فیشمان خواست بایستد، پنجره را باز کرد و صدا زد: «زیگ، کجا مى‌روى؟»
